Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 13:15

Bush prezidentlığınıñ ikençe möddätendä administratsiäneñ üzençälege loyallek bulaçaq


Yaña Buş administratsiäsendä yaña şäxeslär bulsa da, yaña idealar bulmayaçaq kebek. 15 kabinet sekretarlarınıñ yartısınnan küberäge yaña keşelär bulaçaq. Kitüçelär arasında iñ tanılğannarı Dävlät Sekretarı Colin Powell, baş prokuror dip atalğan Yustitsiä ministere John Ashcroft häm Eçke İminlek sekretarı Tom Ridge. Läkin, qaluçılar da , kitüçelär kebek ük möhim. Qaluçılar arasında iñ tanılğanı bäxäsle saqlanu ministere Donald Rumsfeld.

Buşnıñ ikençe kabinetınıñ üzençälegen ber süz belän loyallıq dip añlatıp bula. Küzätüçelärneñ fikerençä, prezidentlıqnıñ ikençe möddätnenän alda vazıyfalarnınan çigendän 9 sekretarnıñ urnına yañaların bilgelägändä, Buşnıñ töp kriteriası loyallıq bulğan. Washongtondağı Kato institutınnan Patrick Basham radiobız xäbärçesenä yaña administratsiä elekkesennän tulısınça ayırılıp tora , Buş häm anıñ töp kiñäşçeläre, şul sanda visi prezident Dick Cheney, saqlanu ministere Donals Rumsfeld politik debatlar öçen vaqıt ütte dip ışanalar dip belderde.

Audio

"Prezidentlıqnıñ berençe möddäteneñ başlarında tışqı säyäsätneñ kiñeräk strategiäse turında debatlar buldı. Üzeneñ neo-konservativ kiñäşçeläreneñ täsire säbäple Buş üz fikeren üzgärtte. Ul debatlar buldı häm xäzer alar bette digän näticägä kilde."

Belgeçlärneñ fikerençä, iñ zur üzgäreş Dävlät Departamentında buldı. Buş Colin Powell urnına dävlät sekretarı postı öçen üzeneñ milli iminelk buyınça turılıqlı kiñäşçese Condoleeza Ricene sayladı. Powell soñğı dürt yılda Rumsfeld häm Cheney belän törle tışqı politik mäsälälärdä bäxäsläşte. Rice töp politik mäsälälärdä, mäsälä Ğıraqqa intervensiä kebek temalarda bäxäsläşer dip kötelmi. Cortlandtağı Nyu York dävlät universitetınıñ säysät buyınça professorı Robert Spitzer xäbärçebezgä administratsiädä, bigeräk tä tışqı politik ölkädä qarar birü mäsäläsendä balansızlıq bar häm bu problemmalarğa säbäp bula ala digän fiker belderde.

Audio

"Yuğarı urınarda loyal keşelärneñ buluı belän möhim politik mäsälälärdä eçkersez debatlarnıñ buluı arasında balans buldırırğa tırışılsa , Buş administratsiäse, idealarnı tikşerügä qarağanda turılıqlılıqqa küberäk basım yasıy. Ğıraqqa intervensiä yaxşı misal bulıp iskä töşä."

Dävlät Departamentınnan başqa yustitsiä ministere Aşkroft ta urnınan kitä. Ul 11nçe sintäberdäge terror aktınnan soñ möselmannarnı häm çit il keşelären ezärleklävdä tänqitlängän ide. Keşe xoquqların yaqlauçı törkemnär bu kampaniä vaqıtında yözärlägän keşe, qanunnı bozıp, mäxkämäsez törmälärgä yabıldılar dip belderälär. Läkin, Aşkroftnıñ urnına bilgelängän Aq Yortnıñ elekke xezmätkäre Alberto Gomzales ta Yustitsiä ministerlegenä zur üzgärşelär kerter dip kötelmi. Ul dä ütä konservativ häm prezidentqa tulısınça turılıqlı. AQŞ Väkillär Palatasanda 20 yıldan artıq Respublikannar Partiäsennän kongressman bulğan Bill Frenzelneñ fikerençä, prezident üzeneñ xökümät ağzalarınnan tik üzeneñ qaytavazın ğına işetergä telgän xäldä, anı tänqitläräg bula. Läkin, ul ber ük vaqıtta prezidentnıñ üz xökümäten yaqınnan kontrol itärgä teläve dä normal digän fiker dä äytte. Buşnıñ yaña administratsiäsendä kitüçelärneñ genä tügel, ä qaluçılarnıñ da kemnege zur ähämiätkä iä. Başqa ministerlär belän çağıştırğanda iñ küp tänqitlängän häm xätta AQŞ xärbiläreneñ Ğıraqtağı cäberläv skandalınnan soñ çigenüe taläp itelgän saqlanu ministere Donald Rumsfeld Buşnıñ telägenä esasän üz urnında qala birä.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG