Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 19:21

Ukraina prezidentı Viktor Yuçenko Yevropa Berlegeneñ "işegen qağa"


Düşämbedä Viktor Yuçenko Yevropa Berlege räsmilären üz ileneñ Berlekkä kerüe mäsäläsendä söyläşülär başlarğa künderü maqsatı belän Brusselgä kitte. Brussel Kievqa säwdä häm viza ölkäsendä qayber taşlamalar birüne küzdä totqan "ğämäl planı" qabul itergä cıyına. Äzğalıq söyläşülärenä kilgändä, bu mäsälä älegä planğa kertelmäs dip kötelä. Yuçenkonıñ şulay uq Ukraina-NATO komissiäsendä çığış yasawı, AQŞ prezidentı George Buş belän oçraşuı qaralğan.

Ukrainanıñ mömkin qädär tizräk Yevropa Berlegenä kerüen telägän Viktor Yuçenko Berlek räsmilären üzeneñ programması belän tanıştırırğa cıyına. Brusselgä kiter aldınnan ul qayber niätlären şärexläde. 6 aydan Kiev Berlekkä räsmi möräcäğät tapşırırğa, 2007 yılda söyläşülär başlarğa teli. Bu yünäleştä berniçä adım qaralğan. Äytik, Brussel Ukrainanı bazar iqtisadı dip tanıy, Kiev Ukrainağa kilüçe Berlek watandaşlarına viza tärtiben ciñeläytä, Dönya Säwdä oyışmasına quşıla.

Ämmä Brussel Kievnı üz qoçağına alırğa aşıqmıy kebek, älegä säwdä häm viza ölkäsendä genä taşlamalar wäğdä itä. The Economist näşriäteneñ iqtisad bülege belgeçe Stuart Hensel süzlärençä, Germaniä belän Fransiä, äytik, şul uq Polşa belän Litvadan ayırmalı bularaq, Ukrainağa wäğdälär birügä qarşı bulaçaq. Şuña da qaramastan, Yuçenkonıñ bu säfäre möhim di ul:

Audio (Stuart Hensel)

"Minemçä, ul küpkä ömet itä almıy. Yevropa Berlegendäge qarşılıqlarnı iskä alsañ, Yuşenko konkret wäğdälär ala almas sıman. Läkin ul Brusselgä üzeneñ säyäsäten tanıta ala. Berlek annnan närsä taläp itä, ul Ukraina öçen närsä teli – bu sorawlarğa açıqlıq kertä ala."

Hensel süzlärençä, Berlek işekläre här Yevropa ile öçen açıq, Törkiäneñ dä Berekkä kerü yulında buluın iskä alsañ, Ukrainanı kire qağu qıyın bulaçaq, demokratiä institutların, bazar iqtisadın nığıtu yünäleşendä täräqqiätkä ireşsä Kievnıñ şansları artaçaq.

Yevropa Berlegenä kerüne Ukraina xalqınıñ küpçelege xuplıy, monı yaxşıraq tormış belän bäyli, ä menä NATOğa kerügä kilgändä wazğiät başqaraq. Kievtağı Tınıçlıq, konversiä häm Tışqı säyäsät üzäge citäkçese Oleksandr Suşko:

Audio (Oleksandr Suşko)

"NATOğa kerü mäsäläsendä cämğiättä fiker büleneşe. Qarşılar xuplawçılarğa qarağanda kübräk."

Xalıqta äle dä NATOğa qarata salqın suğış çorınnan qalğan xislär saqlana. Räsmilär monı añlıy häm bu mäsälädä basım yasamas sıman. Älegä Kiev NATO belän partnerlıq programmaların däwam iter dip kötelä. Yuçenko üze dä, Ukraina äelgä NATOğa kerergä äzer tügel, bu turıda söyläşergä irtä dide.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG