Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 05:07

Tatar bazarı: Qazandağı tönge tormış


“Tatar bazarı” tapşıruınıñ bu çığarılışı Qazandağı tönge klublar turında bula. Ä şunda ki, bazar digän ölkäneñ älege tarmağına möräcäğät itüebezgä, byurobızda bulğan söyläşü säbäp buldı. Uyladıq ta, äle Rimzil Wäli kebek qartaya belmäs komsomol liderı da, xäzerge yäşlär niçek yal itkänne belmägäç, aña qızıq bulğaç, tıñlawçılarğa da qızıq bulır dip uyladıq. Häm bulğan äñgämäne yazdırıp aldıq. Söyläşüdä Rimzil Wäli, daimi avtorıbız Aygöl Nurlı, häm min, Räfis Cämdixan qatnaşam. Yal itü industriäseneñ ber tarmağı bulğan tönge klublar turında älege söyläşüdä şaqtıy mäğlümat bar.

R.W. Eş şunda ki, ber dustım kilgän ide, tönge klubqa barasım kilä di. Qazanda, Tatarstan başqalasında di. İxlas äytäm, bulğan cirem tügel. Räfis, Aygöl, añlatığız äle, qazanda tönge klublar nindi ul, küpme, häm qunaqlar kilsä, yäş qunaqlar kilsä, ä minem qunağım könbatıştan kilgän ide, nişlärgä miña. Häm alar miña kilsä, qaya baralar? Ni kürälär? Yal itälärme, küñelläre açılamı? Azğınlıq cire mikän bu, küñel aça torğan cir mikän? Belmim.

A.N. Çınnan da, bu könnärdä bezneñ qazanda inde, küñel açu üzäkläre, urınnarı kübäyä bara.

R.C. Qazanda tönge klublar distälägän, läkin härbersenä här telägän keşe ütep kerä almıy. Bar menä şundıy major klublar. Menä Rimzil abıy klub qartası alğanmı, menä şular belän genä ütep kerä torğannar.

R.W. Äye, “Dürtençe измерение” digän ber klub qartası täqdim ittelär dä, min äytäm, duslarım qaytqanda räxätlänep, çiratsız kerermen dip, ber 300 täñkägä qarta alğan idem, anda xätta çiratsız kerü häm aşaw-eçü tüläwsez dä bula digännär ide. Anda da barıp citälmädem.

A.N. Döres, bügenge klublarğa Qazanda bulğan här keşe kerä ala.

R.W. Yäğni aqçası da citä häm aña röxsät itälär inde.

A.N. Ğomumän, menä ul klublarğa yörilär inde studentlar. Bigräk bezneñ populyar ul “Arena” klubı. Alarnıñ här kön yazılıp quyılğan. Mäsälän, ber kön anda kerä ala studentlar taşlama belän. İkençe könne qızlar kerä ala taşlama belän. 50, 100, 150 sumğa kerep bula anda.

R.C. Bu awıl klubları kebek tügel, monda tüläp keräse, kergän öçen genä äle. Bina öçen genä tüläp keräse. Ä kergäç inde anda, sırasınmı, çäyenme, kähwäsenme satıp alasıñ. Ul uram çatlarındağı kähwälärgä qarağanda, şaqtıy qıymäträk.

R.W. anda şul studentlar töne buyı eçep-biep yörilärme?

A.N. Şulay. Anda törle programmalar bula.

R.W. şulay da, student bulmağannarğa küpme aqça qıstırıp, barırğa bula anda? Mäsälän, miña?

A.N. Min uylıym, 500 sumnan başqa bu klublarğa yörergä mömkin tügel. Äle bu klublarda bar restorannar. Ul restorannarğa kerer öçen sez tülisez aqça. Häm beläsezme, min uylıym, klubnıñ reytingı anıñ menedjmentınnan tora. Niqädär, ul klub, kilgän sayın çista,anda populyar muzıka uynıy, anda här yal itärgä kilgän keşe üzen räxät xis itä ikän, şul waqıtta ğına andıy klublar gel yuğarıda bula.

R.W. Säğät niçägä qädär bu безобразие bara häm niçä urında andıy äkämät bar?

A.N. Sez, Rimzil abıy, anı äkämät dip uylıysız inde. Bügenge köndä yäşlär anı, häm yäşlär genä tügel, şundıy xälle keşelär, şundıy cirgä barıp yal itüne normal' dip sanıylar.

R.W. Niçägä qädär?

A.N. Ul bara irtänge dürt-bişlärgä xätle.

R.W. Şunnan qaytqaç, irtänge biştä xatın eşkä kertergä tieş,ä irtän eşkä kitärgä kiräk.

R.C. Xatın belän yörergä kiräk.

R.W. äytegez äle, sez ayırım ekzotik xällärne söylisezme, ällä här rayonda bulğan yış bulğan xällärne söylisezme sez?

R.C. Qazanda alar här tıqrıqta, här çaqta bulmasa da, tönge klublar şaqtıy küp. Mäsälän üzäktä anda, distälägän klubnı sanap kitep bula.

A.N. Xäzer menä ul klublar şähärneñ böten poçmaqlarında da bar.

R.W. Ä anda şiğer tıñlarğa mömkinme, rusça yäki tatarça?

A.N. Şiğerne yazuçılar berlegendä tıñlap bula. Anda möräcäğät itegez. Ä klublarda anda yäşlär, xafasız yäşlär yörilär.

R.W. İñ kättä klublarnıñ isemnären äytegez äle.

A.N. Minem başta yaratıp yöri torğan klub ul “Saxara” ide. Bar Yäşlärneñ klub üzäge digäne dä, “Arena”, Piramida häm başqalar.

R.C. Ğomumän, tönge klublar- ul tulı ber industriä. Anda şaqtıy aqça eşlänä, aqçalar äylänä.

Menä şundıyraq äñgämä buldı. Tatar bazarına tönge klublarnıñ nindi qatnaşı bar digändä, inde, axırda şunısın äytik. Şähär şartlarında tatar mädäniäteneñ älegä formalaşmawı- tatar telle tönge klublar bulmawına da ber säbäp bulıp tora. Yäğni, Qazanda tatar telendä bulğan cırlar tıñlap yal itü, biü , käyef-safa qoru bulmaw tatar mädäniäteneñ şähär şartlarında, globalizatsiä çorında milli mädäniätneñ aqsawı digän süz. Ä tatarda tönge klublarğa tartım yal itülär bulğan. Awıllarda bu aulaq öylär bulsa, şähär şartlarında teatr. Bu uñaydan ber waqiğa iskä töşte. Qazannıñ ber muzeenda, duslar belän revolyutsiägä qädär basılğan tatar teatrlarınıñ afişaların qarap yöribez. Şunda berebezneñ iğtibarın, afişada yazılğan süzlär cälep itte. Spektakl' tönge öçkä qädär bara, tänäfeslärdä iyüllär, yal itülär, konfettilar oçıru bula dip yazılğan. Menä, tönge klubnıñ başlanğıçı dip söyläştek bez bu çaqta. Ä xäzergä, tatar tönge klubları yuq. Ğomumän, tönge klublarnı milli yassılıqta qaraw bik kileşep betmäsä dä, can digäneñ bit, älege urınnarda tatar moxite buluın da teli. Zamança tatar moxite buluın. Tatar bayları, zaman tatar bayları älegä tatarça tönge klublar turında uylanmıylar kebek. Äñgämä barışında Rimzil Wäli telägän pılawlar, tatar sänğät cäwhärläre belän bizälgän binalar-älegä ömet kenä bulıp qala.

Aygöl Nurlı

Räfis Cämdixan

XS
SM
MD
LG