Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 06:16

Ber qazanda ike täkä başı - Qırğızstanda beryulı iske häm yaña parlament eşli


Xakimiat almaşuın kiçergän Qırğızstan atnanı elekke könnärgä qarağanda tınıçraq şartlarda başlap cibärsä dä, ildä qanuni bilgesezlek däwam itä. Uzğan atna azağında ul xätta tağın da tiränäyde - Üzäk Saylaw komissiäse yaña parlamentnıñ wäkalätlären tanırğa buldı, ä aña qädär isä ilneñ Yuğarı mäxkämäse şul parlamentnı bilgelägän tawış birü näticälären ğämäldän çığarıp xakimiattä elekke parlament qala digän qarar çığarğan ide. Şulay itep Qırğızstanda xoquqi krizis däwam itä.

Qırğızstandağı inde bolay da şaqtıy kierenke ictimaği-säyäsi wäzğiatkä üz öleşen ilneñ Üzäk saylaw komissiäse dä kertergä buldı - atna azağında ul zur ğawğalar belän uzğan häm asılda soñğı kütäreleşkä kitergän parlament saylawlarınıñ näticälären tanuın iğlan itte. Ä inde törle xärämläşülär yarılıp yatqan 13 saylaw bülgesendä tawış birü yañadan ütkärelergä tieş bulaçaq, ämma komissiä monıñ nindi köngä bilgelänäçägen xäbär itmäde. Düşämbedä Qırğızstannıñ yaña parlamentı inde eşli dä başladı häm üz citäkçese itep oppozitsiä wäkile Omurbäk Tekebayevne saylap quydı. Ä aña qädär, uzğan çärşämbedä ilneñ Yuğarı mäxkämäse 27-nçe fivral'' häm 13-nçe martta uzğan saylawlarnıñ näticälären ğämäldän çığarğan ide. Bu üzennän-üze elekke ike palatalı parlament wäkalätlären ozaytuğa kiterde. Şulay itep Qırğızstan xäzer ike parlament belän yäşi bulıp çığa häm bu ilne tirän xakimiat krizisına etärä. Monıñ üzenä kürä ber kölkele yağı da bar - qayberäwlär ike parlamentta da deputat bulıp tora. Yaña xakimiat citäkçeläreneñ dä bu mäs''älädä qaraşları törlelänä. Yäkşämbedä iske parlament aldında yasağan çığışında qüwät xezmätläre eşen citäklägän Feliks Kulov üzeneñ yaña saylanğan Yuğarı kiñäşne yaqlawın belderep bolay digän ide:

Audio, Feliks Kulov

"Oşıymı bu sezgä, oşamıymı, yaña parlamentnı saylarğa turı kiläçäk. Döresen genä äytkändä, şäxsän miña yaña ğına saylanğan qayber deputatlar oşamıy, läkin qanunnı xörmät itüçe watandaş bularaq min yaña parlament qararların xörmät itärgä tieş, qızğanıç ki, çınbarlıq şundıy, bez monıñ belän berni dä eşli almıybız" di yaña parlament wäkalätlären tanu kiräklege turında Feliks Kulov. Anıñ şuşı qaraşın Bişkäktäge xökümät yortı qarşında cıyılğan xalıq ta xuplıy, alar iske parlamentnı inde qanuni xakimiat organı bularaq tanımıy. Düşämbe könne şuşı xoquqi qarşılıqnı beterü ölkäsendä qayber ğämällär eşlände - ilneñ waqıtlı premyer-ministrı itep Qormanbäk Baqievne näq menä iske parlament raslağan ide, xäzer inde ul yaña Yuğarı kiñäştä dä raslanu uzdı. Älegä qädär Baqiev üz eşen elekke parlament yaqlawına tayanıp alıp bara ide. Qırğız oppozitsiäse, ğomumän, kütäreleş başlanğannan birle yaña parlamentnıñ wäkalätläre yuq, ul xärämläşülär nigezendä saylandı dip kilde. Düşämbedä Baqiev üzeneñ Feliks Kulov belän tirän qarşılıqları bulmawın belderde:

Audio, Qormanbäk Baqiev

"Kulov yaña parlamentnı yaqlawın belderä. Min inde bu mäs''älädä üz fikeremne äyttem, min monı tirän bäxäs dip sanamıym. Nindider urtaq qaraş bar häm minemçä, yaqın kiläçäktä bar närsä dä açıqlanaçaq" di Qırğızstan premyer-ministrı Qormanbäk Baqiev. Şuşı ike parlament belän kilep tuğan wäzğiatne xoquqi yaqtan yırıp çığu eşenä Bişkäktä Yevropada iminlek wä xezmättäşlek oyışması wäkilläre dä yardäm itärgä tırışa. Alar Qırğızstanğa bu ölkädäge abruylı xoquq belgeçlären çaqırdı häm alardan xäzer tieşle täqdimnär kötä. İldäge xakimiat krizisın tağın şul da tiränäytä - elekke prezident Äskär Aqayev Qırğızstannan üz wäkalätlärennän waz kiçmi kitep bardı, bu problemanı parlament, anı däwlät başlığı wazifalarınnan azat itü aşa çişä alır ide, tik bügenge wäzğiattä bu yul da ällä ni ömetle kürenmi.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG