Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 20:37

Human Rights Watch, Äfğanstan törmälärendä faş itelgän ülemnärdän soñ, AQŞnı tikşerülärgä citdi mönäsäbät kürsätergä çaqıra


AQŞ armiäse Äfganstanda 8 totqın ülde dip xabär itte. Bu anıñ elegeräk iğlan itkän sandan 2gä artıgraq .Bu belderü, Human Rights Watchnıñ Äfganstandağı AQŞ xärbi törmälärendä 3 yaña ülem waqıyğäse faş itkännän soñ yasaldı. Xoquq yaqlaw törkeme AQŞları törmälärdä totqınnnarnı cäberläw yäki ülemenä säbäp bulğan soldatların xökemgä tartu mäsäläsenä ciddi qararğa tieş dip äytä.

Human Rights Watch AQŞları Äfganstan törmälärendä totqınnnarnı ezärleklägän xärbilären sorawğa tartmıy dip belderde.Düşämbedä xoquq yaqlaw oyışması Äfganstanda 3totqınnın üleme turında dälillärebez bar dip iğlan itte. Saqlanu ministrı D.Rumsfeldqa künderelgän açıq xatta törkem şuşı waqıyğälärneñ tikşerelmäwe häm ğäyeplelärneñ cazalandırılmawı ezerlekläwlärneñ cäyelüenä säbäp bulıp tora dip yaza.Human Rigts Watchnıñ Rumsfeldqa cibärgän xatınnan soñ AQŞ armiäse Äfganstan törmälärendä 8totqınnın ülemnäre tikşerelä dip äytte. Äytelgän san elekegä qarağanda 2gä artığraq.Human Rights Watchnıñ Aziä bülege direktorı Brad Adams (audio) AQŞnıñ ülgännärneñ töğäl sanın äytüe öçen waqıt citkän.Bez yäki AQŞnıñ sivil İrekleklär Berlege kebek oyışmalar här daim yaña sannar kiterä.Bez monıñ belän qänäğät tügel Alar kübräk mäğlümät birsä,yaxşıraq bulır ide. Baştan birle ülüçülär sanıñ iğlan itmi , şunduq üz tikşerüen başlatmıy, eşne basım astında ğına eşli Adams süzlärençä HRW 6 äfgan totqınınıñ nindi şartlarda törmädä ülgän buluına şulayuq bik küp cäberläw , cafalaw turındağı ğäyepläwlärgä cawaplar ezli.AQŞ armiäseneñ cinayätlärne tikşerü komandası süzçese Chris Grey 3 äfgan totqınınıñ nindi säbäplärdän ülüe turında tikşerü bara dide Pentagon süzçese leytinant polkovnik John Skinner Associated Pressqa küp kenä tikşerülär totqınnarnıñ tabiğıy ülem yäki qulğa alınğançı alğan yaraları säbäple ülgänen kürsätte digän.AQŞ xärbiläre Äfgansatnda totqınnarnı ezärlekläw belän bäyläneşle 2keşe häm Bagram bazasındağı ülemlärle bäyläneşle 28 keşe östennän xökem protsesı ütkärelüen kiñäş itte.Human Rigts Watch yaña ülem waqığäläre American Sivil Liberties Union yäğni Amerika Sivil İrekleklär Berlege taläbe belän faş itelde di. Adams süzlärençä(audio) Yaña ülem waqıyğälären xökümät qatırğılarınnan öyrändek. Amerikan Sivil Liberties Union İrekle informatsie aktın taläp itte , bez anıñ bu eşçänlegenä yuğarı bäyä biräbez. 11meñ säxifälek dokument birelde . Bu dokumentlar yäşren tügel. Ä inde nıq yäşren dokumentlarda nindi ezärlekläwlär turında yazılğandır anısı bilgesez. Barlıq bu dokumetlarnı tikşerü öçen waqıt bulmadı.Älegä bolar ğına tabıldı. Äfgan bäysez xoquq yaqlaw komisiäsennän Möxämmäd Farid Hamidi radiobızğa (audio) Äfgan bäysez xoquq yaqlaw komisiäse xökümät häm cämäğätçelekkä mäğlümät birü mäqsatında koalitsion köçlärneñ eşe häm tikşerülär turında sorawlar sorasa da cawap birelmäde Adams, Äfganstandağı AQŞ xärbiläreneñ törmälärdä ezärlekläwgä däwam itüe turında xabärlär Human Rights Watchqa kilergä däwam itä dide.Adams süzlärençä(audio) Qıynaw, yoqıdan mäxrüm itü, ozaq waqıt ayaq östendä totu kebek ezärlekläwlär däwam itä, Ni öçen äle dä däwam itä añlamıybız. AQŞ köçläreneñ Ğıraq häm Äfganstanda totqınnarnı cafalau turında şundıy küp yazıldı, söylände , Kürsätmälär belän bu inde tıyıldı dip uylar iden. Ämma küräsen Pentagon mäğlümät alu öçen praktikağa däwam itä. Ğıraqta Abu Graib törmäse skandalı häm Äfganstanda totqınnarğa kürsätelgän naçar möğämälä faş itelgännän soñ may ayında AQŞ armiäse koalitsiäneñ barlıq törmälären tikşerergä quşqan ide. Polkovnik leytinant Pamela Keeton tikşerüne alıp barğan brigadir general ezärlekläwlär turında bernindi dälil tapmadı, bulğan kimçeleklär şunduq tözeltelde dip äytte färidä xämit
XS
SM
MD
LG