Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 16:53

Alexander Vershbow: Tatarstan Rusiädä federalizmnı nığıtuda möhim urın tottı


Bu aralarda Tatarstan başqalasına çit illärdän, yä bulmasa Mäskäwdän olı-olı qunaqlar yış kilä. Törle konferensiä, cıyılış, yä bulmasa başqa meñ yıllıq aldınnan bula torğan tantanalarğa. Sişämbedä Qazanda AQŞnıñ Rusiädäge tulı wäqälätle wäkile Aleksandr Verşbou buldı. Läkin, başqa qunaqlardan ayırmalı bularaq, ul üzenä kübräk iğtibar cälep itte. Qäläm ähelläre arasında. Moña, AQŞnıñ dönyadağı totqan urını säbäp bulsa, soñğı waqıtlardağı törle illärdä bulıp uzğan töçle inqilablar ikençe säbäp bulıp torğandır.

AQŞnıñ Rusiädäge wäqälätle ilçe Aleksandr Verşbounıñ Qazanğa bu ikençe qat kilüe. Berençe märtäbä monnan berniçä yıl elek ul Qazanda bulıp kitkän ide. Ä sişämbedäge säfäreneñ maqsatı Qazannıñ balalar öçen bulğan “Zareç'ye” yal itü bazasında ingliz telen kamilläşterü gruppasınıñ berençe açılışında qatnaşu. Älege 3 atnalıq kurslar Tatarstan mäğärif ministrlığı, Tatar-Ameriqa regional' institutı, AQŞnıñ Rusiädäge ilçelege belän berlektä oyıştırıla häm nigezdä az keremle ğailä balaları öçen.

Aleksandr Verşbou sişämbedä, Tatarstan mäğärif ministrı Räis Şäyxelislamov häm qayber başqa räsmilär belän berlektä kurslarnı açu tantanasında qatnaştı. Annan soñ, Aleksandr Verşbou Qazan däwlät universitetında studentlar belän oçraştı häm alarnıñ sorawlarına cawap birde. İlçeneñ Qazanğa säfäre waqıtında Mintimer Şäymiev belän dä oçraşuı qaralğan ide, läkin, Tatarstan prezidentınıñ Mäskäwgä kitüe säbäple, oçraşu bulmıy qaldı. Anıñ qarawı, Aleksandr Verşbou Tatarstan parlamentı citäkçese Färit Möxämmätşin belän oçraştı.

AQŞnıñ rusiädäge ilçese, sişämbedäge Qazanğa yasağan säfäre barışında Azatlıq radiosı sorawlarına da cawap birde. Tatarstannıñ Rusiädä federalizm häm demokratiäne üsterüdä role barmı, bulsa ul nindi däräcädä digän sorawğa Aleksandr Verşbou bolay dip cawap birde

Minemçä Tatarstan Rusiädä federalizmnı nığıtuda möhim rol tottı häm totıp kilä. Älbättä, Tatarstannıñ üzeneñ unikal' Konstitutsiäse bar häm Federal' üzäk belän dä unikal' mönäsäbätlärdä tora. Älbättä, wäzğıät soñğı ike-öç yılda üzgärde. Läkin, minemçä, Tatarstandağı xakimiyät cirle xoquqlarnı saqlap qalu öçen köräşäçäk. Federal' üzäk belän Tatarstan arasında xäzer bara torğan söyläşülärneñ näticäse nindi buaçaq bu bik qızıqlı. Minem monnan 3 yıl elek Tatarstanğa yasağan säfärem häm bügenge qısqa ğına waqıtlı säfärem barışında yasağan küzätülärem şul, iqtisat köçle genä üsep kilä, häm törle millätlär arasındağı mönäsäbätlär, tolerantlıq nığıp kilä, bu küreneş xättä, küp kenä Rusiä töbäkläre öçen ürnäk bulıp tora ala. Grajdanlıq cämğiäte üseşe şaqtıy butalğan Tatarstanda, läkin, minemçä, bu ölkädä dä alğa kiteş bar

Küptän tügel genä Rusiä tışqı eşlär ministrlığı İran İslam Respublikasına Tatarstanda üzeneñ konsullığın açarğa röxsät birde. Tatarstanda älegä qädär barı tik Törkiä konsullığı ğına eşli ide. Şul uñaydan, AQŞ ta Qazanda üzeneñ konsullığın açarğa cıyınmıymı digän sorawğa AQŞ ilçese bolay dip belderde

Qızğanıçqa qarşı, AQŞ däwlät departamentı Rusiä töbäkläre başqalalarında yaña konsullıklar açunı xuplarğa äzer tügel. Bu finanslaw problemasına bäylängän. Läkin, niçek kenä bulmasın, bez Qazan belän elemtälärebezne nığıtırğa tırışabız. Monı bez, törle programmalar yärdämendä eşlibez. Mäsälän, bügen ingliz tele lagerın açu kebek çaralar belän. Bu Rusiädä berençe ingliz tele lagerı. Monnan tış, bezneñ ilçelekneñ wäkilläre Qazanğa daimi räweştä kilep toralar. Bu törle mä’sälälärne yaxşıraq añlarğa yärdäm itä. Bu da AQŞ häm Qazan belän mönäsäbätlärne üsterergä yärdäm itä.

AQŞ ilçese, Rusiädä tösle inqilab buluı ixtimalmı digän sorawğa, min diplomat bularaq , mondıy küreneşlärne farazlarğa xoquqım yuq dip belderde.

Şunısın da äytergä kiräk, Aleksandr Verşbounıñ Rusiä töbäkläre buyınça, ilçe bularaq, bu soñğı säfäre. İlçe, Rusiädä 4 yıl buyına eşläp kilde. Xäzer, AQŞ qanunnarı buyınça, yaña ilçe bilgelänergä tayış. Läkin, Aleksandr Verşbou, kiläçäktä, Rusiädä AQŞnı kem täqdim itäçägen dä, üze dä qaya yañadan bilgelänäläçägen dä älegä ser itep saqladı, AQŞ Aq yortınıñ bu xaqta äle räsmi qararı yuq dip belderde.

Räfis Cämdixan

XS
SM
MD
LG