Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 08:21

Tömän şähär könenä äzerlänä


Tömän şähär könenä - 30 nçı iyül könne bulaçaq bäyrämgä äzerlänä. Yıl da iyülneñ soñğı şimbäsendä şähärneñ tuğan könen bilgeläp ütälär. Bıyıl Tömängä 419 yıl tula dip iğlannar elende, 419 yıl dip yazılğan tütällärdä çäçäklär attı. Ämma Tömänneñ ruslar kilep nığıtma tözi başlağan waqıtqa qädär bulğan tarixı, Çimgitoranıñ yäşägänlege älegä qädär isäpkä alınmıy. Millätpärvarlar monnan 3 yıl elek bu mäsäläne kütärep qarağan idelär, läkin tarixi döreslekne barlaw sorawı älegä cawapsız qala...

Şähär könne üzäk Respublika uramında Rusiäneñ törle şähärlärennän kilgän teatrlar yöreşe, ippodromda törle qalalarnıñ feyerverklar şovı, mäydannarda Mäskäw yoldızları qatnaşında konsertlar bulaçaq. Zemfiranı da kötälär. Şähär könendä Tömänneñ 2 nçe yılğa aryağı dip atalağan öleşendä Tömän Sabantuyı da ütäçäk. Sabantuy iyül başında uq bulırğa tieş ide. Anı ike tapqır küçerdelär. Bilgelängän könnärdä orıp yañğır yawdı. Sabantuy bäyrämen Tömän şähäre tatar mädäniät üzäge ütkäräçäk. Anıñ sänğät citäkçese Çägfär Kasimov: “Niçek planlaştırğan bulsaq, şulay ütäçäk. Täkä dä isän”,- dide. Täkäne Tübän-Täwde rayonınıñ Kiräyet Sazınnan ike tapqır alıp kilep, alıp qaytıp kittelär inde. 30 na tağın kiteräçäklär.

Başqa qalalardan kilüçelärneñ qayberläre Tömänneñ bäyrämgä äzerlängänen kürep: “Sez kürşe-tirä şähärlärneñ borınnarına şäp ük çirtkänsez, soñğı yıllar belän çağıştırğanda, Tömän bik maturlanğan”,- dip äytä. Bu könnärdä çüp-çarnı cıyarğa nıqlap kereştelär. Bäyrämgä ber atna qala şähär başlığı Vladimir Yakuşev şähär xakimiäte wäkilläre belän üze dä çüp cıyarğa çıqtı.

Tömändä yıl da cäy köne mäktäp uquçıları şähärne çistarta. “Mer otryadları” dip atalağan bu törkemnärdäge yäşüsmerlär parklardağı çüp ülännärne utıylar, göllär utırtalar. Bu eş öçen xezmät xaqı da alalar. Tömän şähäreneñ milli “Etnos” balalar üzägeneñ 12 keşelek ike otryadı bar. Balalar çüp cıyıp aqça eşlägän waqıtta bu üzäkneñ ölkännäre yaña urınğa küçererlärme, küçermäslärme dip baş wattı. “Etnos” räise Venera Xäyrullina äytüençä, şähärdäge östämä belem birü üzäkläreneñ küpçelege toraq yortlarnıñ berençe qatına urnaşqan. Xakimiät bu fatirlarnı yäşäw fondına kire qaytarırğa teli. Şunlıqtan keçeräkläre, 40-50 balağa isäplängän üzäklär yabılırğa da mömkin. Ä “Etnos” barlığı meñnän artıq balağa xezmät kürsätä. Alar älegä Tömänneñ “Yañawıl” öleşendäge 9 qatlı toraq yortnıñ berençe qatınıñ yartısın biläp toralar. Berniçä kön genä elek üzäkkä yaña urın Tömänneñ iñ çitendäge MMS poselogında urnaşqan elekke balalar baqçasın birälär ikän digän xäbär taraldı. Zurlığı belän zur, ike qatlı, ämma bik yıraq. Venera Xäyrullina: “Birmäslär axırı. Älegä üz urınıbızda qalırbız kebek”,- dide. Anıñ süzlärençä, monnan 5 yıl elek alar şähär xakimiätenä balalarğa “Yañawılğa” yörü bik yıraq, şähär üzägenäräk küçermässezme”,- dip möräcäğät itkän bulğannar. “Biş yıldan soñ taş quzğaldı, ämma bezneñ faydağa bulmas axırı”,- di mödir.

“Azatlıq”nı tıñlawçılarğa cäy başında “Etnos”nıñ Avtonom Kommersiäsez Oyışma bulıp üzgärergä tieşlege turında äytkän idek. Räis süzlärençä, üzgärä başlağannar. “Ämma alğa taba üz könebezne üzebez kürergä tieş bulaçaqbız. Qısqartular da kötelä. Bu yaña oyışmanı mädäniättä alğa kiteş dip qarap bulmıy. Xakimiät mädäni üzäklärne finanslawnı üz cilkäsennän alıp taşlarğa teli”,- di ul.

Tobol şähäreneñ Seber tatar mädäniät üzäge dä üzgäreşlär aldında. Şähär başlığı Vorob'yev kürsätmäse buyınça, üzäk 1 nçe oktäbergä qädär Avtonom Kommersiäsez Oyışma bulıp üzgärergä tieş. Bu xaqta üzäk mödire Säfiulla İl'yasov äytte. Anıñ süzlärençä, bu yaña struktura ber yaqtan iqtisadıy irek häm byudjettan kilä torğan aqçalarnı israf itmiçä totunı taläp itä. İkençe yaqtan, xalıqqa tüläwle çaralar ütkärep, üzäk yaxşı yäşäsen öçen aqça da tabarğa tieşseñ. Şulay uq ütkärergä telägän bäyrämnäreñne, çaralarıñnı şähär xakimiäte finanslasın öçen kiräklegen dä dälillärgä turı kiläçäk. Üzäk öçen şähär bıyıl 5 million 500 meñ sum aqça bülep birgän. İl'yasov süzlärençä, yärdäm tağın ber yıl- 2006 da da şul uq külämdä qalaçaq.

Säfiulla Fäyzulloviç üzäk mödirlegennän qala, tağın ber zur eş başqarırğa cıyına. Ul Qazan sotsial' häm gumanitar belemnär institutınıñ Toboldağı wäkillegeneñ başlığı itep bilgelände. İnstitut Tobolda üzeneñ wäkillegen aça. “Äle üzem Qazannan kilgän dokumentlarnı öyränäm, eşneñ alğa taba niçek bulasın soñraq söyläşerbez”,- dide Säfiulla İl'yasov.

Nail Alan. Tömän.

XS
SM
MD
LG