Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 07:41

Xikmätle xällär


Härkem üzençä batırlıq kürsätä yäki fidaqärlege belän baş qatıra. Tübän Qamada yäşäwçe Waleriy Mäxmütov 9 ay eçendä 240 nçı razmerlı botinka yasağan. Şuşı ayaq kiemeneñ ozınlığı 1 metr 63 sm, awırlığı – 60кг. Waleriy Mäxmütovnıñ bu botinkası Rusiäneñ «Levşa» dip atalğan rekordlar kitabına kertelgän.

Tatarstannıñ şärab yasawçı şirkätläre xurlıqqa qaldı. Çönki respublikada yasala torğan şarabeneñ küläme bik qatı kimegän, di. Ayıqlıq häm imanğa kerü turında uylawçılar quanmasın. Tatarstanlılar barıber xämer eçüdän tuqtamıy. Respublikada satılğan şärabeneñ 70 protsentı çittän kertelgän. Dimäk, eçärgä kitkän aqçanıñ da 70 protsentı çitkä kitä digän süz. Xätta Tatspirtpromnıñ araqı çığaru küläme dä 8 protsentqa kimegän. Quanıçlı xäl diär ideñ dä, matdi yaqtan byudjetqa zıyanı bar dilär. Araqı yaratuçılar çittän kitergänne çömerälär.

Anıñ qarawı, avtobus yasawçılar üzlären yaxşı yaqtan kürsätte. Qazannan Çallığa poyız yäki elektriçka belän barsañ, şaqtıy waqıt ütä. Häm poyızlar siräk yöri. Timer yulçılar tottılar da, avtobusnıñ rezin tägärmäçlären timergä alıştırıp, şpallar östennän cibärdelär. Avtobus cılı, yomşaq häm anı passajirlar belän tutıru da ciñel. Dimäk, anı yışraq yörtergä mömkinlek bar. Avtobusı da KamAZnıñ Neftekamskiydağı zavodında çığa buğay. Tatarstanğa da, Başqortstanğa da faydalı eş bu. İke respublikanıñ igelekle eşläre tağı da kübräk bulaçaq dilär.

Penza yıraq. Anda Qazannan baru öçen yartı yulnı poyız belän, annarı maşinada barırğa kiräk. Aları da siräk yöri. Qazannan Penzağa tup-turı bara torğan avtobus marşrutı bu atnada açıldı. 450 täñkäñne tüliseñ dä, irtänge 7 yartıda yulğa çıqsañ, kiçkä Penzağa barıp citäseñ. Ğömerdä bulmağan närsä. Şuña kürä ul moğciza bulıp kürenä dä.

Şähärdä avtobus, tramvay, trolleybuslarda yörgän pensionerlarğa proeznoy bilet alu bik caylı. Alar öçen bäyäne 600 sumnan 200 täñkägä töşerep, kibetlärdä sata başladılar. Taşlama urınına oçsızlı proeznoynı barısı da xupladı. Ämma, xäzergä şul proeznoylarnıñ 10 protsentı ğına satılğan. Dimäk, aqçanı käğäzgä äyländergänçe, aqçanı kesädä yörtü caylıraq ikän.

Menä şundıy al'ternativa, saylaw xoquqı bulğaç, keşe baş watıp integä. Elek niçek kiräk, şulay quşıla ide häm härkem ber ük törle tovarlarnı alıp, ber ük televizordan ber ük tapşırularnı qarıy ide. Nu, räxät, nu, tınıç ide.

Köndäşlekneñ bazarda yarışunıñ milli-mädäni yağı da bar. Bügen irtän Çexov bazarı yanındağı Gorpeçat kibettän gäcitlär alam. Näq 10 adımda tağı ber gäcit kioskı bar. Ä bit soñğı yıllarda ğömer buyı gäcit satqan uram kibetlärenä sıra, tämäke, pepsi-colalar tutırılğan idelär. Gäcit alır öçen ällä qaylarğa barırğa turı kilä. Ä monda ikäw. Berse Gorpeçatneke, ikençese – Ekspress-peçat dip atalğanı – xosusıy kibet. Häm ikençese böten Rusiä külämendä eşli, Mäskäwdän idärä itelä. Miña barıber, kemneke bulsa da, gäcite genä bulsın. Ğorpeçatnekendä “Mädäni comğa” da, “Watanım Tatarstan” da başqa cirle basmalar da satıla. Xosusıy kibettä dä alar beraz bar, ämma kimräk. İkesendä dä yaltırawıqlı, täti jurnallar küpçelekne täşkil itä. Alarnıñ berse ikençesen ciñär, beterer öçen açılğan ikän. Yuğisä bit, ber poçmaqta berse, kürşe uramda berse torsa – qazanlılarğa caylı bulır ide. Yuq, bolar bergä. “Aqçarlaq” restoranı yanında da alar bergä, başqa cirlärdä dä parlaşıp utıralar. Ciñep çıqqanı Tatarstan yäki tatar basmaların bötenläy satmıy başlasa, sezdän fayda yuq disä – ni äyterseñ. Häm alar faydalı, respublika, millät öçen kiräk basma taratu turında uylıymı ikän? Monısı şikle. Şulay da, bötenläy möstäqil, çın Qazan kibeten kürgänem bar. Ul timer yulı vokzalında. N.İ.Xarçenqo digän xucanıñ kibetendä barlıq tatar basmaları, kalendarlär, tübätäylär satıla. Ul Xarçenko bezneñ millät keşese tügel buğay. Ä tatarça basmalar ütmi dip, zakaz birmäwçelär yış qına tatarlardan bula. Xikmät bit bu, döresräge, äkämät.

Rimzil Wäli

XS
SM
MD
LG