Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 21:27

Serbiä 10 yıl elek Srebrenica möselmannarın üterüne kürsätkän tasmanı qaradı


Zamanında matbuğat bitlärennän töşmägän häm äle bügen dä ara-tirä iskä alınğan Srebrenica dähşäteneñ kire qağılmaslıq dälile buluı açıqlandı - serb xakimiatläre qulına şuşı faciğäneñ ber öleşe töşerelgän tasma eläkte. Anda serb yarım-xärbi köçläreneñ 1995-nçe yıl yülendä berniçä möselman iren cäfalawı häm yuq itüe sürätlänä. Srebrenica dähşätendä ul çaqta barlığı 7 meñnän artıq möselman üterelgän dip isäplänä. Serbiä premyer-ministrı xäzer, tasmada kürengän serb xärbiläreneñ qayberläre inde qulğa alındı dip belderä.

Yewropada ikençe dönya suğışınnan birle küzätelmägän şuşı dähşät 1995-nçe yılnıñ ikençe atnasında bula. Elekke Yugoslaviäneñ tarqaluı näticäsendä bäysezlek alğan Bosniädä suğışnıñ iñ qızğan çağı. Bäysezlekne kire qaqqan cirle serblarnıñ general Radko Mladiç citäkçelegendäge qorallı köçläre Bosniä xökümätenä qarşı höcüm alıp bara. Şunardan qaçqan 30 meñläp möselman, Berläşkän Millätlär imin ölkä dip iğlan itkän Srebrenica şähärenä tuplana. Ul Berläşkän Millätlär köçlärendäge holland ğäskärläre tarafınnan saqlansa da, alarnıñ sanı bik az häm alar höcüm itkän serblarğa qarşı qoral qullana almıy, bu alarğa röxsät itelmi. Yülneñ 11-endä Mladiç köçläre Srebrenicağa kerä häm andağı möselman qaçaqları arasınnan bar irlärne häm yäşüsmer malaylarnı ayırıp ala. Soñraq dönya alarnıñ barısınıñ da serblar tarafınnan yuq itelüen belä. Srebrenica dähşätendä 7 meñläp möselman üterelede dip farazlana. Monı inde bar dönya tanıy kebek, tik serblar üzläre genä, hiçyuğı alarnıñ zur küpçelege älegä qädär andıy wäxşätneñ buluın kire qağıp kilde. Bu atnada, äle april-may aylarında uq xakimiat qulına şul üterülärne töşergän ber tasma elägüe häm anıñ Haagtağı xalıqara mäxkämädä dä dälil bularaq kürsätelüe mäğlüm buldı. Häm Serbiä televideniäse anı bar xalıqqa kürsätäse itte. Anda "Skorpion" - "Çayan" dip atalğan maxsus yarım-xärbi serb törkemeneñ, alar belän bulğan pravoslav ruxaniennän fatixa alıp, altı möselman iren, ikesen başta törleçä cäfalap, soñraq avtomattan atıp üterüe sürätlänä. Şuşı tasmanı tabıp birgän Nataşa Kandiç, keşe xoquqları aktivistı, üzeneñ xökümätkä bu xaqta xäbärne äle april urtalarında uq yazuın, ämma moña bernindi dä cawap kilmäwen äytä. Comğa könne ul radiobızğa şulay dip belderde:

Audio, Nataşa Kandiç

"Xatnı min aprildä ük bäyän itkän idem, eçke eşlär ministrlığı häm suğış cinayätlären tikşergän Belgrad prokurorlarına, Vojvodinadağı qayber keşelärdä Srebrenica möselmannarın yuq itüne töşerep alğan tasma barlığı turında yazıp cibärgän idem" di Kandiç. Cawap bulmağaç ul bu videotasmanıñ buluın 23-nçe mayda ber çığışında telgä ala - häm moña da bernindi reaksiä kilmi.

Audio, Nataşa Kandiç

"Min üz yağımnan härnärsäne ışanıçlı itäsem kilde, öç kön ütü belän 26-nçı mayda açıqtan-açıq videotasmanı eçke eşlär ministrlığına birüemne häm alardan cawap kötüemne äyttem, ägär tağın berni dä bulmasa, tasmanı mäğlümat çaralarına tapşıraçağımnı belderdem", di Nataşa Kandiç. Şunnan soñ inde ul tasmanı çınnan da xäbärçelärgä birä häm anı kürsätü serb millätçelege kiñ cäyelgän Serbiädä zur şawşu uyata. Yaña yugoslav berlege - Serbiä häm Montenegronıñ urtaq prezidentı Boris Tadiç atnakiç televideniä aşa çığış yasap, üzeneñ Srebrenicağa barıp anda yuq itelgän märxümnär ruxın iskä alırğa äzer buluın belderde:

Audio, Boris Tadiç

Serbiä citäkçelege bu yulı, üterelgän möselmannar ruxın iskä alu teläwe belän genä çiklänep qalmadı, videotasmada kürengän qayber serb xärbilären qulğa aluın häm alarnı cawapqa tartaçağın xäbär itte.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG