Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 11:14

Ukraina parlamentında konstitutsion reforma xaqında qarar qabul itelde häm yaña Üzäk saylaw komissiäse saylandı


Çärşämbedä Ukraina parlamentı Yuğarı Rada berniçä kön barğan säyäsi alış-bireştän soñ ildäge kierenke säyäsi krizisnı xäl itügä yünältelgän möhim qarar qabul itte. Oppozitsiä wäkilläre dä yaqlawı belän anda konstitutsion üzgäreşlär turında qanun yaqlandı. Ul şunda uq utırışqa kilgän prezident Kuçma tarafınnan imzalandı. Şunnan soñ deputatlar yaña Üzäk saylaw komissiäsen dä bilgeläde.

Xakimiat belän oppozitsiä arasında älegä qädär çişeläse urınğa cıyılıp qına kilgän qarşılıqlarnıñ buası Yuğarı radadağı çärşämbe könge tawış birü belän yırıp cibärelde diärgä bula. Prezident Kuçma täqdim itkän konstitutsion üzgäreşlärne parlamenttağı 450 deputatnıñ 402-se yaqlap çıqtı. Başta moña qarşı çıqqan oppozitsiäneñ prezident täqdimen bu yulı yaqlarğa buluı, ike yaq arasında barğan säyäsi alış-bireş belän añlatıla - qarşı yaqnıñ säyäsi reformalarğa rizalaşuın prezident Leonid Kuçma, Yuçenko tarafdarlarınıñ başqa taläplären qabul itü şartı bularaq bilgelägän ide. Äytik, oppozitsiä 26-nçı dikäbergä bilgelängän qabat tawış birüdä çittän torıp häm öydän torıp saylawnı beterergä teläde, bu kiñküläm xärämläşülärgä yul aça dip belderep kilde. Moñardan tış Viktor Yuçenko Ukrainanıñ Yanukoviç yağı faydasına eşläwdä ğäyeplängän Üzäk saylaw komissiäsen taratu häm yañasın tözüne taläp itte. Çärşämbedä, konstitutsion üzgäreşlär turındağı qanun qabul itelügä deputatlar näq menä şul eşkä kereşte. Prezident nigezdä elekke xezmätkärlärne täqdim itsä dä, komissiäneñ elekke räise häm tağın ike äğzası tieşle tawış cıya almadı, häm şulay itep, noyäbr saylawlarındağı xärämläşülärdä ayıruça äwzem qatnaşqan dip şiklänelgän räsmilär yaña Üzäk saylaw komissiäsenä kermäde. Tik könneñ töp waqiğäse bulıp, älbättä, parlamentta Kuçmanıñ inde küptännän täqdim itep kilgän säyäsi reformalar täqdimen qabul itü tora. Şuşı mäs''älä tawışqa quyılu aldınnan utırışqa prezident üze kilde häm bolay dip belderde:

Audio, Leonid Kuçma

"Min biregä, şuşı utırışlar zalına Konstitutsiä qabul itelgändä dä kilgän idem, häm bügen dä menä biredä bar il yazmışı öçen möhim bulaçaq qarar qabul iteler digän ömet belän min biredä" di Ukraina prezidentı Yuğarı rada deputatlarına. Üzeneñ moña zur ähämiat birüen raslap Leonid Kuçma parlament qabul itkän qararnı şunda uq imzaladı da. Üzgäreşlär turında älegä nigezdä genä kileşenä, alar törle qanunnarda täfsillänep ğämälgä kiläse yılda yäisä 2006-nçı yıl başında kerteläçäk digän farazlar bar. Kiläçäktä Ukraina prezidentınıñ qayber wäkalätlären parlamentqa tapşıru küz aldında totıla. Äytik, ilneñ premyer-ministrı ğına tügel, saqlanu wä tışqı eşlär ministrları da Yuğarı radada raslanaçaq, gärçä alarnı elekkeçä, prezident täqdim itsä dä. Premyer saylağan başqa ministrlarnıñ da parlament rizalığı belän genä bilgelänüe qarala. Dikäbrneñ 26-sına bilgelängän qabat tawış birüdä ciñärgä isäplägän Viktor Yuçenko häm bar oppozitsiä prezident wäkalätlären şulay çikläwgä başta kisken qarşı çıqqan ide. Alar tarafınnan bu Leonid Kuçmanıñ kiläçäk prezident mömkinleklären aldan uq qırşawlap quyu bularaq bäyälände. Läkin inde berniçä kön barğan säyäsi kiñäşläşülärdän soñ Viktor Yuçenkonıñ "Naşa Ukraina" törkeme çärşämbedä Kuçma täqdimen yaqlap çıqtı, moña Yuliä Timoşenko törkeme genä qarşı tawış birde. Oppozitsiäne yaña Üzäk saylaw komissiäsen bilgeläw genä tügel, prezident Kuçmanıñ Ukraina baş prokurorın eşennän aluı turında belderüe dä qänäğätländerde. Ämma prezident berük waqıtta oppozitsiäneñ öçençe taläben - Viktor Yanukoviç xökümäten eşennän alunı älegä ütämäde. Kiresençä, qabat tawış birü aldınnan yalğa kitüen beldergän Yanukoviçneñ şul üteneçen qabul itüen äytte.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG