Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 00:25

Üzbäkstan: Ändicanda oppozitsiäne bastıru ğämälläre däwam itä


Ändican waqiğalarınnan soñ Üzbäkstanda keşe xoquqların bozu ğämälläre däwam itä. Uzğan yäkşämbedä Üzbäk militsiäse Ändican çäyxanäsenä kilep ber törkem oppozitsiä wäkilen totqarlağan. Alar arasında bu keşelär belän äñgämä qorıp utırğan Azatlıq xäbärçese dä bulğan.

Yäkşämbedä Ändican bazarındağı "Qärwan" isemle çäyxanädä Azatlıqnıñ üzbäk bülege xäbärçese Ğafur Yuldaşev tıyılğan Erk demokratik partiä wäkilläre İsroil Holdorov häm Sadirahun Sufiev belän äñgämä qorıp utırğan. Ğafur ul waqiğalarnı bolay iskä ala:

"Min Yaña bazarda Erk partiäse wäkile İsroil Holdorov belän oçraştım häm bez Qärwan çäyxanäsenä çäy eçergä kittek. Bez anda kilügä artıbızdan militsiä serjantı kilep kerde. Üzen Äbdeşöker, dip tanıttı. Soñnan çığıp kitte. Berniçä minuttan 8 keşe kilep kerde. Qayberläre militsiä kiemendä, qayberläre – sivil. Bezne tenti başladılar. Min alarğa "min jurnalist" didem. Alar "qıymıldamasqa" quştı häm minem kesälärne tentedelär."

Çäyxanägä östämä militsiä köçläre çaqırılğan. Başqa keşelärne dä tentegännär. Soñnan barısın da militsiä bülegenä alıp kitkännär. Erk partiäse wäkile İsroil Holdorov däwam itä:

"Qorallı keşelär, "qıymıldama, qıymıldama" dip qıçqırdılar. Bezne uratıp alıp çäyxanädän alıp çığıp kittelär. Min tämäke alırğa röxsät soradım, röxsät itmädelär. Min şulay berärsenä xäbär birmäkçe idem. Yul buyında patrul maşinası häm bk küp militsiä xezmätkäre. Äyterseñ cinayätçelär törkemen totalar."

Yuldaşev süzlärençä, militsiä bülegendä alarnı qabat tentegännär. Militsiä üz isemen äytüdän baş tartqan:

"Kilügä qabat tenti başladılar. Bu minem apparat didem. Däşmä dip, üzlärenä aldılar. Annarı ikençe bülmägä, öçençesenä, härbersendä tentülär. Üzegezne tanıştırığız dim. Berse dä isemen äytmi. Sorawlar birälär, qäğäz tutıralar, berse-ber usemen äytmi."

Oppozitsiä wäkile İsroil Holdorov süzlärençä, anıñ bar dokumentların, computer disketların alıp kitkännär, läkin monı ber qaya terkämägännär. Bu dokumentlar arasında Ändicanda 23 eşquar östennän bulğan mäxkämä utırışında yazıp alınğan çığışlar, unikal mäglümät bar ide, di ul. Näq menä şul mäxkämädän soñ Ändicanda çualışlar başlandı. Maynıñ 13ndä xökümät köçläre qarşılq belderüçe xalıqqa ut açu näticäsendä yözlägän keşe häläk buldı.

İsroil Holdorov süzlärençä, ul dokumentarnıñ terkämiçä alınuın qanunsız ikänen belsä dä, moña qarşı tora almağan:

"Alar miña aqırdı-baqırdı, basım yasadı. Beläseñme, bez sineñ belän teläsä närsä eşli alabız. Bezgä iñ möxime keşe bulsın, aña cinayät tağu – problem tügel, didelär. Minem balalar bar, beraz qurıqtım. Bez bit ğädellek öçen köräşäbez. Nindider ber yala arqasında törmägä utırası kilmi."

Totqarlanuçılar arasında Möxämmätcan isemle 70 yäşlek ber qart ta bulğan. Ul bazarğa onığına daru alırğa kilgän bulğan, şäyxanädä dusların kürgäç, alarğa quşılğan:

"Onığım närsäder aşap ağulanğan, margansovka alırğa kittem. Şäyxanädä utırğanda bolar kerep dokument sorıy baçladılar. Alıp kitep 3-4 säğät tottılar. Min ayaqlarımnı bökläp utıra idem. Militsiä başlığı urınbasarı kerep ayağıma tipte, yänäse alay utırırğa yaramıy. Miña 70 yäş ikänen iskä aluçı da yuq."

Möxämmätcan süz ireklege xaqına eşlägän ber cirle törkemne citäkli. Keşe xoquqların yaqlaw törekmenäre äytüençä, uzğan ayda Ändicanda bulğan qanlı waqiğalardan soñ anda distälägän keşe totqarlanğan, kübese keşe xoquqların yaqlawçılar häm oppozitsiä wäkilläre.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG