Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 20:57

Gruziä belän Russiäneñ xärbi bazalar turında kileşüe, ike yaq ta qabul itkän kompromis


Mäskäw belän Tiflis düşämbedä Rusiäneñ Gruziädäge ike xärbi bazasın 2008nçe yıl azağında yabu turında kileşülären iğlan itte.Hiç bulmağanda teoridä 1999nçe yılnıñ dikäberndä başlanğan bäxäs xäl qılına . Ul waqıtta Yevropada iminlek wä Xezmättäşlek Oyışması Mäskäwdän 4 sovet däwre bazasın buşatunı sorağan ide. 2001nçe yılda 2baza yabıldı .Ämma qalğan 2 se Mäskäw belän Tiflis arasında yaqınça 4yıl kierenkelekkä säbäp bulıp tora .

Prezident V.Putin 23nçe mayda Komsomolskaya Pravda gazetasında jurnalistlar belän oçraşuda Bezneñ Gruziädän çığıp kitüebez yaxşı mı naçarmı, iminlek häm strategik mänfäğätlär noqtasınnan qarağanda ällä ni möhim tügel.Bu minem tügel ä Russiä armiäse general ştabınıñ qaraşı dip söylägän ide. Ämma dä läkin Putin çigenü eleke Sovetlar Berlegendä Mäskäwneñ täsiren tağı da kimetäçäk digän ide

Putin(audio)

Säyäsi yaqtan qarağanda yaxşımı yamanmı. Min bik yaxşı dip uylamim çönki kürşelärebez xärbilärebezneñ toruın telämi.Häm min moña yaxşı dip qaramim. Bu qarar döresmı , bu turıda kürşelär qarar birä.

Şulay da prezident pragmatik qaraştan çığıp Russiäneñ Gruziädä här törle bäyä tüläp xärbilär totuı ,gruzinnarnıñ suveren xoquqların ğämälgä quyuların qomaçaular bu isä bezneñ säyäsätkä ışanıçsızlıqnı arttırır ide dip äytte. Bu konteksta düşämbedä ireşelgän kileşü kötelmägän eş tügel .Bu ay başlarında Tiflistä prezident G.Bush gruzin berektäşlären Kremlne açulandırmasqa häm çigenü mäsäläsen söyläşülär belän xäl qılırğa çaqırğan ide.Gruziä citäkçese Saakaşvili Mäskäwdäge ciñü bäyrämenä qatnaşmadı.Ul äwälge raund söyläşülärneñ näticäsez tämamlanuın säbäp itep kürsätte, Tiflis ike xärbi baza 2008nçe yılnıñ 1nçe ğıynuarına qädär yabılırğa tieş dip taläp itkän ide.Russiä tışqı eşlär ministrı Sergei lavrov düşämbedä Gruziäle kollegası bazalarnı buşatu turında añlaşqannan soñ,taraflar yaña waqıt grafikası turında kileşte ul Mäskäw taläplärenä kileşle , çığıp kitü 2008nçe yılda tämamlanaçaq deklaratsiädä çigenüneñ barlıq detalläre bilgelängän dip söyläde.Rusiä xärbiläre dä waqıt qıssaları belän qänäğät bulıp kürenä , bu elegeräk saqlanu ministrı S.İvanov quyğan taläplärgä turı kilä.Gruziäle säyäsätçelär dä urtaq deklaratsiäne tarixi dokument , ike aradağı mönäsäbätlärdä borılış bulıp tora dip bäyäläde. Globalizatsiä Tikşerüläre İnstitutında säyäsi belgeç Surikov süzlärençä

Surikov(audio)

Minemçä bu bik näzberek kompromis Russiä öçen dä ciñü şulayuq Gruziä citäkçese Saakaşvili öçen şäxsi ciñü.Ber yaqtan qarağanda Russiä xalıqara yöklämälären ütärgä bu yäki başqa ber kön annan çığıp kitergä tieş.Ämma şulay eşläw öçen Russiä üze öçen qabul itelerlek waqıt grafikası taläp itte.Minemçä yaqınça 4 yıl waqıt citärlek. İkençe yaqtan Gruziä citäkçse Russiä bazaların buşatunı üzeneñ töp mäsäläse xälenä kiterde

Russiä başta Gruziädäge xärbilären çığaru öçen 10yıl waqıt taläp itsä , azaqta ul görcelärneñ taläplären qabul itep 4yılda çığıp kitergä buldı. Surikov fikerençä bu ğädäti küreneş söyläşülärgä başlağanda yuğarı taläplär quyasın ä soñraq urta yulda kileşäsen . Gruziäneñ Russiä xärbiläreneñ çigenüennän soñ ildä başqa çit xärbiläre urnaşmayaçaq dip elegeräk birgän süzle wäğdäläre kiçäge kileşüdä yuq .Mäskäw elegeräk Gruziä parlamentı öçençe il xärbiläreneñ urnaşuın tıyğan qanun qabul itergä tieş dip taläp itkän ide.Tbilisi moñı kire qaqtı.Bu turıda säyäsi belgeç

Anton Surikov(audio)

Min üz waqıtı belän Gruziä NATOğa quşılır anıñ territoriäsendä çit il xärbiläre torır dip ber dä şiklänmi qarim. Wazğiätne küpertmäs idem. Çit il xärbiläre älege waqıtta Baltıq däwlätlärendä tora, ällä ni katastrofa tügel .Gruziädä şuluq xäl bulaçaq. Monıñ tik Russiä watandaşlarına psixologik täsire bulır , alarnıñ zur öleşene bu xäl oşamıyaçaq. färidä xämit
XS
SM
MD
LG