Accessibility links

якшәмбе, 11 декабрь 2016, Казан вакыты 05:17

Awıl xalqı nigä yılıy?


Awılda xäzer qılnı qırıqqa yarır çaq - uraq öste. Türälär hawa şartları yaxşı torğan oçraqta rekordlı uñış alaçaqbız, dip maqtana. Soñğı berniçä yılda awıl xucalığına kilgän investorlar da zur uñış alu öçen tieş bulğanın da häm berkem belän sanlaşmıy yaramağanın da eşli. Awılnı kütärergä dip kilsälär dä alarnıñ qayberläre biredäge yäşäyeşkä tiskäre yoğıntı yasıy. “Watanım Tatarstan” gäciteneñ soñğı sannarınıñ bersendä urın alğan “Awıl xalqı yılıy” dip isemlängän yazmada da süz şul xaqta. Anıñ avtorı jurnalist Gölnar Cälälova tuğan yağı Yäñgelde awılında yaña xucalarnıñ aviatsiä yärdämendä qırğa ağu siptergändä awılnı ağulawları, xalıqnıñ sälämätlegenä. Äylänä-tirä möxitkä zıyan saluları xaqında açınıp yaza. Gölnar süzlärençä bu xällärdän soñ şäxsi xucalıq baqçalarında bäräñgelär sarğayğan, ağaçlar yafraqların qoyğan.

Uzğan yıl da Yäñgelde awılında şundıy uq xäl bula. Rayonnıñ sanitariä-epidimiologiä belgeçläre investorlarğa ştraf salıp, kisätü yasasalar da, yaña xucalar annan tieşle näticä çığarmıy. Xäyer, agronom tülägän ber meñ sum ştrafnı alar üzlärenä meñe belän qaytaraçaq, ä awılğa kilgän zıyannı investorlar sanamıy. Biredä yäşäwçelärneñ sälämätlege dä şunıñ qädär genä alarğa.

Respublikanıñ sanitariä-epidimiologiä üzägennän alınğan mäğlümatlarğa qarağanda, mondıy faktlar ber Apasta ğına tügel başqa rayonnarda da küzätelä. Qızğanıç, zur tabış artınnan quuçı investorlar xalıq mänfäğätläre belän isäpläşep tormıy şul. Älege xällär berär alğa kitkän çit ildä bulsa zur ğawğa çığar, ğäyeplelär mäxkämä zalınnan qaytıp kermäs ide. Bezdä ğadi xalıq üz xoquqların yaqlıy belmi şul. Köçleneke zamana digän ğibärä üz köçendä qala birä.

Bu urında tağın ber waqiğanı iskä töşerep ütäse kilä. Yäşel Üzän rayonında cirlären investorğa birmiçä yazğı qır eşlären üz tırışlıqları belän ciñep çıqqan xucalıqta bilgesez keşelär 400 gektar cirgä ağu sipterep uñışnı yuq itkän.Älegä bu qırın eştä ğäyeplelär bilgele tügel, läkin şunısı açıq şaqtıy zur summada aqça taläp itkän wäxşi ğämälne ğadi keşe qıla almıy. Tikşerü däwam itä, tik oçın-oçqa yalğap yäşäwçe awıl xalqı döreslekneñ tantana itäçägenä ışanmıy, “qarğa qarğanıñ küzen çuqımıy”, - dilär bit. Bilgele mondıy şartlarda awıllarnı ağulaw däwam itäçäk, investorlar xucalıqlarda distä yıllar bil bökkän abıy-apalarnıñ fikerlärenä qolaq salırğa öyränmäsä, awıllarda tartqalaşlar däwam itäçäk.

Aynur Äxmätov

XS
SM
MD
LG