Accessibility links

дүшәмбе, 23 гыйнвар 2017, Казан вакыты 21:58

Moscow Times Masxadovnıñ üterelüenä qarata qayber reaksiälärgä tuqtala


Çeçen qarşılıq kürsätüçeläre Aslan Masxadovnıñ üterelgän buluın häm ber ük vaqıtta köräşçneñ dävam itäçägen rasladılar. Polşa Masxadovnıñ üterelüen cinayät dip atadı, Yevropa Berlege añlatma soradı. Kafkaz Center säxifäsendä urnaştırılğan belderüdä, Masxadovnıñ üterelüe belän rus-çeçen xärbi konfrontatsiä tarixında söyläşülärgä häm suğışnı tuqtatuğa yul quymağan yaña çor başlandı dielgän. Masxadovnıñ üterelüe , monıñ täsirläre häm reaksiä turında Moscow Times gazetasında basılıp çıqqan maqäläneñ eçtälege.

Gazetanıñ yazuınça, Masxadovnıñ üterelüe xaqında mäğlümätlär kübäysä dä, anıñ qayçan häm niçek hälak bulğanı tögäl bilgele tügel. Beslan höcümen tikşerüçe Duma komissiäse başlığı Aleksander Torşin bunkerda tabılğan dokumentlarnı tikşerü Masxadovnıñ häm başqalarnıñ anda qatnaşuın raslauğa mömkinlek biräçäk dip belderde. Masxadov Beslan häm başqa höcümnärdä qatnaşı buluın kire qağıp kilgän ide. Bu höcümne oyıştıru öçen cavaplılıqnı Şamil Basayev üz östenä alğan ide. Mäskäv tarafınan yaqlağan Çeçnä premiereneñ berençe urınbasarı Ramzan Qadırov , Masxadov ülgännän soñ, üzeneñ 5 meñ keşelek iminlek köçläre xäzer Basayevne totu öçen tırışaçaq dip belderde. Üz nävbätendä Basayev Kafkaz Center säxifäsendä qarşılıq kürsätçelärneñ Yuğarı Şaria Mäxkämäse citäkçese Abdul Xalim Sadulayev irekle saylaularğa qädäre vaqıtlı xökümätneñ başlığı itep bilgelänä, Çeçnä häm Russiäneñ başqa öleşlärendäge möselmannar aña tuğrılıqlılıq antın birergä tieşlär dip beldergän. Mäskäv yaqlı Çeçen räsmiläre häm Mäskävdäge säyäsmännär Masxadov üterelgännän soñ, ildä dä, çit illärdä dä, solıx söyläşülären başlarğa çaqıru öçen säbäp qalmadı dip belderälär. Çeçnä İminlek Şurası başlığı Taus Çabrailev , söyläşülär başlarğa çaqırğan häm monıñ öçen Masxadovnı saylap alğan keşelärneñ nigeze qalmadı dip belderde. Federatsiä Şurası ağzası Yuri Şarandin Xäzer inde söyläşerlek keşe dä söyläşerlek äyber dä qalmadı dide. Şulay da Yevropa Berlege ni öçen Masxadov üterelde digän añlatma soradı. Mäskävneñ taktikasın tänqitläp torğan Yevropa Komisisäse isä Çeçnä konfliktın tınıç yullar belän xäl itärgä çaqıruın qabatladı. Yevropa Berlegeneñ Juatitsiä häm Eçke mäsälälär buyınça komisarı Franko Frattini Yevropa Parlamentında yasağan çığışında vazğiätkä politik xäl çarası tabılırğa tieş. Masxadovnıñ üleme anda vazğiätneñ naçarlanuına kitersä yaman bulır ide dip belderde. Polşanıñ tışqı eşlär ministere Adam Rotfeld Masxadovnıñ üterelüen cinayät häm politik xata dip atadı. Çönki Masxadov kileşügä ireşü mömkinlege bulğan bedän ber partner ide dip belderde. Keşe xoquqlarınıñ ütäleşen küzätüçe Yevropa Şurası Russiä xakimiätläreneñ Masxadovnı xökemgä tartu mömkinlegen yuğaltularına qızğanıç belderde. Liberal säyäsätçe Boris Nemtsov Masxadovnıñ üleme Çeçnädä vazğitne üzgärtügä kitermiäçäk . Masxadov kebek keşelär küp. Bäreleşlärne xärbi tügel, ä politik çaralar belän genä tuqtaıp bulır dip belderde. Kreml tarafınan yaqlanğan Çeçnä prezidentı Alu Alxanov ta monıñ belän kileşä. Ul Masxadov barmı-yuqmı, bu Çeçnädä vazğiätne üzgärtmiäçäk. Ul terrorist Basayevneñ qulındağı simvil ğına ide . Anıñ başqa ähämiäte yuq ide dip belderde. Läkin, keşe xoquqları aktivistları Masxadovtan tış solıxqa ireşü ömete az dip belderälär. Mäskäv Helsinki Törkeme räisäse Ludmila Alekseeva , Minem öçen Masxadovnıñ üterelüe yaxşı xäbär tügel. Anıñ belän söyläşülär alıp baru mömkin bulır ide dip belderde. Memorial Keşe xoquqların yaqlau oyışmasınıñ ağzası Aleksander Çerkasov ta Masxadov Çeçen terrorist törkeme citäkçese tügel ide . Ul solıxqa omtılğan çağıştırmaça kileşüçän citäkçe ide dip äytte.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG