Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 07:03

Könçığış Üzbäkstanda awır tınlıq urnaştı: hälak bulğannarnıñ sanı 500gä citergä mömkin


Ike kön köç qullanudan soñ Üzbäkstannıñ könçığışındağı Andican şähärendä bügen awır tınlıq urnaştı. Comğa könne uram cıyınında qatnaşuçılarğa ut açılğan şähärneñ üzäk mäydanınan telefon aşa Azatlıqnıñ Üzbäkstandağı xäbärçese Sadriddin Aşurov xäbär itä:

"Comğa protest çarası bulğan mäydan xäzer xökümätneñ xärbi köçläre kontrolendä. Xärbilär Andicann tulısınça üz qullarına aldı."

Comğa bäreleşlärdä niçä keşeneñ ülgänen äle dä tögäl äytü mömkin tügel. Räsmi sannarğa qarağanda, 30 keşe hälak bulğan. Prezident İslam Kärimov, ğısyançılarğa qarşı suğışta şulay uq 10 milisiä xezmätkäre hälak buldı, dip belderde. Ämma şaxitlär häm xoquq yaqlawçı törkemnär bu san – 500gä qadär citä, häm hälak bulğannarnıñ kübese – tınıç xalıq, di.

Köç qullanu näticäsendä meñlägän keşe Andicannan kitep kürşe Qırğızstan belän çik buyına ağıldı. Çik buyındağı Qarasu şähärendä qaçaqlar häm üzbäk milisiäse arasıbda bäreleşlär bulğan, xökümät binalarına ut törtelgän. Çik buyı yabıq buluına qaramastan qaçaqlarnıñ ber öleşe Qırğızstanğa ütep kergän.

Bügen Andicanda hälak bulğannarnı cirlädelär. Ul arada – fetnäneñ kemnär tarafınnan oyıştırıluı häm xökümätneñ reaksiäse turında bäxäslär däwam itä. Kiçä Taşkentta matbuğat oçraşuında prezident Kärimov, fetnäçelärneñ maqsatı xakimiätne bärep töşerü ide, dip belderde:

"Äkrämiä" isemle Hizb ut-Tahrirnıñ ber qanatı bulğan bu oyışmanıñ maqsatı – xakimiätne bärep töşerep, islamçılar xälifäte tözü ide. Bu xäräkät – ber nindi dä konstitusion tözeleşne häm dönyawi tärräqiätne tanımıy."

Ämma islam xäräkäte xökümätkä qarşı çığış turındağı ğayepläwne kire qağa. Hizb ut-Tahrir oyışmasınıñ matbuğat wäkile İmran Waheed Londonnan radiobıznıñ üzbäk redaksiäsenä birgän äñgämäsendä, islamçılarnı böten bälälärneñ säbäpçese itep quyalar, dip belderde:

"Bezneñ oyışma köç qullanuğa qatnaşmıy. Bezneñ oyışma Kärimovnı säyäsi yullar belän xakimiättän çitlätü yulın yaqlıy. Bez islam xälifäten tözü öçen Üzbäkstanda, Andicanda häm Färğana üzänendä üz eşebezne däwam itäbez", dide Hizb ut-Tahrirnıñ matbuğat wäkile. Älege oyışma Üzbäkstanda tıyılğan.

Rusiä tışqı eşlär ministrınıñ berençe urınbasarı Valeriy Loçinin, kiçä, Andicandağı waqiğälärneñ nigezendä berniçä säbäp buldı, dip belderde.

"...Sosial häm iqtisadi faktorlar belän bergä islam faktorı da bik zur rol uynadı. Alarnıñ berläşüe – menä bügenge näticägä kiterde. İñ ayanıçı älbättä, keşelär häläk buluı. Bu tör extremist çığışlarnı bez kisken täñqitlibez. Wazğiät tiz arada kontrolgä alınır dip ömetlänäbez," dide Loçinin.

Keşe xoquqları oyışmaları Üzbäkstan xökümäten bu töbäkneñ problemalarına küz yomuda ğayepli.

Alsu Qormaş
XS
SM
MD
LG