Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 03:30

Singapurda Aziä-Tın Okean illäreneñ saqlanu ministrları oçraştı


Aziä häm Tın Okean töbägenä kergän illärneñ tışqı eşlär ministrları bügen Singapurda 3 könlek cıyınnarın tämamladı. Köntärtibendä Tönyaq Koreanıñ atom programması, terrorçılıq, iminlekne nığıtu kebek mäs''älälär bar ide.

Australiä saqlanu ministrı Robert Hill, Qıtaynı, Tönyaq Koreanı kire söyläşülär östälenä qaytaru öçen üz qüäten qullanırğa çaqırdı. Pxenyannı 6 il qatnaşındağı atom söyläşülärenä qaytarır öçen Qıtay äwzemräk bula ala, dide Hill. Kiläse atnada Robert Hill Pekinğa bara. Singapurda barğan cıyın qısalarında Australiä saqlanu ministrı, amerikan kollegası Donald Rumsfeld belän oçraştı.

Cıyında qatnaşqan ministrlar, Tönyaq Koreanıñ atom programması tiräsendäge wazğiätne tınıç yullar belän xäl itü kiräklegendä kileşte. Şimbä könne Könyaq Korea saqlanu ministrı Yoon Kwang-ung, Tönyaqnı söyläşülärgä qaytaru – tınıçlıq häm totrıqlılıq eşendäge zur adım, dip belderde:

"Könyaq Korea xökümäte Tönyaqnıñ atom qoralın citeşterüenä küz yommayaçağın tağın ber tapqır qabatlıy. Tönyaq Korea atom mäs''äläse söyläşülär aşa tınıç xäl itelergä tieş," dide Könyaqnıñ saqlanu ministrı.

Äytep ütelgän 6 yaqlı söyläşülärdä Tönyaq häm Könyaq Korea, AQŞ, Qıtay, Yaponiä häm Rusiä qatnaşırğa tieş. Pxenyan uzğan yıl üzen Waşingtonnıñ "doşman" säyäsäte qorbanı dip atap söyläşülärdä qatnaşmadı.

Yaponiä saqlanu ministrı Yoşinori Ohno süzlärenä qarağanda, ägär dä Tönyaq Korea, 6 yaqlı söyläşülärdä qatnaşudan alğa taba da baş tartsa, aña qarşı çikläwlär kerüne yaqlawçılar sanı artaçaq.

"Tönyaq Korea añlarğa tieş, ägär dä alar 6 yaqlı söyläşülärdä qatnaşmasa, älege mäs''äläneñ BMO iminlek şurası köntärtibenä quyılu ixtimalı artaçaq," dide Yaponiä ministrı.

Şimbä könne AQŞ saqlanu ministrı Donald Rumsfeld da, üz çığışında Tönyaq Korea mäs''äläsen kütärde, ämma barıber anıñ töp teması – Qıtay ide:

"Qıtay üz kiläçäge häm maqsatları turında möhim qararlar qabul itergä tieş. Xalıq telägän säyäsi häm iqtisadi däräcägä citer öçen Qıtayğa bälki açığraq şäkeldä xökümätne üzgärtü turında uylanırğa kiräk bulır," dide Rumsfeld.

Pentagon mäğlümatlärenä qarağanda, Qıtay uzğan yıl üz xärbi köçlären zamança raketalar, iärçen eşenä qomaçawlıq kiterä torğan lazerlar häm cir astı cihazlar belän tulılandırğan. Bolar barısı da Pentagon räsmiläre tarafınnan, Pekinnıñ Taiwan belän bulğan qarşı toruda ciñü tırışlığı dip bäyälänä.

Alsu Qormaş
XS
SM
MD
LG