Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 08:56

Yevropa Komissiäse Rusiä belän söyläşülärdä Mari-El mäs''äläsen kütärep çıqtı


Yevropa Komissiäse Mari El respublikasında politik oppozitsiäsneñ ezärlkelänüenä borçılu belderde. Leonid Markelov prezident itep yañadan saylanğannan soñ oppozitsiä väkillären häm jurnalistlarnı qıynau vaqiğäläre buldı. Oppozitsiä nigezdä marilärdän tora . Uzğan Sişämbedä Yevropa Berlege bu mäsäläne Russiä belän keşe xoquqlarına bağışlağan ciında kütärep çıqtı häm Mäskävdän cavap kötä.

Uzğan atnada Yevropa Berlege belän Russiä keşe xoquqları mäsäläsenä bağışlanğan berençe räsmi kiñäşmä ütkärde. Uzğan yılda andıy kiñäşmä ütkärü turında kileşelgäç, Russiä, Estoniä häm Latviädä rus telle azçılıqlar mäsäläsen kütärep çığaçağın işarä itkän ide. Yevropa Berlege isä Çeçnä mäsäläsen kütäräçäk dip uylanılğan ide. Kötelmägändä Russiädäge yaqınça 3 milion ugro-fin xalıqlarınıñ yazmışı köntärtibenä mende. Yevropa Komissiäse Mari-El respublikasında cirle oppozitsionerlarnıñ , räsmilärneñ häm jurnalistlarnıñ ezärleklänüläre turındağı raporlarğa borçılu beldergänen Comğa könne rasladı. Komissiä süzçese Emma Udvin Yevropa Berlege Luksemburgta bulğan ciında bu mäsäläne kütärep çıqtı dip belderde. Ul radiobız xäbärçesenä bu xaqta bolay dide

Audio

"Yevropa Berlege bu vazğiätkä borçıla häm Russiä belän keşe xoquqlarına bağışlanğan kiñäşmäne bu mäsäläne kütärep çığu öçen faydalandı. Rus partnerlarıbız belän bu mäsäläne tikşerdek."

Soñğı aylarda oppozitsiä väkillären häm jurnalistlarnı qıynau turında xäbärlär kilep tordı. Radiobıznıñ xäbärçese Elena Rogaçova da, 7-nçe ğinvarda andıy höcümneñ qorbanı buldı. Älegä höcüm itüçelärneñ berse dä totılmadı. Ezärlekläv dulqını respublika prezidentı Leonid Markelov yañadan saylanğannan soñ başlandı. Markelov saylaularda xärämläşüdä ğäyeplänä. Xakimiätlär Markelovqa qarşı tauış birelgän urınnarda cirle Mari räsmilären häm uqıtuçılarnı eştän qudı. Marilär häm şulay uq başqa ugro-fin azçılığı Russiä prezidentı Putinneñ administrativ üzgäreşlär kertü planın da tänqitlilär. Bu Russiädä milli aftonomiälärne beterügä kiteräçäk digän borçılu bar. İsemenenñ äytelen telämägän Yevropa Berlege räsmise Russiädä milli azçılıqlar mäsäläse täfsille tikşerelmäde , berlek bu xaqta räsmi möräcäğät yasau, Mäskävdän vazğiätne açıqlaunı sorau belän genä çiklände dip belderde. Möräcäğättä ike milli azçılıqnıñ xäle mäxsus telgä alınğan. Alar Ugro-fin xalıqları häm nigezdä Krasnodarda yäşävçe Mesxet törekläre. Mesxetlär İkençe Dönya suğışında Stalin tarafınan görcstannan quıp çığarılğan idelär. Alarğa AQŞqa küçep kitü tüqdime bar. Ugro-fin xalıqları häm Mari-El mäsäläseneñ köntärtibenä kertelüe öçen , Estoniä häm Finländiä basım yasağannar dip belderelä. Komissiä süzçese Udwin Yevropa Berlege bu mäsäläne küzätüen dävam itäçäk dip belderde.

Audio

"Russiä partnerlarıbız belän oçraşularıbız bulaçaq häm borçıluıbıznı kütärep çığuğa mömkilek biräçäk. Monı kem kütäräçäk dip xäzerdän ük qätği räveştä äytä almıym. Läkin, bez borçılğan mäsäläne kütärep çıqtıq häm ul onıtılmayaçaq."

Läkin, Yevropa Berlege belän Russiä arasında keşe xoquqlarına bağışlağan eşçe törkemeneñ kiläse oçraşuı İjül belän Dikäber ayları arasında ğına bulaçaq. Ul vaqıtta Yevropa berelegeneñ prezidentlığı Britaniädä bulaçaq. Älegä Finlandiä häm Estoniä mätbuğatında Mari Eldäge xällär kiñ yaqtırtıla. 22-nçe fävraldä Finlandiäneñ iñ ere gazetası Helsingin Sanomatta Mari xalqın yaqlap yazılğan açıq xat basılıp çıqtı. Aña imza itüçelär arasında Estoniäneñ elekke prezidentı Lennart Meri häm Fin parlamentınıñ eleke süzçese Riitta Ousukainen xanım da bar.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG