Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 09:05

Buş taraftarları Karimovqa qatıraq mönäsäbät kürsätergä kiräk dilär.


Berençe qaraşta 13-nçe Mayda Ändicanda bulğan qan qoyudan soñ AQŞ-Üzbekstan mönäsäbätläre ällä ni kiskennäşmäde kebek. Läkin, Washingtondağı konservativlar arasında Üzbäkstan prezidentı İslam Karimovqa oppozitsiä köçlänä bara. Alar Karimov AQŞnıñ Afğanistandağı xärbi operatsiäläre öçen Üzbäkstanda xärbi baza totuına röxsät itsä dä, Buş administratsiäse aña qarata qatıraq pozitsiä alırğa tieş dip taläp itälär.

Üz vaqıtında AQŞnıñ Üzbäkstan belän xärbi bäylänşelären yaqlağan Buş taraftarları xäzer , monı küzdän kiçererü öçen vaqıtta citte dip belderälär. Washingtondağı Heritage yäğni Miras fondınıñ küzätüçese Ariel Cohen küptän tügel genä Washington Postta basılıp çıqqan maqäläsendä Karimovnıñ aftoritar xakimiäte Üzbäkstannı xalifatqa äyänderergä telävçe radikal opponentlarnı köçländerä genä dip yazıp çıqtı. Buş administratsiäseneñ uylanuların çağıldırğan The weekly Standart jurnalınıñ baş möxärrirı William Kristol, qälämdäçe Stephen Schwartz belän bergä Buşnı AQŞnıñ Kairmov xökümäte belän mönäsäbätlären küzdän kiçerergä ügetläde. Läkin, Şvartz radiobız xäbärçesenä birgän ängämäsendä bu mönäsäbätlärne özüne añlatmıy dip belderde. Anıñ süzlärençä, Buş administratsiäse Karimovqa , anıñ Yanukeviç, Akayev yäisä Şevarrnadzedän ayırması bulmauın añlatırğa tieş.

Audio

"Karimov monı añlarğa telämägän xädlä, bez anı añlarğa möcbür itärgä tieşbez. Minem fikeremçä, Afğanistanda suğış tuqtaldı häm AQŞqa Üzbäkstanda baza totunıñ kiräge qalmadı. Ul annan çığıp kitsen. AQŞ Üzbäk xärbilären häm militsiäsen künegüdän ütkärüne dä tuqtatırğa tieş. Ändican insidentında qatnaşqan büleklär AQŞta künegülärdän ütkän digän skandal aldında qaldıq."

Schwartznıñ fikerençä, Buş administratsiäse xäzer Qazaxstanğa küberäk iğtibar birergä tieş. Gärçä, prezident Nazarbayev ta diktator bulsa da, anda nindider ber däräcädä irekle mätbuğat häm sivil cämğiät bar. Schwartznıñ süzlärençä, Ukrainadağı üzgäreşlärdän soñ Buş administratsiäse elekke kommunistik illärneñ xökümätläre xalıq väkilläre dip qabul itä almıy.

Audio

"Töp mäsälä şunda- Ukrainadan soñ Buş administratsiäse Üzbäkstan Görtcstan, Ukraina häm Belorustan , xätta Russiädän başqaçaraq digän pozitsiä almayaçaq."

Xalıqara Tınıçlıq Buyınça Carnegie Endowmentneñ Qanun Xakimiäte programması belgeçe Marina Ottawayneñ fikerençä, Buş administratsiäseneñ Üzbäkstannan ğäskärlären çığarırğa ciınuın kürsätkän işarä yuq. Ottaway radiobız zäbätçesenä AQŞnıñ ul bazağa küberäk ixtiaçı bar. Ul çägräfik tügel, ä ideologik noqtadan möhim dip belderde.

Audio

"AQŞ bezgä kiräk digän fikerdän çığıp anda baza açtı. Baza Karimov yaxşı keşe bulğanı öçen buldırılmadı. Üzbäkstanda demokratiäneñ bulmauı, Pentagonnıñ baza kiräkme-yuqmı digän analizında rol uynamayaçaq. Xärbi yaqtan qarağanda Üzbäkstanda baza kiräk bulğan möddätçä, AQŞ xökümäte ul säyäsätne üzgärtäçäk dip kötmim."

Ottawayneñ fikerençä, Buş status quonı saqlap qalaçaq. Uzğan yılda Dävlät Departamentı keşe xoquqlarınıñ bozıluı säbäple, Üzbäkstanğa 18 milion dolarlıq yardämne tuqtatqan ide. Läkin, ozaq ta ütmäde, Pentagon xärbi xezmättäşlege säbäple, aña 3 milion dollar üstäp 20 milion dolar birde.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG