Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 16:02

Pakstandağı mädräsälär xakimiat taläplärenä buysınırğa telämi


Uzğan ayda Pakstan prezidentı Pärwäz Möşärräf ildä eşläp kilgän 12 meñläp mädräsäne tikşerü häm alarnıñ eşçänlegen däwlät qaramağına alu planın bäyän itkän ide. Şul mädräsälärdä näfrät qaraşlar tärbiälänä häm anda dini ekstremizm öçen nigez salına digän farazlar yäşäp kilä. Prezident Möşärräfneñ ämere nigezendä Pakstandağı bar mädräsälär dä şuşı yıl azağına qädär terkälü ütärgä tieş. Ämma alarnıñ qayberläre şuşı taläpne ütäwdän qatği töstä baş tarta.

Audio

Pakstandağı meñlärçä mädräsädä yäş şäkertlär menä şulay Qor''än öyränä. Soñğı aralarda şuşı dini mäktäplär ildä iğtibar üzägenä mende, xökümät suğışçan häm näfrät taratu qaraşları belän köräşü maqsatında mädräsälärgä qarşı yaña çikläwlär kertergä omtıla. Pakstannıñ räsmi wäkilläre süzlärenä qarağanda, qayber mädräsälär başqa dinnärgä, xätta islam eçendäge başqa mäzhäblärgä qarata tüzemsezlek tärbiäläw belän şöğellänä. Xakimiatneñ şuşı qurquların Könbatış illäre dä urtaqlaşa - Qor''än öyränü öçen ber Pakstannan ğına tügel, ä bar dönyadan kilgän yözlägän yäş keşeneñ bik ciñel genä Könbatışqa qarşı çıqqan radikal'' törkemnärgä quşılıp kitüe ser tügel. 7-nçe yüldä Londonda yasalğan terror höcümnären oyıştıruçılarnıñ kimendä berse Pakstandağı mädräsädä uqığan bulğan dip xäbär itelgän ide. İldäge dini mäktäplärdäge wäzğiatne xökümät kontrolenä quyu maqsatında prezident Pärwäz Möşärräf uzğan ayda, yä mädräsälär barısı da yaña terkälü uza, yä alar yabılaçaq digän taläp quydı. Bu isä dini mäktäplär yağınnan köçle qarşılıq uyattı, Pakstan mädräsälären bergä tuplağan Dini mäktäplär berläşmäse prezident ämeren ütämäyäçägen belderde. Şul berläşmäneñ äğzası Mäwlänä Ğäbdelmälik:

Audio, Mäwlänä Ğäbdelmälik

"Mädräsälärne terkäw turındağı tözätmä qabul itelä almıy, çönki ul bezneñ xoquqlarnı çikli. Terkäw taläbe başqa ber mäktäpkä, başqa kölliätkä, yä başqa ber oyışmağa quyılmıy, barı tik mädräsälärgä genä", di Pakstannıñ Dini mäktäplär berläşmäsennän Mäwlänä Ğäbdelmälik. Xakimiat mädräsälärgä üzlärendä suğışçan häm näfrät qaraşlar taratudan totılu taläbe belän maxsus kürsätmä cibärde. Anda şulay uq här mäktäptä küpme möğällim häm küpme şäkert buluın, alarnıñ keremnären bäyän itü dä sorala. Ruxanilär xäzer, kerem çığanaqların şulay açıp salu xäyer birgän şäxeslärne häm şirkätlärne xakimiat tarafınnan ezärlekläw yulın aça dip şürli. Mäwlänä Ğäbdelmälik fikerençä, xökümätneñ yaña taläpläre mädräsälärneñ bäysezlegen yuqqa çığara:

Audio, Mäwlänä Ğäbdelmälik

"Bar bu şartlar mädräsälärneñ ireklege häm bäysezlegen yuqqa çığara, ä bezneñ iñ täwge häm soñğı burıçıbız bulıp mädräsälärneñ ireklegen saqlap qalu tora", di Pakstannıñ Dini mäktäplär berläşmäse wäkile. Bügenge köndä Pakstandağı meñlägän mädräsä fäqir ğailälärdän çıqqan ber millionlap malayğa bik ğadi bulsa da berençel belem birä, alay ğına da tügel, toru urını, aşaw-eçü belän tä''min itä. Moñardan tış dini mäktäplärdä çit illärdän kilep uquçılar da citärlek. Prezident Möşärräf qararında tağın şundıy taläp tä bar ide - Pakstan mädräsälärendäge bar çit il keşeläre ildän kitärgä tieş. Pakstanda dini mäktäplär sanı 80-nçe yıllarda, kürşe Äfğanstanda sovetlarğa qarşı qorallı köräş barğan çorda arttı, ul çaqta Pakstanğa millionlağan äfğan qaçağı küçep çıqqan ide.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG