Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 17:35

Ukrainada prezident saylawları, 2nçe tur: xärämläşülär turında xäbärlär kilä


Ukrainada bügen prezident saylawlarınıñ xälitkeç, ikençe turı ütä. Belgeçlär fikerençä, saylaw näticäläre Ukrainanıñ qaysı yuldan kitäçägen xäl itäçäk: demokratiä häm Könbatışqa yaqınayu yulınnanmı, ällä Rusiägä yaqınayıp, avtokratiä yulınnanmı.

Prezidentlıqqa ike nazmät däğwa itä: Rusiä taraflı premier-ministr Viktor Yanukoviç belän demokratiä taraflı oppozitsiä wäkile Viktor Yuçenko. Berençe turda keçkenä ayırma belän Yuçenko ciñgän ide. Ul çaqta küzätüçelär Yanukoviç faydasına küp sanlı xärämläşülär turında xäbär itte. Oppozitsiä wäkilläre, xökümät ikençe turda da bu ısullarnı qullansa, massaküläm qarşılıq çaraları oyıştıru belän kisätte.

Ğämäldäge prezident Leonid Kuçma uzğan töndä televidenie aşa çığış yasap, oppozitsiäne ildä inqilab oyıştıru niätendä ğäyepläde. Kuçma, açıqtan-açıq Yanukoviç yağın alıp, oppozitsiägä kisätülär yasadı:

Audio (Leonid Kuçma)

"Tawış birülär tınıç ütsen öçen xäkümät qulınna kilgänen eşliäçäk. Xökümät tawış birülärneñ köç qullanu, inqilabqa äylänüenä yul quymayaçaq."

Kuçma süzlärençä, oppozitsiä exit-poll näticälären qullanıp xökümätne xärämläşüdä ğäyeplärgä tırışaçaq. Läkin barı tik Üzäk saylaw komisiäse iğlan itkän näticälär isäpkä alınaçaq dide ul:

Audio (Leonid Kuçma)

"Bez beläbez, inqilabnı xıyalıylar uylap çığara, fanatiklar başqara, näticäre belän oyatsız keşelär faydalana. Bernindi inqilab bulmayaçaq."

Ämmä bügen irtä belän oppozitsiä wäkilläre Yanukoviç faydasına xärämläşülär turında xäbär itte. Alar äytüençä, xakimiätlär, keşelärne avtobuslarğa töyäp, ber tawış birü urınınnan ikençesenä yörtkän. Alar berketmä talonnar belän berniçä tapqır tawış birä alğan, dielä. Xökümät urınnarında eşläwçelärgä, monı eşlämäsälär, eş urınnarın yuğaltu belän kisätkännär.

Studentlarnıñ oppozitsiä yaqlı "Pora" törkeme wäkilläre "Oyat" digän şiğärlär qıçqırıp şul avtobuslarnıñ yulına çığıp yatqan:

Audio

Abtobusta utırğannarnıñ kübese interview birüdän baş tartqan. İsemen äytergä telämägän ber ir-at, "Bez piknikka barabız, Kievta hawa naçar, şuña kürä şähärdän çitkä kitäbez" dip añlatqan:

Audio

Hawa torışı salqınraq bulu säbäple qatnaşu däräcäse berençe tur belän çağıştırğanda tübänräk dielä. Ukrainada barlğı 27 millionlap saylawçı terkälgän, 35 meñläp tawış birü urını bar. Şularnıñ ber öleşe Qırımda. Tawış birülär Qırımda niçek ütä soñ? Xäzer süzne Qırımdağı xäbärçebez Diläwär Osmanğa biräm:

Audio (Diläwär Osman)

Diläwärgä östäp tağın şunı äytim, Üzäk saylaw komissiä räise Serhi Kovalov süzlärençä, könbatış Ukrainanıñ Volyn töbägendä bilgesez keşelär tawış birü urınına kilep saylawçılar isemlege saqlanğan seifnı urlap kitkän. Bu töbäktä dä saylawlar tuqtatılğan dielä.

Namzätlärneñ berse Viktor Yuçenko bügen Kievnıñ ber tawış birü urınıda tawış birep, bu saylawlarnı demokratiä sınawı dip atadı:

Audio (Viktor Yuçenko)

"Min xalqıma bu demokratiä sınawın ütüen telim. Här xalıqnıñ awır waqıtalrı bula, här xalıq ireklek, mullıq häm demokratiä şartlarında yäşäw öçen äzerlek sınawın ütergä tieş. Bügen Ukraina cawap tota. "

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG