Accessibility links

җомга, 9 декабрь 2016, Казан вакыты 18:25

Üzbäkstan AQŞ säyäsäte öçen dilemma bulıp tora


Ändijän waqıyğälärenä yaqınça 3ay waqıt ütkännän soñ ,belgeçlär AQŞnıñ Üzbäkstan häm Üzäk Aziägä qarata säyäsäten yañadan bilgelärgä çaqıralar . Alar Üzäk Aziä Washingtonnıñ terrorğa qarşı köräş häm demokratiäne cäyelderü mäqsatları öçen bigräk tä möhim urın bulıp tora dip äytä.Ämma bu aralarda ütkän cıyılış, brifinglarda analitiklar AQŞ administratsiäse waqıyğälärgä reaksiä kürsätü urınına täbäktä aktivraq bulunı küzdä totqan strategiä alıp barırğa tieş dip belderä

AQŞ xökümäte may ayında Ändijändä bulıp alğan waqıyğälär bäysez törkem tarafınnan tikşerelergä tieş dip çan qağa. Ul şulayuq insidenttan soñ Qırğızıstanğa qaçıp çıqqan üzbäklärne saqlaw tırışlıqların da yaqladı.Ämma qayber tışqı säyäsät belgeçläre Bush administratsiäseneñ avtoritar Üzbäkstan häm Üzäk Aziägä qarata nigezle säyäsäte yuq , bu AQŞnıñ töbäktäge rolen zäğiflätä häm totrıqısızlıqqa alıp bara ala dip söyli.Washingtonda Xalıqara Tınıçlıq öçen Carnegie Fondında Üzäk Aziä belgeçe martha Brill Olcott Shanghai Xezmättäşlek Oyışımasınıñ arta barğan täsirenä borçıla. Ul bu arada ütkärelgän ber cıyında Bush administratsiäse başqa çaralar belän berrättän Üzbäk xökümätendäge reformaçı elementler belän elemtä urnaştıru öçen kübräk tırışlıq kürsätergä tieş dide

Olcott(audio)

Ägär dä bezneñ säyäsätebez xakimiättäge elitada üzgärü mömkinlege buluçılarnı tämam izolatsiädä qaldıra ikän, rejimnıñ üzgärüe tağı da qıyınlaşa. Ägär dä bez alarnıñ Shanghai oyışması häm başqa illärneñ elitasına yaqınlaştırğan wazğiät buldırabız ikän ul çaqta bezneñ säyäsät Üzbäkstan mänfäğätläre yäki AQŞ mäqsatlarına turı kilmi Kin taralğan xabärlärgä qarağanda 12, 13 maydağı Ändijän waqıyğälären üzbäk iminlek köçläre qanlı räweştä bastırğan. Prezident İ.Kärimov köç qullanu öçen törmäne basıp alğan islamçı ekstremistlarnı ğäyeplägän ide. John Hopkins Universitetında Üzäk Aziä –Kafkaz İnstitutı belän citäklägän Frederick Starr qaraşınça, Kärimov xökümäteneñ säyäsäte tiskäre ide dip äytü öçen Ändijän waqığäläre turında mäğlümät äle dä açıq anıq tügel. Ul American Enterprise İnstititı ximäyäsendä ütkärelgän cıyında bolay dip añlattı

Starr(audio)

Bezgä Üzbekstanğa qarağan säyäsät kiräkmi. Bezgä Äfganstannı üzäk urınğa quyğan regional säyäsät kiräk.Bezgä iminlek, iqtisad , sotsial täräqiät häm demokratiäläşüne eçenä alğan säyäsät kiräk. Bezdä isä andıy säyäsät yuq

Säyläşülärgä qatnaşqan muxarrir William Kristol Washington Ändijän waqıyğälären demonstrativ räweştä xökem itergä tieş ide dip äytte Kristol Weekly Standart isemle säyäsi jurnal muxarrire. Jurnal yış qına Bush administratsiäseneñ uy fikerlären çağıldıra.Kristol Washington töbäktä demokratiäläşü säyäsäten ezlekle räweştä däwam itergä tieş dip söyli

Kristol(audio)

Terrorğa küz yommaw , diktatorlarnı büläklämäw bu bez yäşäğän qatmarlı dönyada ğämälgä quyılırğa tieşle prinsıp bulırğa tieş.Minemçä Üzbäkstanda bu mäsälädä uñışsız buldıq. Bezneñ retorika şaqtıy köçle, minemçä bez töbäktä döres yaqqa baruçı häm barmauçı illärne ayırırğa tieşbez

Kristol Üzäk Aziä demokratiä häm Keşe xoquqları aktı isemle yaña qanun ölgesendäge kiñäşlärne çağıldırdı. Ütkän ayda täqdim itelgän şul akt turında Kongressta sintäber ayında debatlar bulaçaq. Humanitar bulmağan yardämnär-şulsanda xärbi yardäm demokratiäläşü mäsäläsendä progress yasıy häm keşe xoquqlarına xörmät itä digän prezident Bushnıñ raslawı belän genä bireläçäk. Ütkän atnada Taşkent xökümäte AQŞdan Qarşı-Xanabad hava bazasın 180 kön eçendä buşatunı sorağan ide.AQŞları bazanı äfgan operatsiälräe öçen qullana.Däwlät sekretarınıñ yardämçese Nicholas Burns BBCgä administratsiä Üzbäkstanda keşe xoquqlarınıñ ähämiäte häm Ändijän waqıyğäläreneñ tikşerelüe öçen basım yasarğa däwam itäçäk dip äytte färidä xämit
XS
SM
MD
LG