Accessibility links

пәнҗешәмбе, 8 декабрь 2016, Казан вакыты 14:59

Pekindäge altıyaqlı söyläşülär: ömetle belderülär yasalsa da, urtaq qararğa ireşü awır kürenä


13 ay buyı tuqtap torğannan soñ Qıtay başqalası Pekindä Tönyaq Koreäneñ atom programması tiräsendäge krizisnı xäl itügä bağışlanğan altıyaqlı söyläşülär yañartıldı. Älegä qädär ber-bersenä kisken qarşı torğan Pxenyan häm Washingtonnan bu yulı ömetle süzlär işetelä, ämma şuña da qaramastan söyläşülärdä zur alğakiteş yaqın könnärdä kötelmi.

Yıldan artıq tuqtap torğan şuşı söyläşülär sişämbedä şaqtıy cılı şartlarda başlanıp kitte. Anda Tönyaq Koreä wä Quşma Ştatlar ğına tügel, Qıtay, Rusiä, Yaponiä häm Könyaq Koreä wäkilläre dä qatnaşa, şuña da alarnı altı-yaqlı söyläşülär dip atıylar. Kommunistik Pxenyannıñ tışqı eşlär ministrı urınbasarı Kim Kye-gwan üz ileneñ, Koreä yarımutrawın atom qoralınnan azat itü eşenä äzer buluın belderde:

Audio, Kim Kye-gwan

"Bez bar Koreä yarımutrawın atom suğışı yanawınnan qotqarırğa tieş. Bu isä strategik ber qarar qabul itüne, atom qoralınnan azat yarımutrawğa ireşü maqsatın quyğan bar taraflardan da säyäsi täwäkällek taläp itä" di Pekin söyläşülärendäge Tönyaq Koreä wäkile. Ul şulay uq, oçraşuda qatnaşqan başqa illär dä uñay näticälärgä ireşergä telider digän ömet belderä. Amerikan wäkile Christopher Hill üz yağınnan, Washingtonnıñ Tönyaq Koreäne basıp alu teläge yuq, ul anıñ möstäqillegen tanıy dide:

Audio, Christopher Hill

"Bez Tönyaq Koreä demokratik respublikasınıñ möstäqillegen çınbarlıq bularaq tanıybız, Quşma Ştatlar aña höcüm yasarğa da, basıp alırğa da cıyınmıy häm bez şuşı söyläşülär qısasında Tönyaq Koreä belän ikeyaqlı aralaşunı alıp barırğa äzer bulıp qalabız" di amerikan wäkile Hill. Berük waqıtta ul, kierenkelekneñ töp säbäben Washington äle haman da Tönyaq Koreäneñ atom ımsınularında kürä dip belderä:

Audio, Christopher Hill

"Atom qoralı Tönyaq Koreäne tağın da iminräk itmiäçäk, kiresençä, Koreä yarımutrawındağı atom qoralı andağı kierenkelekne arttıraçaq qına, häm andıy qorallarnı cäyeldermäw wäzğiaten cimeräçäk" dip belderä Quşma Ştatlarnıñ Pekin söyläşülärendäge wäkile Christopher Hill. Qıtay başqalasındağı oçraşu yaqlarnıñ ömetle belderüläre belän başlansa da, ber-bereñä ışanmaw anda äle haman tirän bulıp qala birä. Washingtonnıñ kommunistik Pxenyan belän soñğı qarşılığı 2002-nçe yılnıñ üktäbrendä, amerikan xökümäte Tönyaq Koreäne, dönyadan yäşerep häm elekke kileşülärne bozıp üz atom programmasın eşläp yatuda ğäyeplägännän soñ başlandı. Altıyaqlı söyläşülär elek tä ütä ide, şularnıñ soñğısında Tönyaq Koreä Quşma Ştatlarnıñ, xalıqara yardämne üzendäge atom programmasınnan tulısınça waz kiçkän oçraqta ğına alu täqdimen kire qaqqan ide. Ul şulay uq, üzeneñ Amerika höcümennän qurquın belderde häm qoralsızlanunı barı tik öleşläp kenä ütkärergä äzer buluın äytte. Pxenyannı bu mäs''älädä söyläşülärne qunaq itkän Pekin dä yaqlıy kebek - sişämbedä Qıtay tışqı eşlär ministrı Li Jaosiñ bolay dip belderde:

Audio, Li Jaosiñ

"Çınnan da, yaqlar arasında urtaq fikergä ireşü öçen äle küpmeder yul ütäse bar. Şuña da söyläşülär barışında törle sikältälär dä bula ala. Ämma iñ möhime teläk bar, yul bar. Ägär dä bez alğa adımlap barsaq, maqsatqa da ireşerbez, här qiağa kütärelep barsaq, bez taw başına da menep citärbez" di Qıtay tışqı eşlär ministrı Tönyaq Koreäneñ atom programması turındağı söyläşülärneñ barışı turında.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG