Accessibility links

сишәмбе, 6 декабрь 2016, Казан вакыты 11:09

Sanaqlar qayçan tatarça söyläşä başlar?


8 sentäberdä Qazanda «global cämğiätneñ info-kommunikatsiä texnologiäläre» digän fänni-praktik konferensiä başlanıp kitte. Anda «Elektron xökümät», elektron idärä itü sistemaları, elektron däwlätne tözü turında süz bardı. Şular belän bergä, tatar telendäge virtual möhitne buldıru mäs’äläse dä qaraldı.

İnformatizatsiä häm komputerizatsiä turındağı fänni-praktik konferensiä Qazanda inde 3 yıl rättän ütkärelä. Anda, xakimiätlär, ütkän yılğa näticä yasap, texnologiälärne üsterüdä bulğan uñışların kiñ cämäğätçelekkä täqdim itä. Mäsälän, elemtä häm informatizatsiä ministrınıñ çığışında Tatarstan buylap mäğlümatnı taratu sistemaları tözelgän, alar nigezendä idärä itü häm belem birü sistemaları tözelä dielde. Ministr Färit Fazılcanov süzlärençä, Tatarstanda 100 keşegä 27,1 çıbıqlı telefon turı kilä, ä käräzle elemtäneñ xalıq arasında taraluı 63,5% täşkil itä.

Mäktäplärne internetqa totaştıru eşe tämamlanıp kilä, xäzer mäğärif çeltären tözü eşe bara, kiläçäktä «Elektron xökümät» digän idärä itü sisteması safqa basarğa tieş, dielde konferensiädä. Şuşılar belän bergä, konferensiäneñ seksiälärendä, tatar telendäge virtual möhitne buldıru mäs’äläläre dä qaraldı. Notıqlarnıñ bersendä, tatar telendä programmalar yasaw eşe xaqında süz bardı. Tatarstan xökümäteneñ «Microsoft» kebek dönya küläm şirkät belän xezmättäşlek turında kileşü tözegän ide. «Windows» sistemaların tatar qullanuçılarına caylaştıru eşe başlanuı turında xäbär itelde, ämma bu proyektnı xäzer ni däräcädä buluı turında ber närsä dä bilgele bulmadı. Anıñ qarawı, Tatarstan tağın xezmättäşlek alıp barğan, «Linux» şirkäte üzeneñ bu yünäleşendäge eşen täqdim itte. Mäsälän, konferensiä belän bergä qızıqsınuçılar iğtibarına täqdim itelgän kürgäzmädä, «Linux» nıñ tatarçısı kürsätelde dä inde. Mäsälän anda, xat programmasında, «kilgän», «cibärelgän», «beterelgän» xat papkaların kürergä, «ok» urınına «äye» digän yazularnı uqırğa mömkin ide.

Tatarçalaştıru eşen alıp barğan «Üzäk» şirkäte wäkile Roman Zvyagintsev bezdä tübändäge mäğlümat birde: ««Linux» häm «Mozilla» belän kileşü nigezendä, «Linux»nıñ «Eş östäle», «Mozilla»nıñ «internetta eşläw» häm «xat cibärü» programmaların tatarçağa tärcemä itü eşe alıp bardıq. İnglizçä häm tatarça belä torğan belgeçlärdän eşçe törkem tözelde. Eş ber yıl bardı. Ministrlıqlar bezgä yärdäm itte. Fännär akademiäse ğalimnäre kompyuter terminnarın eşläp çığarğan ide. Alarnı «Microsoft» belgeçläre dä qullana. Tärcemä itelgän öleşne Mäğärif ministrlığında, Elemtä häm mäğlümatlaştıru ministrlığında häm ZAGS idäräsendä sınaw öçen quyıldı.»- dide Roman Zvyaginstev. Anıñ äytüenä qarağanda, tatarçağa tärcemä itelgän kompyuter programmalarında, ZAGSta, grajdanlıq xälen terkäw bülegendä, eşläp qarağannar häm uñay bäyä birgännär. Respublikada kübräk «Microsoft» produktsiäse qullanıla, ämma ikençe şundıy zur şirkät «Linux» programmaları, ere sänäğät oyışmalarında bar. Tärcemäne eşlägän şirkät wäkille Roman Zvyagitsev äytkänçä, respublikada 2 teldä dokumentlar tuplaw taläbe bulğanğa kürä, tatarça kompyuter programmalarına qızıqsınu da, ixtiac da bar. Bu tema «Azatlıq» radiosında, «Tatnet» tapşıruında däwäm iteler.

Bikä Timerova.

XS
SM
MD
LG