Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 08:59

Äfganstan: AQŞqa qarşı köç qullanu däwam itä, studentlar inde säyäsi taläplär quya


Kuba-Guantanamoda AQŞ soraw aluçıları Qor''änne mısqıllağan digän xabär säbäple Äfganstanda qabınıp kitkän protestlar säyäsi taläplär quyuluına da säbäp buldı. Studentlar Qabulda atnakiçtä, ildä daimi amerikan xärbi bazaları Äfganstannıñ bäysezlegen yanıy digän deklaratsiä iğlan itte.

Studentlar äfgan xökümäte daimi xärbi bazalarnı kire qağarğa tieş digän taläp belän , Qor''än mäsäläsen ilneñ säyäsi säxnäsenä kiterä.Bilgele bulğança Guantanamoda Qor''änneñ mısqıllanuı turındağı xabär Newsweek jurnalında basılğan ide. Xabärdä Qor''än Guantanamo törmäse bedräflärenä quyılğan, ber qor''än bädräfkä taşlanğan dip äytelgän ide. Soraw aluçılar terrorda şiklänüçelärdän mäğlümät alu mäqsatında bu eşne eşlägän ikän. AQŞ räsmiläre xabär döres bulsa, cawaplılar cäzalandırılaçaq dip dip belderde Studentlarnıñ bügen iğlan itkän deklaratsiälärendä G.Bush Qor''än kimsetelgän öçen ğafu ütenergä , mısqıllawçılar şäriğät mäxkämäsendä xökemgä tartılırğa tieş dielgän. Ber student darı telendä yalığan deklaratsiäne uqıdı.

student(audio)

Äfganstan irekle il, daimi amerikan bazalarınıñ urnaşuı xalıqnıñ ireklegen häm bäysezlegen yanıy

Studentlar prezidet Qarzainın AQŞ belän strategik partnörlıq planına tämam qarşı taläplär quya. Qarzai ütkän atna azağında meñnnän artıq qabilä citäkçese häm räsmineñ şundıy partnärlıq turında raslawın alğan ide. Bu plan daimi amerikan xärbi bazalarınıñ Äfganstanda buluın da küzdä tota. Köç qullanu bigräk tä könçığışta Nangahar welayeteneñ häm anıñ başqalası Jalalabadta küzätelde.Nangahar welayeteneñ Xocyani täbäge citäkçese Malik Mäxämmäd Omar radiobızğa, atnakiçtä Jalalabad yaqınında Xocyanide

Omar(udio)

2 keşe äfgan köçläre belän demonstrantlar arasında bulıp alğan atışularda üterelde, ber keşe yaralandı

Atnakiçtä Taxar töbägendä dä 100çaması student tınıç cıyın ütkärgän.Ämma Jalalabadtağı waqıyğälär bötenläy başqa törle ide. Anda sişämbedä meñnnärçä student Prezident Bushnıñ suräten yandırdı.Çärşämbedä demonstrantlar ofislarğa yort, maşinalarğa taşlar ırğıttı, ike qatlı binanı yandırdı BMO häm başqa xalıqara oyışmalarnıñ ofisları yandırıldı.Äfgan politsiä häm iminlek xezmätkärläre ut açtı 4 demonstrant üterelde 70läp keşe yaralandı.BMO süzçese Ariane Quentier kiçä Jalalabadta bulğan köç qullanunı bik nıq xökem itte. Ni öçen Jalalabadtağı protestlar köç qullauğa äylände digän sorawğa äfgan yazuçısı İsmail Yoon radiobıznıñ Äfgan Bülegenä köç qullanunı bälkim dä ilneñ säyäsi protsesınnan çittä qalğan dip xis itüçelär oyıştırdı , Qor''än turındağı ğöyebläwlär möhim ämma bu Qarzai xökümätenä qıyınlıqlar tudıru mäqsatın da quya ala dip äytkän.

Yoon(audio)

Bolğanışlar Jalalabadta başlandı. Anda bik küp xalıq yäşi.Bu bik näzberek dini mäsälä.Xalıq din mäsäläsendä tiz dulqınlana häm emotsiä belän qarıy. Demonstratsiälärne oyıştıruçılarnıñ köç qullanunı mäqsat itep quyuı bik mömkin.Jalalabadta çit il köçläreneñ toruı häm xökümät köçläreneñ xataları mäsäläse dä bar. Böten bu faktorlar köç qullanuğa alıp bardı.

Qabulda säyäsi analitik Wahid Mocdeh könçığış Äfganstanda cirle xalıq belän AQŞ citäklägän kolitsion köçlär arasında kierenkelek bar , Qor''än turındağı ğäyepläwlär bolarnı qabındırıp cibärde.

Mocdeh(audio)

Berniçä atna elek könçığış Äfganstanda koalitsiä köçläre röxsätsez keşelärneñ öylärenä kergän.Anda kierenkelek bar ide, Guantanamoda Qor''änne mısqıllaw turındağı xabärneñ kilep citüe qänäğätsezlekne köç qullanğanğan demonstratsiägä äyländerde .Bu ber säbäp ide ayruça könçığış Äfganstanda iminlek köçläreneñ täcribäsezlegen dä telgä alırğa kiräk.

Prezident Qarzai çärşämbedä atışular äfgan iminlek köçläreneñ demokratik tormışnıñ öleşe bulğan sivil demonstratsiälär belän eş itü öçen äzer bulmawın kürsätä dide.Qabuldağı AQŞ ilçelege äfgan qurqınıçsızlıq köçlärenä tulı ışanıç belderde färidä xämit
XS
SM
MD
LG