Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 05:20

Tatarlarnı bülgälärgä telägän ğalimne Tatarstanda niçek qarşı alalar?


Şuşı könnärdä, Qazanda, Rusiä fännär akademiäseneñ küçmä utırışı bulıp uzdı. Monnan 60 yıl elek, SSSR fännär akademiäseneñ tikşerenü institutları, İİnçe Böten dönya suğışı başlanu säbäple, Qazanğa küçerelgän bulğan. 7 yun könne barğan fänni konferensiä şul yıllarda barğan fänni eşlär, Qazanğa küçep kilgän häm cirle ğalimnärneñ fänne üsterügä kertkän öleşe xaqında notıqlar uqıldı. Rusiä fännär akademiäse başlığı, Tatarstan ğalimnäre dä, «Ciñü»neñ 60 yıllığına bağışlap, suğış waqıtında eşlägän fän eşleklären iskä aldı. Tatarstan Prezidentı Mintimer Şäymiev ta, älege utırışta çığış yasadı häm ğalimnärneñ Ciñügä, fänneñ üseşenä, suğıştan soñğı yıllarda sänäğätne ayaqqa bastıruğa kertkän öleşen bik yuğarı, itep bäyäläde. Rusiä Fännär akademiäseneñ küçmä utırışında, könneñ ikençe yartısında, Qazannıñ 1000 yıllığı turında süz bardı. Ä tänäfestä qızıqlı ber söyläşü bulıp aldı. Konferensiä barğan Qazan Däwlät Universitetı işege aldında, Tatarstan Prezidentı, Mintimer Şäymiev, studentlar belän aralaşırğa, dip tuqtağan ide. Rusiä Fännär Akademiäseneñ Etnologiä häm antropologiä institutı başlığı Valeriy Tişkov Prezident yanına kilep, anı räsemgä töşerep aldı. Mintimer Şäymiev, äylänep qaradı, Tikşov äfändene tanıp aldı. Mintimer Şäymiev, studentlarğa anı bolay täqdim itte: «Menä yäşlär, tanış bulığız, bu - üzeneñ subyektiv fikeren xakiqät itep kürsätergä teläüçe, Tatarstannıñ töp opponentı Valeriy Tişkov», dip yarım şayarıp äytte Tatarstan prezidentı. Tişkov äfände, «bäxästä döreslek tuya», dip şulay uq, şayarıp cawap birde. Şulay yılmayışıp äñgämä tämamlandı, Tatarstan Prezidentı kitep bardı. Belgänegezçä, Valeriy Tişkov, xalıq sanın alu waqıtında, tatarlarnı 5 törkemgä bülep qarawnıñ töp ideologı ide. 2 yıl elek, tatar matbuğatında, bülenüne buldırmasqa, berdäm tatar xalıq bulıp qalırğa, digän kampaniä bardı. Ul waqıtta ğalim Tişkov iseme Tatarstan mäğlümat çaralarında küp äytelde. İnde xäzer elekke millätlär ministrı, Etnologiä häm antropologiä fänni institutı citäkçese, Valeriy Tişkovnı Tatarstanda qolaç cäyep qarşı almıylar. 6nçe yun könne ul Tarix İnstitutı ğalimnäre belän oçraşuda bulğan, anda Qazandağı etnolog ğalimnär üzlärneñ prinspial qaraşların beldergän bulğan. Bäxäs kilep çıqqan. Monı Tarix İnstitutı citäkçese Rafail Xäkimov ta rasladı.

Annan soñ, Valeriy Tişkov, Tatar kongressı başlığı Rinat Zakirov belän oçraşqan bulğan. Qayber mäğlümatlarğa qarağanda, Rinat Zakirov anıñ belän başta oçraşırğa telämägän, ämma, Mäskäw qunağın soñınnan qabul itärgä bulğan. Oçraşu waqıtında Rinat Zakirov, xalıq sanın alu waqıtında, Valeriy Tişkovnıñ üzeneñ dä, etnologiä häm antropologiä fänni institutınıñ da eşçänlegen iskä alğan. Bezneñ mäğlümatlarğa qarağanda, Valeriy Tişkov, xalıq sanın alu waqıtında citeşsezleklär barlığın tanığan, ämma ğalimnärneñ eşe ber xäyer, töp mäs’älä, can isäpne ütkärä torğan urındağı keşelärgä bulğan, dip cawaplağan. Valeriy Tişqov, tağın, Tatar kongressınıñ eşçänlege belän qızıqsınğan. Rinat Zakirov üz çiratında, Tatar Kongressı bara torğan eştä Mäskäw ğalimnäreneñ yärdämen toyıp yäşärgä teläwen beldergän.

Etnologiä häm Antropologiä institutı başlığı Valeriy Tişkov, anı ozatıp yörgän keşelärgä beldergänçä, ul Tatarstanda aña bulğan mönäsäbätne toya. Ämma, qarşı fikerdä toruçı, dip belsälär dä, ixtiram belän qarıylar, dip üpkä saqlamawın äytkän.

Bikä Timerova.

XS
SM
MD
LG