Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 02:56

Prezident Putin Ğıraqtan çığıp kitüe öçen AQŞqa basım yasarğa tırışa


Rusiä prezidentı Putin kiçä Soçidä yasağan çığışında Ğıraqtan çit il ğäskärlären çığarunıñ vaqıtın bilgelärgä çaqırdı. Anıñ süzlärençä, çit il xärbiläre okkupatsiä köçläre bulıp xisaplana häm alarnıñ Ğıraqtan kitüe fetnäçelärneñ köç qullanunı tuqtatularına häm dävlätne torğızuğa uñay öleş kerter ide. AQŞ şunduq bu çaqırunı , monıñ öçen vaqıt äle irtä dip kire qaqtı.

Rusiä prezidentı Putin Soçidä Yordaniä patşası Abdulla belän oçraşqannan soñ, jurnalistlar aldında yasağan çığışında, başta Ğıraqqa bağışlanğan xalıqara konferensiä ütkärergä çaqıruın qabatladı. Ul Ğıraqqa AQŞ citäklägän köçlärneñ intervensiäsen yaqlamıy häm andıy konferensiä cualışlar xökem sörgän ildä tınıçlıq urnaştıruğa kiteräçäk digän fikerdä. Rusiä prezidentı tağı da Ğıraqtan çit il ğäskärlären çığarunıñ vaqtın bilgelärgä kiräk dip tä äytte.

Audio

"Qıraqtan çit il ğäskärlären basqıçlap çığarunıñ möddäten dä bilgelärgä kiräk dip uylıybız. Küpkenä Ğıraqlılarnıñ bu köçlärne okkupatsiäçelär dip xisaplauın bez yaxşı beläbez."

Putin ğäskärlärne tizlek belän çığaru Ğıraq qarşılıq kürsätüçelären politik protsesqa qatnaştıruğa etärer digän fiker dä äytte.

Audio

"Bu mäsäläne xäl qılu Ğıraq qarşılıq kürsätüçelärneñ möhim öleşen dävlät buldıru protsesına qatnaştıruğa yuq açaçaq."

AQŞ prezidentı Buş Ğıraqtan 138 meñ amerikan xärbisen çığarırğa çaqırularnı kire qağıp kilde. Putinneñ çaqıruına rekasiä dä şuluq eçtälektä buldı. Putin çığışınnan soñ berniçä säğät ütkäç AQŞ Dävlät departamentı süzçese Sean McCormack Washingtonda brifingta yasağan çığışında Ğıraq çit il ğäskärläreneñ annan kitüenä äle äzer tügel dip belderde.

Audio

"AQŞ prezidentı Buş Ğıraqlılarğa iminlek yardäme mäsäläsendä bezneñ pozitsiäbezne bik açıq añlattı dip uylıym. Ğıraqlılar üz sälätlären nığıtqan sayın bezneñ häm küpmillätle köçlärneñ annan kitü mömkinlege artaçaq."

McCormack AQŞnıñ Putinneñ täqdim itkäneçä, bu yılnıñ azağına qädäre Ğıraqqa bağışlağan xalıqara konferensiä ütkärergä niätlänmäven dä äytte.

Audio

"Küptän tügel genä Brusseldä xalıqara konferensiä buldı. Anda dönyadan. bu regionnan , Yevropadan häm yalğışmasam, Rusiädän väkillär qatnaştı. Alar Ğıraqnı yaqlauların belderdelär."

Mäğlum bulğança, Putin Ğıraq suğışına qarşı çığıp kilde. Läkin, ul bu märätäbä açıqça çit il ğäskärlären çığarırğa kiräklegen belderde. Putin bu çığışın yaña qitğäara raketağa sınaular ütkärelgän Barents Dingezendäge xärbi künegülärdän soñ yasadı. Mäskäv Heritage Fondı direktorı häm säyäsi küzätüçe Yevgeniy Volknıñ fikerençä, bolar Putinneñ ilneñ xärbi quäten kürsätep dönya mäsälälärenä küberäk täsir itärgä tırışuın kürsätä.

Audio

"Bu belderüneñ, kem närsä genä äytmäsen, AQŞ belän atom suğışı senariosına kürä ütkärelgän Tönyaq Flotınıñ künegülärennän soñ yasaluı möhim. Bu belderü köç kürsätü bulıp tora. Putin Rusiäneñ xärbi quäte konflikt qayda ğına bulmasın, Rusiäneñ politik täsirendä çaqılırğa tieş dip kürsätergä teli."

Pänceşämbedä Rusiä belän Qıtay berençe märtäbä urtaq xärbi künegülär ütkärä başladılar. Bu da ike zur dävlätneñ xärbi berektäşlek tözü ixtimallığın kürsätkän AQŞqa cibärelgän işarä bulıp tora.

Färit İdelle, Praga.
XS
SM
MD
LG