Accessibility links

дүшәмбе, 5 декабрь 2016, Казан вакыты 07:24

Quşma Ştatlarnıñ könyağına Katrina dawılı kilep yabırıldı


Düşämbedä Quşma Ştatlarnıñ könyaq yarlarına Katrina isemle köçle dawıl kilep yabırıldı. Belgeçlär monı Amerika tarixında iñ zur tabiğıy qaza bulırğa mömkin dip kisätä. Louisiana ştatındağı New Orleans şähäreneñ su astında qalu qurqınıçı bar. Millionnan artıq keşe başqa urınğa küçerelde. Kürşe Mississippi häm Alabama ştatlarında da ğädättän-tış xäl iğlan itelde.

Düşämbedä Quşma Ştatlarnıñ könyaq yarlarına kilep yabırılğan dawılnıñ köçe säğätenä 240 çaqırım täşkil itte. Katrina digän ber ğäyepsez isem yörtkän bu ğarasat Amerika tarixında iñ zur tabiğıy qaza bulır digän şöbxälär bar. İñ zur zıyan Louisiana ştatınıñ New Orleans şähärenä kiler dip kötelä. Bu şähär diñgez däräcäsennän dä tübänräk urınğa salınğan. Qalanıñ zur öleşe su astında qalu qurqınıçı bar. Yäkşämbedä New Orleans xakime Ray Nagin xalqnı şähärdän kitergä çaqırdı:

"Şuşı färman nigeznedä härkem New Orleans şähärennän kitergä tieş. Andıy möminlege bulmağannar kiçekmästän maxsus bülengän sıyınu urınnarına küçergä tieş."

Şuşı färmannan soñ New Orleanstan alıp kitüçe yullar maşina belän tuldı. Ray Nagin xalıqta qotqı taratırğa telämäwen äytsä dä, bu wazğiätkä bik citdi qararğa ütende:

"Bezgä bik köçle dawıl kilä, min qotqı taratırğa telämim. Läkin xalıqnıñ bu qurqınıçnıñ citdilegen añlawın telim. Şuña kürä dä bez ğädättän-tış çaralar küräbez."

Louisiana ştatınıñ New Orleans şähäre Katarina dawılı yanağan berdän-ber urın tügel. Şulay uq Mexico buğazı buyında urnaşqan Mississippi häm dä Alabama ştatlarında da ğädättän-tış çaralar kürelä.

Yäkşämbedä Amerikan prezidentı George Bush federal büdjettan qotqaru eşlärenä berniçä million dollar bülü turında "qaza töbäkläre" digän qanun imzaladı. Ul ta xalıqnı qurqınıç urınnardan kitergä çaqırdı:

"Bez bu dawılnıñ qultıq buyında yäşäwçelärgä ni däräcädä qurqınıç tudırğanın äytä almıybız. Şuña kürä min anda yäşägän keşelärne iminräk urınğa kitergä çaqıram."

Şulay da New Orleansnıñ 100 meñläp keşese, mömkinlege bulmaw säbäple, şähärdän kitä almağan. Alarnıñ kübese uzğan tönne tübä astındağı Superdome stadionında ütkärgän. Bu stadion sıyınu urını bularaq qullanıla.

Katrina dawılı inde finans bazarına da kiterep suqtı. Mexico qultığı buyında Quşma Ştatlarnıñ küp kenä neft çığaru häm eşkärtü şirkätläre urnaşqan. Dawıl aldınnan alarnıñ kübese eşläwdän tuqtatıldı. Bu sünderlär yaqınça 1 million barel neft qıtlığı tudırır dip isäplänä. Şul säbäple bazarda neft bäyäse miçkäsenä 70 dollardan artıp kitte.

-Ali Gilmi
XS
SM
MD
LG