Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 00:59

Yevropağa kilgän AQŞ däwlät säkretarı İrannı tänqitläde


Prezident G.Bushnıñ İrannı atom programmasınnan wazkiçerü öçen yevropalı berektäşlär belän eşberlegenä däwam itäçäge turında wäğdä birüennän soñ ber kön ütkäç Londonğa kilgän yaña däwlät sekretarı Condoleezza Rice İran turında şaqtıy kisken süzlär äytte. Ul İrannıñ keşe xoquqlarına möğämäläsen''çırqandırğıç'' dip atadı häm saylanmağan mullalar İran öçen dä töbäk öçen dä yaxşı ürnäk tügel dide.

Däwlät sekretarı bularaq berençe yevropa säfärenä çıqqan C.Riceneñ yulda birgän komentarları turında WP häm NYT gazetaları bolay dip yazdı: Rice süzlärençä Fransiä, Germaniä häm Britaniäneñ Tehrannı atom qoralları täräqi itterüennän wazkiçterü öçen başlatqan diplomatik inisiativasına Waşington qatnaşmayaçaq. Xälbuki G.Bush ber kön elek kenä ilneñ wazğiäte turında yasağan çığışında AQŞ Yevropa Berlegeneñ tırışlıqların yaqlayaçaq dip beldergän ide. AQŞnıñ İran turındağı retorikası kiskenläşä barğanda analitiklar Waşingtonnıñ esas niäten añlarğa tırışa.Prezident G.Bush küptän tügel genä İrannıñ atom qoralları eşläp çığara dip şiklänelgän urınnarın yuqqa çığaru mömkinçegen kire qaqmadı. İran qoral eşläp çığaru mäqsatları buluın kire qağıp kilä. Comğada Britaniä premyere T.Blair belän oçraşqannan soñ C.Rice AQŞ älege xärbi höcüm turında uylamıy dide

C.Rice (audio)

Älege mizgeldä bu soraw köntärtibendä tügel. Bezneñ diplomatik mömkinçeleklärebez bar. Töbäktä barğan üzgäreşlär İrannı çitlätep ütä almıy.

Analitiklar AQŞnıñ İran säyäsäte tomanlı bulıp qala digän qaraşta bulsalar da , alar Waşingtonda qayber ölkän räsmilär İrannıñ atom qorılmalarına strategik höcümnär oyıştırunı mäkül kürä digän fiker belän kileşä . Londonda Berläşterlgän Patşalıq Xezmätläre İnstitutında Turi Munthe bolay di:

Munthe (audio)

Administratsiädä baytaq qına şäxeslär strategik häcümnärne berdänber mömkinçelek dip kürä.Minemçä Rice bu törkemgä quşılmıy, Bush isä saqlıq kürsätä.

Munthe Waşington häcümnär turında qarar çığarırğa aşıqmıy dip uylıy, Ul Yevropa Berlegeneñ inisiativası bara häm küpçelek belgeçlär İrannıñ atom qoralı eşläp çığaruı öçen in kimendä 3yıl kiräk digän fikerdä dip äytä. Ämma başqa analitiklar Bushnıñ sonğı çığışına işarä itep , monda İrannıñ atom programmasın tuqtatudan kübräk närsä turında süz bara , prezident möselman dönyasında demokratiä , ireklek taratunı AQŞnıñ tışqı säyäsätende in berençe urınğa quydı di. Bushnıñ çığışınnan özek

(audio) Bush

Bu kiçtä İran xalqına bolay dip äytäm: sez üzegezneñ ireklegegez öçen tırışqanda, Amerika seznen belän bergä .....

C.Rice Londonğa oçqanda jurnalistlar belän ängämä waqıtında İrannıñ keşe xoquqların tänqitläp dini citäkçelär İran öçen dä töbäk öçen dä yaxşı tügel digän ide.

Jenevada urnaşqan İminlek Säyäsäte öçen Üzäkneñ direktorı çığışı belän İranlı Şaram Çubin radiobızğa bolay dide AQŞta ütkän yıl azaqlarında , saylawlardan soñ häm bıyıl başlarında rejim almaştıru säyäsäte ähämiät üzägenä kütärelde.Bu ber niçä yıl elek tä kütärelgän ide ämma bu İranda mömkin tügel Çubin qaraşınça İran demokratiä öçen bälkim dä töbäktä in yaxşı namzät ,ämma älege waqıtta anda opozitsiä dä, student aktivlıqları da kimegän xalıqnıñ küpçelege dä säyäsi apatiägä birelgän. İrannı qatı kisätü tiskäre reaksiägä säbäp bula ala ,tışqı kisätülär rejimnı nığıtaçaq qına, çönki bu üzen ällä ni kürsätmägän millätçelekne quzğata ala dip söyli Ş.Çubin. İran , Ğıyraq Yaqın Könçığış kebek mäwzular C.Ricenıñ ber atnalıq säfärendä köntärtibendä toraçaq. Bügen Londonnan Berlingä kilgän Däwlät sekretarı Törkiä, Polşa , İtalya , Fransiä Luxemburg İzrael häm Könbatış Yarda qısqa tuqtalışlar yasıyaçaq färidä xämit
XS
SM
MD
LG