Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 05:40

Ğiraq citäkçeläre sönnilärgä xakimiättä tieşle urın birü yulların ezli


Yäkşämbedä ütkän saylawlarnıñ räsmi näticäläre ber atnasız kötelmi. Ul arada tawış birüdä sülpän qatnaşqan sönni töbäklär Milli Mäclestä niçek wäkillek iteler digän soraw xäzer küplärne borçıy. Ğiraq citäkçeläre sönnilär xakimiättä tieşle urın alır dip ışandırırğa tırışa.

Ğiraqnıñ saylaw räsmiläre äytüençä, uzğan yäkşämbedä ütkän saylawlarda qatnaşu däräcäse kötelgännän yuğarıraq bulsa da, baştaraq iğlan itelgän sannardan tübänräk bulırğa mömkin. Saylaw komissiäse süzçese Ädel Äl-Lami düşämbedä Azat Ğiraq radiosına äytüençä, baştaraq äytelgän, tawış birüdä saylawçınıñ 70%tı qatnaştı, digän süzlär xis belän suğarılğan, yaqınça ğına sannar bulğan. Anıñ fikerençä, çın sannar tübänräk bulaçaq:

Audio (Ädel Äl-Lami)

"Yäkşämbedä iğlan itelgän sannar tawış birü urınnarınnan alğan mäğlümätkä nigezlängän, andağı citäkçelärneñ küzätüenä. Äytik, säğät 1gä niçä keşe kilgän, nindi çirat bulğan. Şuña kürä sannar yaqınça. Qatnaşu däräcäse 70%tan artmas, şul 30-40, yä 50-55 bulsa bik yaxşı bulır."

Räsmilär äytüenä qarağanda, tawış sanawğa kimendä 10 kön kitäçäk. Xäzer Bağdadnıñ Yäşel zona dip atalğan bistäsendä 200läp xezmätkär täwlek äylänäsenä 80 sanaqta bar il buylap birelgän tawışlarnı sanıy. Tawışlar sanalğan arada, axır näticädä sönnilär Milli Mäclestä tieşle urın alırmı digän borçular arta bara. Bilgele bulğança, qayber sönni töbäklär bu saylawlarğa baykot belderde. Sişämbedä Ğiraqnıñ waqıtlı prezidentı, üze dä sönni bulğan Ğazi Äl-Yawar, saylawlarda qatnaşmağan sönni firqälärgä dä säyäsi säxnädä urın tabılır digän ömet belderde:

Audio (Ğazi Äl-Yawar)

"Min alarnı ixtiram itäm. Minemçä, monıñ säyäsi protsess ikänen, anda härkem qatnaşırğa tieşlegen barıbız da añlıybız. Alar belän söyläşergä kiräk."

Düşämbedä sönnilärneñ töp firqäse, Ğiraq İslam partiäse süzçese Ayad Samarrai, yaña xökümättä qatnaşu ixtimalın kire qaqmadı. Läkin bu xökümät ike töp sorawğa cawap birergä tieş dide ul: niçek itep sönnilärgä xakimiättä ğädel urın bireläçäk häm qayçan çit il ğäskärläre Ğiraqtan kitäçäk.

Sorawnıñ berençesenä kilgändä, belgeçlär fikerençä monda berniçä yul bar. Şularnıñ berse – uñışqa ireşkän koalitsiälär saylaw isemleklären beraz üzgärtep anda berniçä sönnine kertä ala. Londonda urnaşqan Suğış häm Solıx İnstitutı belgeçe Ammar Äl-Şahbander:

Audio (Ammar Äl-Şahbander)

"İsemleklärneñ kübese tulısınça bilgele tügel. Anda sönnilärne kertep alarnı mäcles äğzası itü mömkinlege bar. Bu isemleklär räsmi tügel, saylawçılar tawışın isemlektäge keşelärgä tügel ä partiägä birdelär."

Äl-Şahbander süzlärençä, bu barıp çıqmasa, tağın ber mömkinlek – Milli Mäcles yaña waqıtlı xökümät tözegändä bulaçaq. Ğiraq räsmilärenä, bu xökümättä törle törkem citäkçeläre urın alırğa tieş digän basım bulaçaq. Äytik, şul uq Quşma Ştatlardan.

Tağın ber yul bar – sönnilärgä östämä urınnar birep, Milli Mäclestä urınnar sanın arttıru, ämmä Äl-Şahbander süzlärençä, monı küplär xuplamasqa mömkin. Ber kileşengän närsäne üzgärtü kiläçäk öçen tiskäre misal bula ala.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG