Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 18:43

Qırğızstannıñ yaña xakimiäte ni däräcädä legitim?


Bu soraw yäkşämbedä dä hawada elenep tordı. Bilgele bulğança, atnakiçtä oppozitsiä citäkçese häm elekke premier-ministr Kurmanbek Bakiev waqıtlı prezident itep bilgelängän ide. Konstitutsiä mäxkämäse räiseneñ bu qararın urınınnan kitüçe parlament ta rasladı. Ämmä bärep töşerelgän prezident Askar Akaev älegäçä wazifasınnan kitüen iğlan itmäde, şul säbäple anıñ tarafdarları ğına tügel, çit illär dä waqıtlı xökümätne tanırğa aşıqmıy.

Akaevnıñ qayda ikäne älegä räsmi iğlan itelmägän. Şimbä kiçendä Rusiä räsmiläre anıñ Rusiägä kilergä röxsät sorawı turında belderde. Associated Press agentlığı Kremlneñ iseme äytelmägän ber räsmienä tayanıp Akaev inde Rusiädä dip xäbär itä.

Şimbä könne Bakiev Akaevnı üz ilenä tapşırırığa sorarğa cıyınmawın belderde:

Audio (Kurmanbek Bakiev)

"Minem yaqtan da, parlament yağınnan da andıy soraw quyılmıy. Akaev qaytırğa teläsä, bu anıñ xoquqı, Qırığzstan anıñ watanı, bu tulısınça anıñ qaramağında."

Xoquq saqlaw idaräläreneñ waqıtlı başlığı itep bilgelängän oppozitsiä citäkçese Feliks Kulov süzlärençä, Akaev Bişkäkkä qaytıp üzeneñ wazifasınnan kitüen räsmi töstä iğlan itergä tieş. Bu adım yaña xakimiätneñ legitimlığın arttıraçaq, die ul.

Ul arada şimbä könne Akaevnıñ tuğan yağı, başqaladan 150 çaqırım yıraqlıta urnaşqan Kemin töbägendä, berniçä yöz keşe anı yaqlap miting ütkärde. Bu çaranı Akaevnıñ eçke eşlär ministrı bulğan Keneshbek Duishenbaev oyıştırğan. Yäkşämbedä 700läp protest belderüçe Bişkäktän Keminğa alıp barğan yulnı yabıp quydı.

Bakiev bu keşelärne "inqilabqa qarşı köçlär" dip atadı, häm bäreleşlär buldırmas öçen militsiä tieşle çaralar küräçäk, dide. Ul şulay uq aña qarşı höcüm äzerlänü xäbärläre buluın häm bu xäbärlärneñ tikşerelüen äytte.

Şimbä kiçendä Kremldän kilgän xäbärgä qarağanda Rusiä prezidentı Vladimir Putin, telefon aşa Bakiev belän söyläşep Qırğızstandağı säyäsi krizisnı çişüdä aradaşçı bulırğa täqdim itkän.

Yevropada İminlek häm Xezmättäşlek oyışması Qırğızstandağı xällärgä borçılu belderde. Oyışma wäkile Dimitri Rupel, Rusiä, Germaniä tışqı eşlär ministrları häm Quşma Ştatlar däwlät sekretare belän telefon aşa säyläşkännän soñ, Qırğızstanda tärtip urnaştıru häm bar taraflar belän söyläşülär başlaw kiräklegen äytte. Yäkşämbedä Bişkäkkä Yevropada İminlek häm Xezmättäşlek oyışmasınıñ general sekretare Jan Kubiş kilä.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG