Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 06:58

Amerikan senatı Guantanamodağı totqın üzäge yazmışın qarıy, xökümät ähelläre moña qarşı çığa


Quşma Ştatlarnıñ Kubadağı Guantanamo totqın üzägen yabu taläpläre tuqtalmıy, monı bigräk tä keşe xoquqların yaqlawçı xalıqara oyışmalar, xätta amerikan kongressınıñ qayber äğzaları alğa sörä. Alar fikerençä, Guantanamoda andıy totqın üzäge totu Amerikanıñ dönyadağı yözenä tap töşerä. Ämma Quşma Ştatlarnıñ vitse-prezident Dick Cheney häm saqlanu ministrı Donald Rumsfeld kebek yuğarı citäkçeläre Guantanamo üzägeneñ kiräklegen yaqlap, anı yabu ixtimalın kire qağa.

Amerika Quşma Ştatları senatındağı mäxkämä eşläre komitetı çärşämbedä Guantanamo üzägen yabu taläben häm anıñ kiläçägen bilgeläw öçen maxsus ber xäyät tözü mömkinlegen tikşerä, xörmätle tıñlawçılar. Mäğlüm "Amnesty İnternational" törkeme küptän tügel genä bäyän itkän xisabında, şuşı xärbi-diñgez nığıtmasında urnaşqan totqın üzägen "xäzerge zaman Gulagı" dip atap, anı kiçekmästän yabunı taläp itkän ide. Bügenge köndä anda terror qıluda şiklänelgän 500-läp keşe totıla, alarnıñ kübese Guantanamoda inde 3 yıldan artıq. Häm şulardan barı tik 4-enä genä räsmi töstä ğäyepläwlär çığarıldı. Şuña kürä dä xoquq yaqlaw törkemnäre, älege totqın üzäge Amerikanıñ maqtalğan ğadellek sistemasına zian kiterep, bar dönya buylap anıñ yözenä tap töşerä dip belderä. Läkin prezident Bush xökümäte Guantanamodağı üzäkneñ kiräklegen yaqlap, anı alay tiz genä yabarğa cıyınmawın äytä. Sişämbedä saqlanu ministrı Donald Rumsfeld, totqınnarnıñ xoquqların bozu, alarnı cäberläw oçraqları turındağı xäbärlärgä qaramastan, Guantanamo Quşma Ştatlarnıñ terrorğa qarşı köräşendä xälitkeç urın alıp tora dip belderde. Bilgele bulğança, Pentagon küptän tügel genä, şul totqın üzägendä Qörän-Kärimne sanlamaw oçraqları buluın tanığan ide. Bu bar möselman dönyasında köçle näfrät xisläre uyattı. Washingtonda uzğan matbuğat oçraşuında isä Rumsfeld, tarixta äle ber genä totqın üzäge dä Guantanamodağı tösle cämäğtçelek öçen ütä-kürenmäle bulmadı digän fikeren äytte:

Audio, Donald Rumsfeld

"Amerikan xärbiläre, şuşı sivil cämğiat doşmannarınıñ dini xislären xörmät itü ölkäsendä dä şaqtıy zur adım yasap, Qör''än belän eş itü qağidälären buldırdı häm totqınnarğa könenä biş tapqır namaz uqu öçen möselman dine taläp itkänçä azan äytüne dä oyıştırdı" di amerikan saqlanu ministrı Donald Rumsfeld. Düşämbe könne Guantanamonı yabu plannarı bulmawın vitse-prezident Dick Cheney dä äytte, ul, totqınnarnı mäsxäräläw turındağı xäbärlär Amerikağa tap töşerä digän tänqitne kire qaqtı.

Audio, Dick Cheney

"Bolar barısı da xalıqara cämäğätçelek küzlegennän qarağanda bezgä zian kiteräme?" digän soraw quya üzenä vitse-prezident, häm "açıqça äytkändä, min alay uylamıym" dip belderä. Ämma Guantanamodağı totqınnarnı mäsxäräläw, cäfalaw turındağı xäbärlärneñ Amerika yözenä çınnan da tap töşerüen respublikan senatorı John McCain da tanıy, döres ul berük waqıtta, andağı totqın üzägen yabu taläben dä kire qağa. İkençe ber senator, demokrat Patrick Leahy, Guantanamo inde Amerikanıñ "milli oyatına" äylände, alay ğına da tügel, bu ilneñ iminlegenä dä yanıy dip belderä.

Audio, Patrick Leahy

"Doşmanıbız saflarına yaña suğışçılar cälep itügä bulışuda Guantanamo töp qoralğa äylände" di demokrat senator Patrick Leahy.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG