Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 08:11

"Ulman törkemen" aqlaw - ğadi çeçennärneñ kiläçäktä dä yaqlanmawın añlata


Tönyaq Kavkaz xärbi bülgesendä inde ikençe märtäbä, "Ulman eşe" dip tanılğan cinayätne tikşerüçe cämäğät mäxkämäse, anda ğäyeplängän 4 federal'' ğäskärine yänä aqlaw qararın çığardı. Şul xärbilär üzläreneñ äle 2002-nçe yılda berniçä çeçenne üterüen tanısa da, monıñ öçen cawaplılıqnı üz östenä aludan baş tarttı, çönki monı yuğarıdan alınğan ämerne ütäwe belän añlattı. Keşe xoquqların yaqlawçı törkemnär xäzer, bu Çeçnädä yaña cäberläwlärgä kiterä ala dip kisätä.

Rusiäneñ Tönyaq Kavkaz xärbi bülgesendäge mäxkämä qararı bik az keşedä ğäcäpsenü uyatır tösle - Çeçnädäge federal'' köçlärneñ yawızlıqları daimi terkälep barsa da, alarğa qarşı qanuni çaralar bik siräk oçraqta ğına kürelä, ä inde şul yawızlıqlarnı xökem itü anda tağın da sirägräk. Cämäğätçelek wäkillärennän torğan mäxkämä bu yulı isä kapitan Ulman häm anıñ qulı astındağılarnı ğomumän aqlap çıqtı, häm bu inde ikençe märtäbä şulay eşlände. Keşe xoquqların yaqlawçı oyışmalar älege mäxkämä eşen, Rusiä qorallı köçlären cawaplıraq itügä, xoquq bozu oçraqlarına citdiräk kilügä etärü maqsatında faydalanmaqçı ide. Xärbilärneñ ğadi çeçennärne üterüen tulısınça aqlaw isä bötenläy kire näticägä kiterä ala dip kisätä alar xäzer. "Memorial" oyışması wäkile Oleg Orlov:

Audio, Oleg Orlov

"Eş şunda ki, cämäğät mäxkämäseneñ älege qararı ber genä närsäne añlata - yuğarı başlıqlar ämere nigezendä bezneñ maxsus xezmätlär, elit bülekçäläre, militsiä tiktomalğa ğına berğäyepsez ğadi xalıqnı üterä ala digän süz. Minemçä, bu qotoçmalı ber qarar, oçındıra torğan ber qarar" di "Memorial" wäkile Oleg Orlov. Mäxkämädä qaralğan waqiğälärneñ niçek buluı mäs''äläsendä ike yaq ta kileşä - yäğni ğäyeplängän federallar üzläreneñ ğadi çeçennarnı üterüen kire qaqmıy. 2002-nçe yılnıñ ğinwarendä kapitan Eduard Ulman citäkçelegendäge maxsus küzläw törkeme könyaq Çeçnädäge Şatoy awılı tirälärenä cibärelä. Alar anda yuldan barğan ber maşinanı tuqtatırğa tırışıp, ul tuqtamağaç aña ut aça häm andağı ber keşene üterä, tağın ike keşene yaralıy. Qalğan 3 keşegä zian kilmi, alar arasında ber yökle xatın da bula. Ulman şuşı atış turında yuğarı citäkçelekkä xäbär itä, häm federallar annan alınğan ämerne ütäp isän qalğan bar çeçennarnı da atıp üterä, mäyetlärne maşinağa töyi häm aña ut törtä. Eçendä çığışı belän Kavkazdan ber genä keşe dä bulmağan cämäğät mäxkämäse, berençe yulı da, xäzer dä, şul federallarnı, alar ğäskäri wazifaların ütägän häm wäzğiatkä qarap eş itkän dip aqlap çıqtı. Kapitan Ulman üze bu qararnı xuplawın häm üzeneñ kiläçäktä dä Rusiä qorallı köçlärendä xezmät itäçägen belderde. Federallar xäzer bu eşneñ tiz genä onıtılaçağına ömetlänä. Ämma bu yulı moña ireşü ciñel bulmasqa oşağan. "Ulman eşe" bar Çeçnädä näfrät dulqınına säbäp buldı. Comğa könne Groznıyda federallarnı aqlaw qararına qarşı cıyın ütte. Rizasızlıqnı xätta Mäskäw yaqlı çeçen xakimiate dä belderä. Çeçnäneñ Däwlät Şurası räise Täwis Cäbräilov:

Audio, Täwis Cäbräilov

"Alar eşlärennän öyenä qaytıp barğan berğäyepsez keşelärne ütergän. Alay ğına da tügel, üterep mäyetlären yandırğan. Bu başqa sıymaslıq cinayät. Alar şuşı ğämälläre öçen cawap totaçaq, dip uylıym. Bu bar Çeçnä xalqı häm anıñ citäkçelege qaraşı - ğäyepsez keşelärne üterü öçen alar cäza alırğa tieş" dip belderä Täwis Cäbräilov, Çeçnäneñ Däwlät Şurası räise. Keşe xoquqların yaqlaw oyışmaları, kapitan Ulman törkemen aqlaw Çeçnädäge ğadi xalıqnıñ tulısınça yaqlawsız buluın häm monıñ kiläçäktä dä şulay qalaçağın añlata dip kisätä.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG