Accessibility links

җомга, 2 декабрь 2016, Казан вакыты 22:52

Dönyanıñ iñ zur oçqıçı Airbus A380 berençe tapqır hawağa kütärelde


27 April könne Fransiädäge Toulouse hawa alanınnan dönyanıñ iñ zur oçqıçı Airbus A380 sınaw räweşendä berençe tapqır hawa kütärelde. 800dän artıq yulçı sıydırışlı, ike qatlı hawa karabı ber tuqtalışsız dönyanıñ teläsä qaysı poçmağına oça alaçaq. A380 ayrobusı amerikan Boeing''larına köçle kändäş bulır dip kötelä.

Airbus A380 dip atalğan yaña oçqıç cämäğätçelek xozurına berençe tapqır şuşı yılnıñ ğinwarında çığarılğan ide. 4 ay da ütmäde ul berençe tapqır hawağa kütärelde. Şuşı tarixi waqiğanı küzätergä Airbusnıñ Toulouse''dağı cirlegenä distälägän meñ keşe cıyıldı.

Qanat araları ğına 80 metr, qotıçqıç zur buluğa qaramastan, yaña buın Rolls Royce motorları qıuylğan oçqıç cirdän ciñel genä ayırılıp Atlantikka taba yul aldı. Airbus wäkile David Velupillai bu berençe oçışnı 18 millard dollarğa töşkän proyektnıñ xälitkeç mizgele dip atadı:

Audio (David Velupillai)

"Bu xälitkeç mizgel, oçqıç berençe tapqır hawağa kütärelä, alda ber yıllıq sınawlar."

Bu oçqıç turında söylägändä belgeçlär "berençe" süzen yış qullana. A380 çın mäğnädä ike qatlı berençe oçqıç bulaçaq. 3 klasslı itep eşlängän oçraqta aña 555 yulçı sıya alaçaq, ä inde bar urınnar ekonom klassta bulsa - 850. Oçqıç ber tuqtalışsız 15 meñ çaqırım aranı ütä alaçaq.

Dönyanıñ 15 hawa şirkäte inde 154 şundıy oçqıçnı satıp alırğa teläk beldergän. Ber oçqıçnıñ bäyäse 280 million dollar çaması. Airbus citäkçeläre 260 oçqıç satılğannan soñ kerem kilä başlar dip xisaplıy. Yaña oçqıçta ozın yulnı räxät ütergä teläwçelärgä törle mömkinlekär qaralğan. Bu nisbättän ul okean karaplarına köndäş bula ala. Misal öçen, Virgin Atlantic hawa şirkäte üzenä digän oçqıçlarda fitness, bizünü, qunaq bülmäläre, bar, casino, xättä ike keşelek ayırım bülmälär yasarğa soradı. Şirkätneñ xujası Richard Branson:

Audio (Richard Branson)

"Bu oçqıç bezneñ bar xıyallarnı qänäğätländersen ide. Bez başqa berkemdä dä bulmağan oçqıç yasarğa telibez."

Airbus A380 amerikan Boeing''larına köçle köndäş bulır dip kötelä. Moña qädär qitğa-ara oçışlar başqaruçı töp oçqıç dip Boeing 747 sanala ide. Üz waqıtında dönyanıñ iñ zur oçqıçı Boeing 747, 40 yıl xezmät itep, zur kommersiä uñışı buldı.

A380 bu uñışnı qabatlıy alırmı äytüe qıyın. Härxäldä Airbus citäkçeläre dönyada yulçılar sanı yıldan-yıl artaçaq dip sanıy, häm A380 yaxşı bäyägä citärlek urın täemin itäçäk digän qaraşta.

Ä menä Airbusnıñ köndäşe Boeing xäzer başqa yuldan kitmäkçe. Zur oçqıçlar tözüdän waz kiçep, urtaça zurlıqtağı oçqıçlarğa küçergä cıyına. Boeing citäkçeläre fiekrençä, kiläçäktä yulçılar sığılmalıraq täqdimnär taläp itäçäk, telägän urınnarına yaqınraq bulğan keçkenä hawa alannarına töşüne xubraq küräçäk.

Ul arada Quşma Ştatlar häm Yevropa Berlege ber-bersenä oçqıç sänäğätenä däwlät subsidiäläre birüdä däğwalar belderä. Amerikannar Airbusnı däwlättän artıq küp yärdäm aluda ğäyepli. Yevropalılar isä, näq şunı Boeingqa, xärxäldä anıñ saqlanu tarmağına qarata äytä. Şuşı bäxäs Dönya Säwdä Oyışmasında qaralırğa mömkin.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG