Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 07:06

Üzbäkstandağı xällärgä qarata könbatışnıñ reaksiäse köçäyä


Üzbäkstanda bulıp alğan qan tügügä qarata könbatışnıñ reaksiäse başta ällä ni bulmasa da xäzer tänqitlär artıp kitte. Britaniä,500läp keşe üterelde dip belderelgän tınıçsızlıqnıñ üzäge- Andijanğa xalıqara räsmilär ,jurnalistlar şunduq kertelsen dip Üzbäk xökümäten öndi.AQŞları sivillärgä qarata ayausız köç qullanunı xökem itä.

Andijanda xökümät köçläre belän protest belderüçelär arasında bulıp alğan qanlı bäreleşlärdän soñ, könbatış diplomatiäseneñ in köçle basımı Britaniä tarafınnan yasala. Britaniä tışqı eşlär ministrı J.Straw köç qullanu keşe xoquqlarınıñ açıqça bozıluı ide xärbilärneñ qoralsız sivillärgä ut açuın aqlap bulmıy dip äytep humanitar yardäm räsmiläre, diplomatlar, jurnalistlar şunduq Andijanğa kertelergä tieş dide

Straw(audio)

Ägär dä Yevropa Berlege ilçeläre häm jurnalistlar wazğiätne üz küzläre belän kürsälär bu bik zur bulışlıq bulır ide

Britaniä, andıy vizit çärşämbe yäki atnakiçtä mömkin bulaçaq dip Taşkenttağı ilçelegenä belderelgänen xabär itte. Andijanğa baraçaq törkem ilçelär, BMO , Yevropada İminlek wä Xezmättäşlek Oyışması häm mätbuğat çaraları wäkillärennän toraçaq. Yevropa Berlegeneñ älege prezidentı Luxembourg bulsa da anıñ Taşkentta diplomatik wäkilçelege yuq, şunlıqtan iyül ayında prezidnetlıqnı 6 ay öçen üz östenä alaçaq Britaniä Berlek öçen söyli.Üzbäkstan prezidentı İ.Karimov köç qullanu öçen islamçı ğıysyançılarnı ğäyepläde. Straw süzlärençä Britaniä terror belän eş itkändä qatı aksiälärne qabul itä ,ämma bu keşe xoquqlarına xörmät kontekstında bulırğa tieş. Üzbäkstandağı tınıçsızlıq häm xökümätlärneñ cawabı AQŞ belän Britaniäne qıyın xäldä qaldıra. Här ike il dä 11nçe sintäberdän soñ Üzbäkstannı terrorğa qarşı suğışta berektäş itep sayladı. Taşkent AQŞ häm koalitsiä köçlärenä könyaqta Qarşı –Xanabadta hava bazası açarğa röxsät itte. Straw Andijandağı waqıyğälärne tänqitläw Britaniäneñ Taşkentqa qarata säyäsäten üzgärtäçägen añlata digän fikerlärne kire qağa .Ul kiresençä bez borçılularıbıznı kiskenräk küzlektän qarap belderäçäkbez dide. AQŞları da könnärçä çağıştırmaça tınıç diplomatiä alıp barğannan soñ, düşämbedä könçığış Üzbäkstandağı qan qoyuğa qarata şaqtıy qırıs süzlär äytte. Däwlät Departamentı süzçäse

R.Boucher(audio)

Bez üzbäk xakimiätläreneñ ütkän comğada demonstrantlarğa ut açuına nıq borçıldıq. Bez qoralsız sivillärgä qarata ayausız köç qullanunı xökem itäbez häm yuğaltularğa qızğanıç belderäbez.Bez Üzbäkstan xäkümäten totnaqlıq kürsätergä çaqırdıq çaqırabız häm çaqırırğa däwam itäçäkbez, köç qullanu ozın möddätle totrıqlılıqqa alıp barmayaçaq dip basım yasıybız.Bez moñı Waşington häm Taşkenttağı üzbäk xakimiätlärenä belderdek.

Boucher şulayuq qorallı sivillärneñ Andijanda xärbi baraklarğa häm törmägä höcüm itüen häm şähärdä administrativ binanı okupatsiäläven xökem itep, terror yäki köç qullanunı ber närsä dä aqlamıy , Waşington Üzbäkstanda islamçı xäräkät äğzalarınıñ qaçuın yäki irekkä çığarıluına borçıla dip söyläde. AQŞları islamçı törkemne terrorçı dip tamğalağan.BMO general sekretarı K.Annan da taraflarnı totnaqlıq kürsätergä çaqırdı. Yevropa Komissiäse AQŞ häm başqa xökümätlärgä quşılıp Üzbäkstanda köç qullanu däwam itä digän xabärlärgä borçılu belderde. Yevropa Komissiäse süzçese Emma Udwin tışqı mönäsäbätlär komissarı Benita Ferrero Waldner waqığälärne centekläp qarap bara häm ul bik ciddi mönäsäbät kürsätä dide

Udwin (audio) Bez kürgän häm işetkän närsälärgä nıq borçılabız. Bez täräqiätne qarap barabız häm ütkän atna azağında xakimiätlärne dialog tatulaşu häm köç qullanudan totılıp qaluğa çaqıruıbıznı qabatlıybız

Udwin Yevropa Komissiäse Üzbäk xökümäten Berlek belän tözelgän partnärlıq häm xezmättäşlek kileşüe maddälärenä turılıqlı bulırğa öndi dide. Anda süz keşe xoquqları , qanun häm tärtipkä xörmät kürsätü kiräklege turında bara.

Xalıqara oyışmalar şul sanda keşe xoquqları oyışmaları da Andijandağı waqıyğälärgä reaksiä xakimiätlären waqıyğälär turında tikşerü başlatıp cibärergä çaqıra .Amnestydä, Üzbäkstannı küzätep baruçı Maisy Weicherding süzlärençä, Amnesty Andijanda sivillärgä qarata räximsez köç qullanıluına şok xälendä qaldı bez xakimiätlärne şunduq bäysez tikşerü ütkärergä näticälären cämäğätçelekkä iğlan itäp cawaplılarnıñ xökemgä tartıluın telibez .Ul ayruça Andijannıñ tışqı dönya belän elemtäseneñ özelüenä dä qayğı belderde. färidä xämit
XS
SM
MD
LG