Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 21:52

Yekaterinburg şähärendä tolerantlıq kul'turasın üsterü proyektı


Bu könnärdä Yekaterinburg şähärendä “Sverdlov ölkäsendä tolerantlıq kul'turası üseşe” dip atalğan proyekt täqdir itelde. Rusiä häm Germaniä bergäläp başlağan bu eşneñ matdi çığımnarın Evropa Komissiäse kütäräçäk. Germaniä yağınnan proyektta Berlin şähäre senatı, GFR eçke eşlär ministrlığı, Myunxen şähäre xakimiäte, säyäsi mäğärif buyınça federal' byuro häm bu mä’säläne tiränten öyränüçe yuğarı uqu yortları qatnaşa. Rusiä yağınnan eşne Sverdlov ölkäse gubernatorı citäkçelegendäge xökümät orğannarı, Uralnıñ ataqlı ğalimnäre, sud häm xoquq saqlaw orğannarı, şulay uq milli häm dini oyışmalar wäkilläre alıp baraçaq. Proyektnı tormışqa aşıru öçen 18 ay waqıt qaralğan.

Nindi proyekt soñ bu häm ul ni öçen kiräk? Täqdir itü kiçäsenä çaqırılğan küpsanlı jurnalistlar, säyäsätçelär, milli-mädäni oyışmalar citäkçeläre häm ictimaği oyışmalar wäkilläre bu sorawlarğa cawapnı proyektnıñ Germaniä yağınnan citäkçese, Berlin senatınnan kilgän professor Barbara xanım Yon, Rusiä yağınnan citäkçese, Sverdlov ölkäse gubernatorı xakimiäte başlığı urınbasarı, eçke säyäsät departamentı citäkçese, professor Anatoliy äfände Ğayda, proyektnıñ koordinatorı Xayqo äfände Fritsşedan işettelär. Alar añlatıp ütkänçä, iqtisadi yaqtan köçle üseş alğan töbäklär, ğädättä, küpmillätle, etnik yaqtan küptörle bula. Sverdlov ölkäse Rusiäneñ Evropa belän Aziäne totaştıruçı tranzit töbäk bularaq ta, iqtisadi yaqtan alğa kitkän iñ quätle töbäklärneñ berse bulıp sanala. Monnan tış, biredä, Barbara xanım Yon süzen qabatlap äytsäk, kul'tura azatlığı kiñ üseş alğan. Yäğni törle millät wäkilläre, üzläreneñ milli üzençäleklären yuğaltmıyça, milli mädäniätların üsterep, yäşlärne, balalarnı milli ruxta tärbiälärgä omtılıp yäşi. Etnik yaqtan küptörle Sverdlov ölkäsendä tolerantlıq buyınça eş alıp baru öçen nigez inde salınğan.

Problemalar da citärlek. Mäsälän, berkemgä dä ser tügel, migrantlar öçen byurokratik mexanizmnar tağın da qatlawlandırıldı.

Evropa Soyuzınıñ älege proyektnı tormışqa aşıru öçen Germaniä häm Rusiäneñ Sverdlov ölkäsen saylawı ğäcäplänergä urın qaldırmıy.

Proyekt berniçä yunäleşne küzdä tota:

Millätara häm törle dinnär arasındağı mönäsäbätlärne tiränten öyränep, Sverdlov ölkäsendäge tolerantlıq turında Doklad äzerläw;

Tolerantlıq kul'turasın üsterü programmasın eşläw;

Keşe xoquqların saqlaw buyınça antidiskriminatsion strukturalar buldıru;

Mäktäp yäşendäge balalarda tolerantlıq tärbiäläw östendä eşläw;

Däwlät häm cirle üzidarä orğannarında eşläwçe xezmätkärlärne tolerantlıq kul'turasına öyrätü häm başqalar.

Proyekt qısalarında mäktäp uquçıları häm uqıtuçılar öçen tolerantlıq kul'turası buyınça konkurs oyıştırılaçaq. Ciñüçelär Germaniägä yal itärgä cibäreläçäk. Bu temağa qağılışlı waqiğalarnı yaqtırtaçaq jurnalistlar arasında da bäyge iğlan itelä. Ciñep çıqqan jurnalistlar Evropa Soyuzı xisabına ber ayğa Germaniägä stajirovkağa baru mömkinçelegenä iä bulaçaq.

Proyekt qısalarında şulay uq may ayında Yekaterinburgta Däwlät Duması deputatları qatnaşında “Däwlätneñ milli säyäsäte – problemalar häm perspektivalar” dip atalğan zur töbäqara fänni-ğamäli konferensiä uzdıru küzdä totıla.

Fäwiä Safiullina Yekaterinburg.

XS
SM
MD
LG