Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 16:44

Xatın-qızlar dönyasınnan xäbärlär


Xatın-qızlarğa ayrılğan bu öleştä bez Rusiädä tatarlar yäşägän töbäklärdä xatın qızlar arasında eşsezlek , xatın qızğa qarata köç qullanu , ana-bala sälämätlege häm başqaları turında söylibez ämma bez dönyada xatın qızlarnı qızıqsındırğan iqtisadi, içtimağıy mäsälälär, xatın qızlarnıñ açış, uñışları turında da işetteräbez . Säxifäneñ bügenge çığarılışında sezgä dönyanıñ törle poçmaqlarınnan bezneñ iqtibarnı cälep itkän xatın qızlar belän bäyläneşle xabärlär işetteräbez

Xatın qızlar dönyasınnan yañalıqlarnı Brüseldän başlıybız. 8nçe mart Xalıqara Xatın qızlar könendä Yevropa Komissiäse cineslär arasındağı diskriminatsiäne beterü mäqsatında xatın qız ir-at tängällege öçen institut oyıştıru qararın qabul ittte. Berlekneñ ölkän räsmiläre 8nçe mart uñayınnan yasağan çığışlarında ir at öy eşlärendä kübräk cawaplılıq alırğa , xatın qıznıñ tulısınça xezmät bazarına kerüenä mömkinlek birergä tieş dip söyläde. Yevropa Berlege kileşülärendä cineslär tigezlege fundamental xoquq bulıp tora. Yevropa Berlegendä xatın qız ir at tigezlege dönyanıñ başqa töbäkläre belän çağıştırğanda küpkä aldaraq. Komissiä prezidentı Barosso, mäktäptä qıznıñ malayğa qarağanda küpkä uñışlı buluı här kemgä mäğlüm , ämma xezmät urınnarına qarağanda xatın qızlar täbänräk basqıçnı täşkil itä Yevropa keşe kapitalınıñ äräm buluına çıdamlıq kürsätä almıy , malaylar häm qızlar genetik yaqtan qarağanda bilgele akademik disliplinalarğa kileşä digän iskergän fikerlärdän qotılu waqıtı kilgän dip söyläde.Xezmät mäsäläläre komissionere çığışı belän çex Vladimir Şpidla cineslär tigezlege öçen institut Berlekkä yaña äzğa bulğan il başqalasında bulsın digän täqdim yasağan. Macaristan, Slovakiä, Çexiä şunduq institutnıñ üz başqalalarında urnaşuı öçen qızıqsınu kürsätkän illär arasında İranda 100çaması xatın qız politsiä akademiäsen tämamlap ilneñ tärtip saqlaw xezmätlärenä quşıldı. Politsiä komandire general Moxammed Qalibaf mäktäpne tämamlau märasimında bezneñ öçen cines tügel ä sälät kvalifikatsiä töp kriteriä bulıp tora dip söyläde. Eşnen qızığı şunda mäktäp beterü merasimendä dä, mäktäptä ütkärelgän törle künegülär waqıtında da misal öçen divarğa menü,ürmäläw, maşina qazası , cinayätçelärne qulğa alu qoral qullanu kebek eşlär waqıtında da xatın qız politsiä östendä qara çadra bulğan.. Komandir Qalibaf qayber operatsiälär waqıtında xatın qıznıñ çadra kiyüe şart tügel palta , yaulıq ta citä digän. İranda berençe xatın qız polislär 1999nçe yılda eşli başladı ,alarnıñ sanı 60 ide. İran äle 100 xatın qız dedektiv äzerläwne planlaştıra. Başqa ber möselman ile Säğüt Ğäräbständä xatın qıznıñ maşina yörtüe tıyılğan anısı mäğlüm. Äle yaña ğına ber ruxani xatın qıznıñ maşina qullanuı şäriğätkä qarşı dip belderde. Şäriğät qanunnarı belän maşina yörtü arasında paraläl tabu qıyın .Ämma ber niçä yıl elek anda xatın qıznıñ ükçäle başmaq kiyüe dä fätva belän tıyıla dip uqığan idek mätbuğatta. Ber säbäbe xatın qız ir attan biyekräk bula ikän, ikençese isä , sälämätlekkä zianlı ikän. Ämma Söğüd Ğäräbstän tışqı eşlär ministırlığınıñ 36 xatın qıznı eşkä aluı il tarixında yañalıq bulıp tora.

Yevropa Berlegendä 8nçe martta cineslär tigezlege öçen institut açu qararı qabul itelsä, Havanada prezident Fidel kastro 8nçe martta 5säğät 45 minut däwam itkän çığışında här ay 100meñ tiz peşerä torğan kastrül-qazannı subsidiälängän bäyägä alıp bulaçaq dip xatın qıznı şatlandırdı. Kuba çitäkçese zalda utırğan xatın qızlarğa kemnär andıy kastrül teli qulların kütärsen dip sorağan.78yäşlek citäkçe 2 säğät buyı şul kastrülneñ üzençälekläre turında söylägän. Castronıñ xatın qıznıñ tigezlek öçen köräş könendä kastrül turında söyläwe ironiä bulıp işetelde. Xatın qız Castro zamanında tigezlekkä ireşsä dä ul öydä bik primitiv şartlarda eşli, yäşi. Şunlıqtan Qıtaydan dögene tiz peşergän kastüllär kilä digän xabär xatın qıznı şatlandırğandır. Bu kastrüllär kommunistik Kubada 10yıl elek energie krizisı säbäple tıyılğan ide. Sovetlarnıñ yardäm häm neftennän mäxrüm qalğan Kuba bik tirän iqtisadi krizis kiçerde. Elektr belän eşlägän dögene tiz peşergän kazan ,kastrül Kubada bik kiräkle kuxnä cihazı sanala. Xalıq anda başlıça döge häm borçaq belän tuqlana. Castro Kuba krizistan çığa , şunlıqtan andıy qazan, kastrüllär qullanuı röxsät itelä dip söyläde. Urtaça alğanda 12 dollar mäğaş belän yäşägän kubalılar qara bazarda 60 dollarğa satılğan tiz peşerüçe kastüllärne bolay da alalmiy. Subsidiäle kastrüllär xatın qızlar öçen bäyräm büläge, ber kubalı xanım Reuter xabärçesenä gaz bulmağan çaqta aş peşerü öçen genä tügel ä balağa sötne yılıtu öçen dä qullanabız digän. Kommunizm möğcizäläre turında citep torır.

Kire Yevropağa qaytik monda xatın qıznıñ qayğısı kastrül qazan tügel, Şwedsiädä kiläse yıl bulaçaq parlament saylawlarına oyışıp kilgän feministlar partiäseneñ qatnaşuı säyäsätçelärne borçığan tema. Aftonbladet basmasına qarağanda partiä birelgän tawışlarnıñ 23%ın SİFO institutı 25% tawış ala ala digän fiker belderä. Yäğni bu partiä xakimiättäge Sotsial demokratlar ,opozitsiädäge urtaçıl centrist-uñnardan qala 3nçe partiä bula ala. Feministlar partiäseneñ tudırğan qurqınıçnı sizep 8nçe martta Sotsial Demokratlar xatın qızlar öçen mäxsus internet çeltäre açıp cibärde. Sul yünäleşle partiälär bigräk tä qurqındı. Sotsial demokratlar partnörları yäşellär belän xakimiättä utıra. Fiker beleşülär yäşellär häm sullarğa tawış birüçelärneñ 50%tı feministlarğa tawış biräçägen kürsätä. Küplär Şwedsiädä xatın qız iä bulğan xoquqlarnı töşendä dä kürä almıy. 20-belän 64 yäş aarsındağı xatın qıznıñ 79% eşli. İrlärneñ şuluq yäş arasındağı öleşe 83% Şwedsiä parlamentınıñ 45%ın xatın qız täşkil itä. Bik yaxşı ämma citärlek tügel di şwed xatınnarı Tikşerülär 2004nçe yılda şuluq eş öçen xatın qıznıñ yış qına ir at alğan xezmät xaqınıñ 90%ın ğına aluın kürsätte. Şwed xatın qızınıñ säyäsi aktivlıqları turında alğa taba xabär itärbez. Ä xäzer qaysı ğına ildä yäşämäsen bik küp xatın qıznı qızıqsındırğan bik ğadi närsä başmaq turında söylämäkçemem.Könbatış xatın qızı irtän eşkä barğanda tranvay, metrosına yögergändä ükçesez sport başmaq kiye. Eşkä kilgäç yış qına urta biyeklektä ükçäle başmaq kiyä. Ä eştän soñ qayadır restoran, kafegä iptäşläre belän oçraşırğa barğanda neçkä şaqtıy biyek ükçäle başmaq kiyä. Näticä könenä in kimendä 3 törle başmaq. Menä şul xällärne uylap Britaniädä Rosemarry Wallin isemle yäş designer ükçesen almaştırp bula torğan yaña başmaq täräqi ittergän. Londonda Patşalıq sänäğät mäktäben tämamlağan yäş xanım şul başmaqnı ber kürgäzmägä cibärä . Zur iqtibar cälep itä ükçäse almaştırıla torğan başmaq. Yaña başmaq designe östendä eşläsen, añı täräqi ittersen dip aña 130meñ yevro aqça birelä. Añlıy torğansızdır , eş ükçädä genä tügel , başmaq qalıbı 3 törle biyeklekkä dä kileşle bulırğa tieş. Şulay itep irtän eşkä kilgän xatın qız başmaq ükçälären alıştıraçaq färidä xämit
XS
SM
MD
LG