Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 02:19

AQŞ administratsiäse Üzbäkstanğa Ändican waqiğäläre säbäple basım yasawın däwam itä


AQŞ räsmiläre Üzbäk xökümäte Ändican vaqiğäläreneñ xalıqara belgeçlär tarafınan tikşerelüenä rizalıq birsen öçen diplomatik tırışlığın dävam itälär dip belderdelär. Washington bu xaqta saqlanu ministerlege Üzbäkstan xökümäteneñ eşçänlegen xökem itüne çiklärgä tırıştı digän xäbärlärdän soñ belderde. Ber ük vaqıtta Qırğız xakimiätläre Üzbäk qaçaqlarınıñ iminiegen tämin itärgä häm 4 qaçaqnıñ kire tapşırıluın tikşerergä çaqırıla.

Buş administratsiäse Ändicanda ber ay elek bulğan vaqiğäläreneñ ışandırırlıq itep tikşerelüenä ireşä öçen üzeneñ ügetläv säyäsäten alıp bara dip belderde. AQ Yort häm Dävlät Departamentınıñ Sişämbedäge belderüläre Washington Postta basılıp çıqqan häm administratsiädä prezident Kärimov xökümätenä nindi däräcädä basım yasarğa digän mäsälädä fiker ayırmalıqları bar digän yazma dönya kürgännän soñ yasaldı. Gazeta iseme äytelmägän diplomatlarnıñ mäğlümätlärenä tayanıp AQŞ häm Russiäneñ saqlanu ministerlekläre räsmiläre NATOnıñ uzğan atnadağı oçraşuında Üzbäkstanda bäysez tikşerü ütkärergä çaqırunı blokadalağannar dip yazıp çıqtı. AQŞ Dävlät departamentı Üzbäk xakimiätläre yözärlägän keşe xökümät köçläre tarafınan üterelde digän ışanıçlı xäbärlärneñ tikşerelüenä röxsät itärgä tieş, xätta BMO vasıytaçılığında eşlävne küz aldında tota dip basımnı arttıra. Aq Yort süzçese Trent Duffi dä Sişämbedä şuluq eçtälektä söyläde. Dävlät Departamentı süzçese Şon McCormack saqlanu ministerlege dä şundıy uq kündermä cibärde dip äytte.

Audio

"Bez bu mäsälädä ber tauıştan söylibez. Bu mäsälädä bezneñ qaraş açıq. Bez Ändicanda bulıp yatqannarnı xökem ittek. Üzbäk xalqı häm dönya Ändicanda nilär bulğanın belergä häm iñ möhime ul qabatlanmasqa tieş."

Üzbäkstan AQŞqa oçqıç maydanınnan faydalanırğa röxsät itte. Anıñ terrorğa qarşı suğışta berektäşe. Läkin, xalıqara küztäçelärneñ anda keşe xoquqlarınıñ bozıluın tänqitlävläre AQŞ Dävlät Departamentı belän Pentagon arasında ayırmalıq çığanağı bulıp tora. Mc Cormack Üzbäkstan bazasınıñ strategik ähämiätkä iä buluın iqrar itsä dä, Washingtonnıñ strategik maqsäte belän Üzäk Aziädä demokratiä urnaştıru maqsäte arasında qapma-qarşılıq yuq dip äytte. Dävlät sekretarı Condoleezza Rice Qırğızıstannıñ tışqı eşlär ministere Roza Otunbayeva belän oçraşqanda andağı vazğiätnı tikşergän. 500-gä yaqın Üzbäk Qırğızıstanğa qaçıp çıqqan ide. Rice Qırğızıstannıñ 4 Üzbäkne kire qaytaruına AQŞnıñ borçıluın beldergän. McCormick bu xaqta bolay dide

Audio

"Dävlät sekretarı Qırğızıstandağı qaçaqlarnıñ xäle turında da söyläşte. Alarnıñ statutı turında söylägändä BMOsınıñ Qaçaqlar buyınça Yuğarı komisarı belän yaqınnan eşlävneñ ähämiäten azsızıqladı. Tışqı eşlär ministere bu şulay eşlänäçäk digän väğdä birde."

Yevropada İminlek häm Xezmättäşlek Oyışmasınıñ räise Dimitrii Rupel , qırğız xakimiätlären kire tapşıru insidentın tikşerergä häm deportatsiäne tuqtatırğa da çaqırdı. Otunbayeva Washingtonda tışqı säyäsät buyınça belgeçlär belän oçraşqanda, xökümäteneñ insidentnı tikşeräçägen häm üzbäk qaçaqların saqlayaçağın belderde.

Audio

"Bez bu faktnı citdi tikşeräbez. Närsä buldı , kem ğäyeple . Berniçä kön eçendä närsäneñ bulğanın öyränerbez häm cavaplılar qatı cazalandırılaçaq. Bez xalıqara jöklämälärne ütärgä häm Üzbäkstannan kilgännär turında qayğırtırğa telibez."

BMOnıñ Keşe xoquqları buyınça Yuğarı komisarlığınnan ber törkem Qırğızıstanğa kilde häm eşli başladı. Ul anda 10 kön qalaçaq. Tanıqlardan mäğlümät häm berençe qul informatsiä ciaçaq.

Färit İdelle. Praga.
XS
SM
MD
LG