Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 10:48

Säyäsi äläkläşü kemgä faydalı?


Patriotlıq ul Watannı, tuğan ilne söyü, watanpärwärlek digän süz. Bik izge töşençä. Döres, qaywaqıtta anıñ çista, izge mäğnäsen üzgärtep, bozıp ta qullanalar. Perestroyka başlanğaç, başqa millätlärne häm demokratlarnı sügüçe faşist oyışmaları üzlären patriot dip yörtä başladı. Şulay da, artıq zakonnı bozğan çaqta, alarnı mäxqämägä dä tarttırıp qaradılar. Ämma, barlıq yalğan patriotlarnı da utırta başlasañ, törmälärdä urın citmäs ide. Annarı, qaywaqıtta keşe bit yalğışırğa mömkin. Ul küsäk kütärep qısıq küzle yäki qara çıraylı keşelärne ixlas yalğışqan xäldä dömbäslärgä mömkin. Ber yaqtan ul – xuligan, xätta keşe üterüçe, ikençe yaqtan qarağanda – patriot. Mäxqämälärdä xökem çığaruçılar bik awır xäldä qala. Bälki şuña küräder, skinxedlarnı bik siräk cawapqa arttıralar.

Annarı bit, tuğan ilgä mäxäbbät yarsuın basa almıyça, donoslar yazarğa, säyäsi opponentlar östennän äläkläşergä teläwçelär dä bar. İnde alarnı nişlätäseñ? Alar bulmasa bu däwlät niçek yäşär? Şpionnarnı, doşmannarnı niçek faş itäseñ? Kareliä respublikasınıñ möftie şundıy fätwä çığarğan. Ul barlıq möselmannarğa şikle dindäşläre turında xoquq saqlaw orğannarına citkerergä täqdim itkän. Ägär dä, şikle süzlär yäki ğämällär turında tieşle cirgä äytmäsäñ, bu islam qanunnarın bozu dip sanalaçaq ikän. Kareliäneñ iminlek xezmäte bu başlanğıçnı xuplağan, ä respublikanıñ Eçke eşlär ministrlığı, mondıy äläkläşü millätara ızğışqa kiteräçäk, dip beldergän. Qaydadır terroristlar zolım eşläsä, barlıq möselmannar da täwbä itä yäki üzläreneñ ğäyepsezlegen isbatlıy, başqalarnı faş itep, totıp birügä kereşsä şäp bulır ide, älbättä. Ämma, din häm millät qanunnarı bu qädär çeterekle ğämällärne tögäl bäyälärgä yärdäm itärme soñ? Monda bit prokurorlarğa, sud'yalarğa, şäriğät belgeçläre, qazıylarğa bergäläşep häm oçraqnı bäyälärgä turı kiläçäk. Ägär dä yalğış donos yazsañ, ğäyepsez keşene katalajkaga ozatsañ, Xoday täğälä, gubernator, prezident gönahıñnı aqlarmı? Qıyın mäs'älä…

Soñğı waqıtta, Kuril utrawlarınıñ ikesen Yaponnarğa qaytaru turında şpion, provokator, demokratlar tügel, ä Rusiä prezidentı üze süz başladı. Sez beläsez, Vladimir Putin täqdim kertkännän soñ xuplaw häm därräw ütäw ğörefe bar. Bu yulı nişläpter, şul utrawlarda yäşäwçe ütä patriotlar tawış kütärä. Alar zur mitinglar oyıştıra. Rusiä däwläteneñ ber santimetr cirendä birmibez. Xätta ul cir qayçandır çit ilneke bulsa da. Ber arşın cir birsäñ, tağın“ däğwä itüçelär tabılırğa mömkin. Änä, Kaliningradnı Kenigsberg dip yörtüçelär. Emmanuil Kantnıñ qäberenä çäçäk iltüçelär şuşı Rusiädäge izge cirgä kilälär. Alar sorasa, başqalar sorasa – ni qala?

Kareliäne finnärgä, Kaliningradnı nemeslärgä, Seberne qıtaylarğa birsäk, ni bula dip çäç yolqalar ikän qayber mitinglarda şul uq patriotlar. Ä xäyläkär jurnalistlar şunı qazıp çığarğan. Ägär dä İturup utrawı yaponnarğa kitsä, anda zakonsız balıq totıp yaponnarğa satuçı mafiägä zıyan kilä ikän. Dimäk, patriotlıq kürsätep sügenü, säyäsi donoslar yazu buşlay tügel. Ul faydalı ğämäl bulıp çığa.

Ägär dä faydası bulmasa, bu atnada Başqortstan matbuğatında Rusiä qanunı buyınça tözelüçe tatar möxtäriäten häm anı oyıştıruçılarnı degetkä manmas idelär. Nindi genä süzlär, kompromatlar belän zur tirajlı gäcitlärdä tatarnı yaqlawçılarnı faş itälär. Maqsat şul – ayırım millätlärne qısrıqlaw säyäsäte tuqtalmasın, ä demokratiä taläp itüçelärneñ tawış tını çıqmasın. Ä bit mondıy ğämällär Rusiäneñ säyäsi totrıqlılığın qaqşata dip uylap quydım. Şuşı fiker üze säyäsi donosqa oxşap torsa da, äytmiçä bulmıy.

Rimzil Wäli.

XS
SM
MD
LG