Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 19:47

Wall Street Journal: Pol''şa diplomatın qıynaw Rusiä-Pol''şa mönäsäbätlären tağın da kierenkeläşterä


Rusiä belän Pol''şa arasında qarşılıq Ukrainadağı bıltırğı äflisun inqilabınnan birle kilä. Ul çaqta Pol''şa prezidentınıñ aradaşlıq itüe könbatışqa qarawçı Viktor Yuşçenkonıñ xakimiätkä kilüenä yardäm itte, Rusiä çitkä tibärelde.

Küzätüçelär häm diplomatlar kierenkelek bıltır Pol''şanıñ Yewropa Berlegenä quşıluı belän ük başlanğan ide di. Mäskäw Yewropa Berlegenä quşılğannan birle Berlekneñ tışqı säyäsätendä zur rol'' uynarğa tırışuçı Pol''şanıñ Brüssel''ne Rusiägä qarşı quyuınnan qurqa. Russia in Global Affairs jurnalınıñ Mäskäwdäge tışqı säyäsät belgeçe Fyodor Lukyanov Monda keçkenä salqın suğış küzätelä di.

Bu qarşılıq Mäskäw könbatış yardämendä bulğan dip isäplägän Ukrainadağı inqilabnıñ Rusiä berektäşlärenä häm xätta Rusiäneñ üzenä dä küçü mömkinlegenä borçılu arta barğan çorğa turı kilä. Avtoritar prezident Aleksandr Lukaşenko xakimiättä bulğan kürşe Belarusta kiläse yılda prezident saylawları ütäçäk. Belarus xakimiätläre ildäge küpsanlı polyak azçılığınıñ citäkçelären qulğa aldı. Lukaşenko alarnı prezident saylawları aldınnan inqilab äzerläwdä ğäyepläde. Pol''şa cawap itep üzeneñ Minskidağı ilçesen çaqırtıp aldı häm Warşawdağı qayber Belarus diplomatların qaytarıp cibärde.

Rusiä belän Pol''şa arasındağı soñğı nizağ 31-nçe yüldä Warşawda Rusiä diplomatlarınıñ 3 ulın qıynaw häm talaw belän başlanıp kitte. Rusiä tışqı eşlär ministrlığı bu höcümne doşmança ğämäl dip bäyäläde häm moña qayber iseme atalmağan polyak säyäsätçeläreneñ Rusiägä qarşı käyeflär taratuı säbäple buluın äytte. Bu eşkä Rusiä prezidentı Vladimir Putin da quşılıp höcümne ğäyepläde. Pol''şa xakimiätläre qızğanıç beldersä dä, bu säyäsät belän bäyle bulmağan cinayät dip ğafu ütenüdän baş tarttı.

Näq ber atna soñraq Mäskäwdä bilgesez keşelär Pol''şa ilçelegeneñ texnik xezmätkären qıynadı. Häm çärşämbe könne tağın Pol''şa ilçelegeneñ ikençe sekretare Marek Reszutanı ilçelek yanında qıynadılar häm ul ciñelçä yaralar belän xastaxanägä iltelde. Şunnan soñ Pol''şa ilçese Stefan Meller ilçelek xezmätkärläreneñ iminlege mäs''äläse turında söyläşü öçen Rusiä tışqı eşlär ministrı urınbasarı Valeriy Loççinin belän oçraşunı taläp itte.

Pol''şanıñ Ukrainadağı krizista aradaşlıq itüe Rusiä tarafınnan küptännän birle anıqı bulğan tä''sir zonasına tıqşınu dip qabul itelde häm uzğan dikäberdä Putin Kwasnievskinı Rusiäne izolyatsiälärgä mataşuda ğäyepläde.

May ayında Natsi Germaniäsen ciñügä 60 yıl tulunı bäyräm itügä äzerlängändä mönäsäbätlär tağın kierenkeläşte. Pol''şa säyäsätçeläre Baltıyq däwlätlärenä quşılıp Stalin belän Hitler arasında suğış aldınnan bulğan kileşü öçen Rusiäneñ ğafu ütenüen soradı. Üzäk Yewropanı büleşü turındağı ul kileşü Germaniäneñ 1939-nçı yılda Pol''şağa bärep kerüenä yäşel ut buldı. Suğıştan soñ Sovetlar Berlege Molotov-Ribbentrop paktı bularaq mäğlüm şul kileşü nigezendä üzenä qaralğan cirlärne, şul isäptän könçığış Pol''şanı häm Baltıyq däwlätlären üz qulına aldı. Putin ul kileşüne räsmi räweştä ğäyepläwdän açıqtan-açıq baş tarttı.

Pol''şa Rusiäneñ Germaniägä tabiği gaz qudıru torbaların Pol''şanı häm Yewropa Berlegendäge başqa yaña äğzalarnı uratıp Baltıyq diñgeze töbennän ütkärü planına protest belderde. Pol''şa räsmiläre Gazprom xäzerge waqıtta Pol''şa aşa gaz qudıruçı, Pol''şa häm anıñ könbatış kürşelären dä gaz belän tä''min itüçe Yamal gazütkärgeçen yabarğa mömkin dip borçıla.
XS
SM
MD
LG