Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 12:46

Törkiä häm Romaniä qoş kizüen kontrolgä alu turında belderä


Şimbä könne Törkiäneñ könçığışında meñnän artıq üle tawıq tabılğanı turında xäbär itelde. Ärmänstan çigennän 100 çaqırım yıraqlıqta urnaşqan Argi qalasında yözlägän üle tawıqnı cıyıp-yandıru eşlären Törek televideniese kürsätte.

Törek räsmiläre, bu ülemnär qoş kizüe belän bäyle bulmasqa tieş digän fikerdä. Ämmä awıl keşeläre äytüenä qarağanda, alar bu qoşlarnı küptän tügel Törkiäneñ könbatışında, näq menä kizü qupqan töbäktä satıp alğan bulğan:

"Bez bu tawıqlarnı Bursadan kitergän idek. Xäzer alar ülep bettelär. Xällär möşkel."

Törkiäneñ sälämätlek räsmiläre ilneñ könbatışında tabılğan virusnıñ inkubatsiä waqıtı çıqtı, ul keşelärgä qurqınıç tügel dip belderä. Törkiäneñ Sälämätlek ministrı, virus eläkterüdä şiklänelgän 9 keşe xastaxanädä tikşerü ütte, alarda virus tabılmadı, öylärenä qaytıp kiitelär dip tınıçlandırdı. Bu töbäktä ütkäberneñ 29na qädär karantik kertelgän ide. Räsmilär anı ozaytırğa cıyınmıy.

Xäbär itelgänçä, Törkiädä terkälgän H5N1 isemle virusnıñ – 2003 yılda Aziädä 60lap keşene ütergän virus belän täñgäl buluı raslanğan ide. Angliä laboratoriäsendä ütkärelgän soñğı tikşerügä kürä, uzğan atnada Romaniädä, Dunay buyında tabılğan 3 üle ürdäktä dä näq şul H5N1 virusı buluı, yağni virusnıñ Yevropağa kilep citüe raslanğan. Bu turıda Romaniä awıl xucalığı ministrı George Flutur xäbär itte:

"Näticälär bezgä kiçä kiçen kilde, irtä belän Britan ğalime Ruth Manvell telefon aşa H5N1 virusı tabıluın rasladı. Yaqın arada bez yazmaça raslaw kötäbez."

Şuşı xäbärgä qaramastan Buxarest kibetlärendä qoş-qort iten satu däwam itä. Satıp aluçılarnıñ berse George Marcu:

"Älbättä borçılabız, läkin min prezidentıbıznıñ da qaynar suda peşkän tawıq iten aşawın häm monıñ qurqınıç tügel ikänen işettem. Min prezident eşlägänne eşlim."

Belgeçlär farazına qarağanda yıl axırına qoş iten satular 50%qa kimergä mömkin. Yevropa Komissiäse Romaniädä tabılğan virüsnıñ keşelär öçen ayıruça qurqınıç bulu ixtimalın xäbär itte. Älegä virusnıñ keşegä küçü oçraqları terkälmägän. Romaniä räsmiläre äytüençä, virusnıñ taralu töbäge älegä Dunay buyındağı ike awıl belän çiklängän, bu awıl tiräsendäge qoş-qortlarnı suyu eşläre bara. Romaniä pezidentı Traian Basescu kürşe Moldova häm Ukraina räsmiläre belän urtaq çaralar turında söyläşte.

Ul arada qoş virusın könbatış Törkiädän Romaniägä kitergän qoşlar anı Yevropanıñ başqa töbäklärenä häm dä Afrikağa tarata ala digän borçular bar. Dunay yılğası tamağındağı sazlıqlı urınnar küçep yörüçe qırğıy qoşlar öçen Yevopada iñ zur tuqtalış urını bulıp tora. Rusiä, Skandinavia, Polşa häm Germaniädän oçıp kilüçe häm dä cılı yaqlarğa, Tönyaq Afrika, Nil buylarına taba oçqan qoşlar näq menä şunda tuqtala. Yaqın könçığış illäre, Süriä häm Söğüd Ğäräpstanı da qoş kizüen kisätü çaralarına äzerlänä başladı.

ali gilmi
XS
SM
MD
LG