Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 15:30

Neft bäyäse nıq artsa da , dönya iqtisadında täsir älegä sizelmi


Arta barğan bäyä Dönyanıñ neftqa bulğan ixtiacın çağıldıra. Neft yatmaları yaqın kiläçäktä qorıp yuqqa çığaçaq digän kisätülär häm tirä yüngä kilgän zarar zianğa qaramastan ul äle dä in möhim yağulıq bulıp qala. Bu atnada New Yorkta eşkärtelmägän miçkä neft bäyäse 59dollardan artıp kitep tarixi yuğarılıqqa citte.Ämma dönya iqtisadı bu bäyälärgä ällä ni ähämiät birmi şikelle.

Finans dönyası miçkä neftneñ bäyäse tizdän 60dollarğa kütäreläçäk häm yıl azağına qädär üzgärmi qalaçaq digän farazlar belderä. Yuğarı bäyälärgä açuı çıqqan istiğmalçınıñ tawışı bazarda işetelmi. 1973-74 häm 1979-80nçe yıllar belän çağıştırğanda dönya iqtisadı älege wazğiätkä qarata ällä ni şaulami. Säbäbe närsä soñ?Londonda urnaşqan Global Energie Tikşerüläre Üzägendä analitik Manochehi Takin qaraşınça añlaşılmıy torğan xäl

Takin(audio)

bäyälärneñ artuına qaramastan taläpneñ kimemäwe barlıq analitiklarnı şaqqatıra. dip äytä analitik. Ul moñı ike yul belän añlata.Berençese: neft bäyäläre dollarda bilgelänä , yevro ,yen kebek möhim valyutalar aldında dollar ozaq qına waqıt şaqtıy zäğif,bäyäse töşkän..Şunlıqtan küp neft qullanuçı möhim illärdä täsirne kimetä.Annan başqa Yevropada salım benzin bäyäläreneñ 80% ın täşkil itä, moñı üzgärtep bula älbättä ayruça salımnar şul qädär yuğarı ki neftkä artqan bäyäne dä yäşerä.Ämma äytep kitkän bu faktorlar Amerika bazarına kileşmi ,çönki anda salım tübän 30%qına. Bäyäneñ artuı şunduq zaprafka-benzinçıda sizelä.AQŞta dollar bäyäseneñ artuı, töşüeneñ üz produksiäse öçen ällä ni täsire bulmasa da satıp alınğan import neftkä kübräk tülärgä turı kilä Takin ayruça başqa ber açıqlau da kiterä.Ul 1979-80 belän çağıştırğanda älege ekonomik şok andıy zur tügel di.1979-80 dä ber miçkä neftneñ 11 dollardan 30ğa kütärelüe qotoçqıç xäl bulğan ide . 1980neñ 30dolların bügenge real şartlarda 80 dollar dip farazlıy analitik. Ämma älegä xaqlar 60dollar tiräsendä genä.Parisda urnaşqan neft industriäseneñ başqa ber analitige Thierry Baudin yuğarı bäyälär öçen neft indutriäsen ğäyepli.

Baudin(audio)

bu küp yıllar neft industriäsenä az kapital salunıñ näticäse bulıp tora. Moñı üzgärter öçen küp aqça kiräk di.Baudin neft çığaru öçen dä eşkärtü öçen dä investitsiälär yasalmadı moña öleşçä täräqi itüçe illärdäge qıyın säyäsi atmosfera säbäp bulıp tora dip söyli

Baudin(audio)

neft çığaruçı illärneñ reservaların könbatış şirkätlärenä azıraq açuları möhim mäsälä bulıp tora.Bu inde neft ezläwçe şirkätlär öçen azıraq mömkinçelek digän süz.Venada OPEC karteleneñ süzçese Abdul Rahman al-Xeraigi yuğarı bäyälär öçen neft eşkärtü şirkätläre ğäyeple di

Al-Xeraigi(audio)

neft eşkärtü şirkätläre , neft eşkärtü şirkätläre problema bulıp tora. Ul dönyada eşkärtü şirkätläre iskerep bara di.AQŞta isä neft eşkärtü qorılmalarınıñ tik ciñel neftnı ğına eşkärtüe östämä problema bulıp tora. OPEC illäreneñ küpçelege isä awır häm qatnaş neft sata .Süzçe yaña eşkärtü qorılmalarınıñ tözelüe zarur dip äytä.

Al-Xeraigi(audio)

Eşkärtü zavodları tözelmägän möddätçä neft bäyäläre artarğa däwam itäçäk .Bez bu kündermäne işetterergä tırışabız dip äytä OPEC süzçese Neft industriäse analitikları aldağı qış salqın bulğan oçraqta dönya bazarında mazot citeşmiäçäk dip yanıy färidä xämit
XS
SM
MD
LG