Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 04:12

Törkiä: İOM faxişälekkä qarşı kampaniä başlattı


Sonğı waqıtlarda mätbuğatta möselman ile Törkiädä keşe belän säwdä , faxişälek turında küp kenä yazmalar kürenä.Sonğı yıllarda iqtisadı şaqtıy üskän häm viza probleması bulmağan Törkiä slav xatın qızınıñ dönya bazarı xälenä kilde. Törkiädä eşçänlek alıp barğan xalıqara häm xökümättän bäysez oyışmalar nindi çaralar kürä?

İtanbul, Antalya , Trabzon kebek şähärlär eleke sovet blogı xatın qızlarınıñ Törkiädä in küp kürelgän şähärlär. BMO belän belän yaqın xezmätäşlek alıp barğan Xalqara Migratsiä Oyışmasınıñ Ankarada xatın qız säwdäsenä qarşı programmanı koordinatsiälägän xezmätkäre Allan Freedman Törkiä küp kenä yılğalarnıñ aqqan dingez di, Eleke sovet respublikları xatın qızlarınıñ zur öleşe monda üz teläkläre belän kilä ämma sonğı çiktä qolğa äylänä.Mäskäwdän İstanbulğa qädär cäyelgän cinayätçe çeltärdä xatın qız ber suternördän ikençesenä satıla . Törkiädä faxişälek legal zakonlı eş. Xäkümät bordellärgä lisenziälär birä.Genel ev dip yöretelgän faxişxanälärdä eşläwçe faxişälärgä mäxsus tanıqlıq qägeze birelä, bu alarğa qayber sotsial häm meditsina xezmätlärennän buşlay faydalanu mömkinçelegen birä. Ämma zur şähärlärdäge bu faxişxanälärdä qartıraq xatınnar ğına eşli. Törkiä iqtisadınıñ yaxşılanuı belän ozın buylı maturrıraq xatın qızlarğa teläk, taläp tä arttı .Älege waqıtta slav xatını bu ixtiaçqa cawap bulıp tora. Mätbuğatqa qarağanda räsmi faxişxanälärneñ qapqa töbendä klientlarğa az ğına kübräk aqçağa eçtägenä qarağanda yäşräk maturrıraq rus xatınnarın täqdim itüçe yäş ir at basıp tora. Törkiäneñ bu bazarda magnet xälenä kilüeneñ ber säbäbe Könbatış Yevropanıñ sonğı waqıtlarda viza öçen quyğan taläplärne nıq qırıslaştıruı,atnalarğa suzılğan bürokratiä azağında viza birelerme yuqmı anısınıñ da bilgele bulmawı säbäple anda baru teläge kimi . Xälbuki Moldova, Rusiä, Ukraina şulay Üzäk Aziä illärennän Törkiägä kilüçe yäş xatın qız hava maydanı yäki portta 10dollar ğına tüläp ber aylıq viza ala.Törkiä xatın qız sävdäsendä genä tügel ä legal bulmağan imigrantlar mäsäläsendä dä zur problema aldında tora . Döresen genä äytkändä Ankara sonğı 2 yılda keşe säwdäsen tuqtatu AQŞ däwlät departamentınıñ qara isemlegennän çığu öçen nıq tırışa.Çönki bu Törkiäneñ alğan finans yardämen qurqınıç astında qaldıra. Sonğı isemlektä anıñ statusı bıraz yaxşılandı öçtän ikegä kütärelde.Törkiägä küpme xatın qız kertelä, andıy eşlär belän şögellängän cinayätçe törkemnär sanı turında min Törkiädä 1995nçe yıldan birle eşläp kilgän Beyaz Gemi ( Aq Kimä) isemle xökümättän bäysez oyışma belän elemtäägä kerdem. Yevropa Berlegeneñ keşe säwdäsen tuqtatu turındağı proyektı östendä eşlägän Aqkimäneñ bu eştäge partnörı Gretsiä . Gretsiä faxişälek probleması belän aldanraq eş itergä mäcbür bulğan il häm älbättä anıñ täcribäse dä bar bu ölkädä. Beyaz Gemi xezmätkärlären Polat bey menä närsälär söyläde Polat bey(audio)

Yevropa Berlege häm Törkiäneñ finanslağan proyekt qısalarında İstanbul häm Trabzonda ike konferensiä ütkärelde. Xatın qız belän sävdä keşe xoquqların tupas bozu bulıp tora dip atalğan cıyın Trabzonda berençe märtäbä ütkärelüe belän İstanbuldağı cıyınğa isä çit illärdän küp kenä oyışma wäkilläreneñ qatnaşuı säbäple kiñ küläm mätbuğatnıñ ayruça iqtibarın cälep itte. Bu konferensiälärdä däwlät belän xökümättän bäysez oyışma( NGO) häm bu ölkädä eşçänlek alıp barğan törle organizatsiälärneñ bergäläp eşläw çeltäre oyıştırıldı . Andıy çeltär bulmıy torıp näticäle eşçänlek alıp baru da mömkin tügel. Polat bey törek grek cämğiätläreneñ bergäläp eşläw, yaqınayu ähämiätenä ayruça basım yasadı. Minem Törkiägä küpme xatın qız ketrelä keşe belän satu itkän oyışmalar sanı turıda sannar kiterä alasızmı digän sorauıma

Polat bey(audio)

Andıy sannı kisterep kenä äytep bulmıy. Konferensiädä İstanbul gubernatorınıñ yardämçese bik kiräkle mäğlümät birde. Ämma äytelgän sannar politsiägä kilep citkän näticäse bilgele waqıyğälär genä . İn ışanıçlı sannarnı eçke eşlär ministrılığı birsä dä, anıñ sannnarı da çişelgän açıqlanğan waqıyğälär turında ğına . Törkiädä keşe säwdäse belän şögellängän 200 çaması cinayätçe törkem bar , alar wazğiätkä qarap , politsiä kürgän çaralarğa kürä üz metodların üzgärtä. Bu törkemnär üz qullarındağı xatın qızğa (nıq küzätü astında bulsa da ) yaqın tirädäge kibetkä baru kebek keçkenä irekleklär birep, xatın qızda alar qol tügel, uramğa da çığa ala digän xis uyata, Süzneñ qısqası andıy xatın qız politsiä tarafınnan qulğa alına qalsa da , üzeneñ irekle buluın äytäçäk Uluslararası Göç Örgütü iseme astında Törkiädä 1991 nçe yıldan birle eşçänlek alıp barğan Xalıqara Migratsiä Oyışması İyün ayında keşe säwdäsen tuqtatu öçen kampaniä başlap cibärde. Oyışmadan Selin Ünal

Selin(audio)

Kampaniäne Törkiye xökümäte koordinatsiäli. AQŞları 600 meñ dollar aqça birde. Äytkänem kebek Törkiäneñ eçke häm tışqı eşlär ministırlığı häm şähär idaräläre misal Öçen Ankara şähre bulışılıq kürsätä.

Kampniädä nindi çaralar kürelä, närsädän ğıybarät digän sorauğa Selin xanım bolay dide

Selin (audio)

Törkiäneñ çik qapqaları, hava mäydannarı yäki portlarıda qorban bula alaçaq xatın qızlarğa şunduq broşular birelä. Anda Törek xökümäte 157 telefon nomeren keşe sävdäse qorbannarına ayırdı.Bu nomer äle bezneñ qaramaqta. Anda törekçä, rusça, rumınça , inglizçä belüçe, mäxsus künegüdän ütkän xanımnar eşli. Bu xatın qızlar qorban belän niçek söyläşergä kiräklegen belä . 6 aydan soñ bu telefon xezmäte xökümättän bäysez oyışmağa tapşırıla. Bez xäzer 157 telefon nomerın bik nıq reklam itep , tanıtırğa tırışabız. alarnıñ pasportlarına bu nomer yazılğan kagızlar quyabız.Ämma alarnıñ soñraq pasportqa qarau mömkinçelege dä bulmayaçaq, çönki yış qına pasportlar alına . Şunlıqtan airoport, port, çik qapkalarında küzgä bärelgän bik zur plakatlar elengän. Pasportqa quyılğan broşurada Törkiägä xuş kildegez.Törkiä keşe xoquqları öçen köräşe .Ägär dä iregegez qısılsa, pasportığız alınsa, sezneñ teläkkä qarşı ,sezne eşlätsälär 157 nomerğa şaltıratığız. Sezgä yardäm kürsäteläçäk dip 4 teldä yazılğın anda . Annan başqa bez kiñ küläm mätbuğat çaraları öçen 30sikundlıq kaset äzerlädek . Anda rus telendä ber xatın qız yuğarıda äytelgän süzlärne äytä. Şuşı kaset Moldova, Ukraina , Rusya kiñ küläm mätbuğat çaralarına cibärelde häm Törkiyädä 27 TV stansiäsenä tapşırıldı. Monda älbättä ğämum xalıqnı bu turıda yaqtırtu mäqsatı da quyıla. Äytep kitkän broşuralar Ukraina , Moldova , Rusyada potensial qorbannarğa birelä şulayuq bu eş belän ilçeleklär dä şögellänä başladı.

Xalıqara Migratsiä Oyışması cinayätçe törkemdän qotqarılğan xatın qıznı sıyınu yortına urnaştırıp, öyenä qaytaru öçen pasport kiräkle dokumentları belän şägellänä , qorbanğa kiräkle psixologik yardäm kürsätä.İstanbuldağı Beyaz Gemi häm Ankarada urnaşqan Uluslararası Göç Örgütü birgän mäğlümätlär şunnan ğıybarät. Törek mätbuğatına qarağanda ,Modern qollar sektorı dip atalğan faxişälär bazarı Fatix, Aksaray kebek İstanbulnıñ elek in konservativ şähär öleşlärendä çäçäk ata . Sabah gazetası yazuına kürä köndez bäränge satqan kebek kiçen azäri 30 , Rumın 40lira dip qıçqırıp xatın qız satalar .Kötergä kiräk başlatılğan kampaniälär , eşne uñay yaqqa bora alaçaqmı färidä xämit
XS
SM
MD
LG