Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 19:06

Semberdä Äfğan suğışında qorban bulğannarnı iskä aldılar


Fevral'neñ 15endä, yıldağıça, Böyek Watan suğışında häläk bulğan semberlelär häykäle yanında Äfğanistan suğışı qorbannarına bağışlanğan matäm mitinğı uzdı. Bu suğışta Sember ölkäsennän 182 keşe häläk bulğan. “Vivat” isemle “äfğanlılar” oyışması citäkçelärennän berse Marsel' Gabitov äytüençä, alarnıñ öçtän bere – tatar balaları: 60 sölektäy yegetebez başın salğan bu suğışta.

Marsel' Gabitov, Mäskäwdä Xärbi-säyäsi akademiä tämamlağaç, Qazaxstandağı Sämi poligonına yünältelä. Polk komandirınıñ säyäsi yaqtan urınbasarı bulıp 4 yıl çaması eşlägäç, anı yänä Mäskäwgä uqırğa çaqıralar. Bu yulı äfğan häm puştu tellären öyränü, Qör`än-Kärimne yattan üzläşterü öçen. Anda şulay uq Äfğanstanda yäşäwçe xalıqlarnıñ tormış-könküreşen, ilneñ tabiğäten, säyäsi wäzğiätne centekläp öyrätälär. Häm 1985-yılda şundıy äzerlekle 16 keşene Äfğanstanğa yünältälär. Marsel' äfände äytüençä, şul 16nıñ 4sе – tatar, 2sе – urıs, qalğannarı tacik bula. Maqsatları – cirle xalıq arasında “şuravilarnı” yaqlap ügetläw eşläre alıp baru.

Marsel' Gabitov tuğan yılı, çırayı, buyı, ğomumän, tışqı qiäfäte belän oxşaş mulla Abdulla rolen uynağan. Anıñ äytüençä, Abdulla mulla Äfğanstanda ayıruça oluğ abruylı 4 din äheleneñ berse bulğan. Häm ul, Marsel' Gabitov “komandirovkalarda” çaqta keşe küzenä kürenmägän.

Ä komandirovkaları – Äfğanstannıñ kürşe illärendäge bazalarğa, anda tuplanğan “banditlarnı” däwlät yağına küçügä ügetläw maqsatınnan bulğan. İranda, Qaşmirda, Paqıstanda, Qıtaynıñ Uyğur-Sinszyan provinsiäsendä şundıy bazalarda zur uñışqa ireşkän.

Marsel' Gabitov belän äñgämäneñ qısqaça eçtälege menä nidän ğibärät. Sovet ğäskärläreneñ Äfğanstanğa kerüe xaqlı, çönki Aprel' revolyutsiäseneñ nigezen nığıtırğa kiräk ide. Nur Möxämmät Täräqqi Şärıq dönyasında bik abruylı ide, anı kem ütergänen belmim, läkin bu zur qıyınlıqlar tudırdı. Möxämmät Äminne SSSR citäkçelegeneñ üze ük bilgeläp üze ük üterüen añlamıym – monısı zur yalğış. Äfğanstannan ğäskärebezne çığaruda barı tik SSSR Xalıq deputatlarınıñ 2-syezdı ğına ğäyeple. Bu suğış bezneñ öçen ciñelü tügel. Möselman balası bulıp ta möselman xalqı arasında şundıy eş alıp baruğa ükeneç yuq, çönki minem eşçänlegem arqasında meñärlägän keşe isän qaldı.

Äñgämäneñ soñında Marsel' Gabitov üzeneñ İslam dine buyınça tirän belemen mäçetlärdä wäğäz uqırğa qullanırğa rizalıq belderde. “Bolay da comğa namazların qaldırğanım yuq, möfti minem belän elemtägä kersä, yäğni ul da minem wäğäzläremne kiräk tapsa - riza”, dide ul.

“Azatlıq” radiosı, Ayrat İbrahim, Sember.

XS
SM
MD
LG