Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 14:53

Yuçenko Ukraina prezidentı bularaq berençe räsmi säfären Mäskäwgä yasıy


Ukrainanıñ yaña prezidentı bulıp saylanğan Viktor Yuçenko, yäkşämbedä ant kitergännän soñ, berençe räsmi säfäre belän Mäskäwgä baraçaq. Ukrainanı Yevropa Berlegenä, könbatış oyışmalarına yaqınaytırğa wäğdä itkän bulsa da, Yuçenko, küräseñ, Rusiä belän bulğan qarşılıqlarnı caylaw öçen, Yevropağa barır aldınnan Mäskäwgä kilep-kitergä buldı.

Yaña saylanğan citäkçeneñ berençe räsmi säfär belän qayda baraçağı yış qına zur ähämiätkä iä. Yuçenko oçrağında bu ikelätä şulay. Anıñ prezident bulıp saylanuı Ukrainada könbatış taraflı köçlärneñ ciñüe, tışqı säyäsättä borılış dip qabul itelde. Saylaw aldı kampaniäsendä birgän wäğdälären ütärgä süz birsä dä, Yuçenko berençe räsmi säfären Mäskäwgä yasarğa buldı. Yäkşämbedä prezidentlıqqa ant kitergännän soñ ul ikençe köngä Mäskäwgä kitäçäk, annarı ğına Yevropa säfäre belän Fransiä, Şveitsariä, Polşağa baraçaq.

Yuçenkonıñ berençe itep Mäskäwgä baruın, belgeçlär, Kievta da, Mäskäwdä dä iğtibarsız qaldırmadı. Kievta çığa torğan "Säyäsi fiker" jurnalı möxärrire Volodymyr Polohalo Yuçenkonıñ bu qararın xata dip atadı. Kitäse prezident Leonid Kuçma Ukrainanı Rusiä belän Yevropa arasında totırğa tırışıp, üze äytüençä, "küp yäple" säyäsät alıp bardı, läkin çınbarlıqta Kievnı Mäskäwgä yaqınayttı. Citdi üzgäreşlär telägän saylawçı Ukrainanı Mäskäw qoçağınnan çığarıp Yevropağa yaqınaytırğa wäğdä itkän Yuçenkonı sayladı, anıñ berençe itep Mäskäwgä baruı – xata, di Volodymyr Polohalo:

Audio (Volodymyr Polohalo)

"Küp yäple säyäsät Ukrainağa milli mänfägät küzlegennän fayda kitermäde. Yevropa yulı Rusiäneñ berdäm iqtisadi kiñlege belän turı kilmi. Ägär Ukraina, Yuçenko wäğdä itkänçä, demokratik üzgäreşlär başqarırğa, säyäsättä häm iqtisadta Yevropa modele tözergä teli ikän, anıñ eçke häm tışqı säyäsäte dä Yevropa yünäleşendä bulırğa tieş, süzdä genä tügel, ğämäldä dä."

Polohalo fikerençä, Kiev Mäskäw belän mönäsäbätlären yañaça qorırğa tieş: Mäskäw aldında baş iergä tügel, ä tigez kürşe bulırğa. Rusiä prezidentı Vladimir Putin, Ukrainadağı saylaw aldı kampaniäse waqıtında açıqtan-açıq Yuçenkonıñ köndäşen, premier-ministr Viktor Yanukoviçnı yaqlasa da, şuşı atnada Yuçenkoğa qotlaw telegramması cibärep ike arada tığız bäyläneşlär urnaştıru teläge belderde.

Kremlgä yaqın torğan Mäskäwneñ Säyäsi tikşerenülär institutı citäkçese Sergei Markov ike aradağı mönäsäbätlärne tiz arada caylaw häm Rusiä häm Ukraina mänfäğätlärendä di:

Audio (Sergei Markov)

"Bu Vladimir Putinğa da kiräk, çönki Ukraina belän mönäsäbätlär Rusiä iqtisadı öçen möhim, östäwenä distälägän million Rusiä watandaşınıñ Ukrainada tuğannarı bar. Bu Yuçenkoğa da kiräk. Berençedän, şul uq iqtisad säbäple. Monnan tış Ukraina ikegä bülengän xäldä. Yuçenkoğa Rusiä taraflı könyaq-könbatış belän mönäsäbätlär caylarğa, Mäskäwneñ, bez separatizmnı tügel, Ukrainanıñ bötenlegen xuplıybız, digän süzläre kiräk."

Markov süzlärençä, teliseñme-yuqmı, Ukraina belän Rusiä arasında tiz arada xäl iteläse mäsälälär bar. Şul uq xärbi xezmättäşlek, Sevastopol nığıtması, çirkäwlär arasındağı mönäsäbätlär.. Markov süzlärençä, Mäskäw Yuşçenkonıñ yaña xökümätenä Rusiägä qarşı bulğan ütä-millätçelärneñ kermäwen teliäçäk. Markov fikerençä, Rusiäneñ berdäm iqtisadi kiñlege dä Ukrainanıñ Yevropağa yaqınayu niätenä qarşı kilmi. Ämmä Yuçenko üze dä, anıñ kiñäşçeläre dä, moña qädär, Rusiä belän iqtisadi berlek tözü Ukrainanıñ Yevropadan ayrıluına kiteräçäk digän borçular äytep kilde.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG