Accessibility links

шимбә, 3 декабрь 2016, Казан вакыты 14:41

Qırğızstan: xakimiatkä yaña basım yasala, parlament moña älegä bireşmi


İldä arta barğan totrıqsızlıqnı awızlıqlaw tırışlıqların tikşerü öçen Qırğızstan parlamentı sişämbedä maxsus utırışqa cıyıldı. Uzğan atnada ber deputatnıñ şaqtıy säyer şartlarda törmägä kilüe waqıtında üterelüennän soñ Bişkäk häm Oş şähärlärendä protestlar başlanğan ide, anda qatnaşuçılar premyer-ministr Feliks Qulovnıñ eşennän kitüen taläp itte.

Bıyıl xalıq cıyınnarı bertuqtawsız diärlek barğan Bişkäktä yänä üzäktäge uramnar tınıç tügel - qırğız parlamentı qarşında inde dürtençe kön yözlärçä keşe premyer-ministr Feliks Qulovnıñ eşennän kitüen taläp itä. Alardan yıraq tügel Qulovnı kiresençä yaqlağan törkem cıyın ütkärä. Parlamentnıñ üzendä isä sişämbedä ildäge şuşı soñğı kierenkelekne, bigräk tä annan çığu yulların inde deputatlar da tikşeräse itte. Alar berençe bulıp uzğan atnada deputat Tınıçbäk Äxmätbayevne üterü oçrağın tikşerü öçen 7 keşelek maxsus törkem tözede.

Parlamentta iminlek komitetın citäklägän Äxmätbayev Bişkäk çitendäge törmägä yasağan säfäre waqıtında üterelgän ide. Monıñ niçek buluı xaqında anıq mäğlümat yuq, şul ğına bilgele - deputat törmädä çaqta andağı totqınnar qulına qoral töşergän, şunnan soñ çıqqan fetnä näticäsendä Äxmätbayev üterelgän. Şulay itep, Qırğızstanda bıyıl ğına da 3 deputat üterelde.

Premyer Qulov şunnan soñ üze törmägä barıp andağı totqınnarnı Äxmätbayev mäyeten tapşıruğa künderä aldı, läkin deputatnıñ qärdäşe Rıspek fikerençä, premyer-ministrnıñ häm başqa räsmi wäkillärneñ Äxmätbayevnı üterügä turıdan-turı qatnaşı bar, ul bu xaqta radiobızğa bolay dide:

"Feliks Qulov ul citäklägän komitetqa qarşı ide, premyer añardan xätta anıñ räislegennän kitüne taläp itkän bulğan, miña bu xaqta abıyım üze äytkän ide, xäzer menä anıñ yardämçeläre dä şulay di. Qulovtan tış ülem öçen parlament citäkçese Täkäbayev häm eçke eşlär ministrı urınbasarı Alimbay Soltanov ta cawaplı", dip belderä üterelgän deputatnıñ qärdäşe, Qulovqa qarşı cıyınnarnı oyıştıruçı Rıspek Äxmätbayev.

Parlament binası qarşındağı çatırlı cıyın üktäbrneñ 22-sendä başlanğan ide, yäkşämbedä anda qatnaşuçılar taläben, yäğni premyer-ministrnı urınınnan alunı Oş şähärendä dä xuplap çıqtılar. Sişämbedäge parlament utırışı alay da bu mäs''älägä tügel, ä deputatnı üterüneñ niçek buluın tikşerügä bağışlandı. Parlament citäkçese Täkäbayev, premyernıñ deputatlar tarafınnan eşennän alınuı konstitutsiädä qaralmağan dip belderde:

"Bezneñ konstitutsiädä häm parlament qağidälärendä açıqtan-açıq, deputatlarnıñ barı tik, premyerğa ışanmaw belderü mäs''äläsendä tawış ütkärü üteneçe belän prezidentqa möräcäğät itü mömkinlege genä qaralğan. Häm bu barı tik yılına ber genä märtäbä, premyer parlament qarşında xisap totqanda ğına bula ala. Şunda ğına bez, ägär dä xökümät eşe qänäğätlänerlek bulmasa, anı urınınnan alu üteneçe belän prezidentqa xat yullıybız", di Qırğızstan parlamentı citäkçese Täkäbayev deputatlarnıñ premyer-ministrnı eşennän alu xoquqı turında.

Feliks Qulov elegräk, "min üzem parlamenttan da, prezidenttan da qarşı yaq taläplärenä qarawın ütenäm, ägär dä alar minem kitüem öçen nigez taba ikän, minem yaqtan bernindi dä qarşılıq bulmayaçaq", digän ide.

Läkin älegä Qulov uram cıyınnarında qatnaşuçılarnı qanunnarğa buysınuğa häm ildä totrıqsızlıq çığarudan totılıp toruğa öndi. Qırğızstandağı soñğı totrıqsızlıqnı küzätüçelär yaña xakimiat häm ildä tirän tamır cäygän oyışqan cinayätçelek arasında barğan köräşkä bäyli. Älegä qädär üterelgän bar öç deputat ta näq menä şul cinayätçel törkemnärgä bäyle ide dip isäplänä.

Uzğan ayda deputat İrkenbayev üterelgännän soñ, parlamentta çığış yasap prezident Qormanbäk Baqiev, deputatlar arasında da oyışqan cinayätçelekkä yaqın toruçılar buluına işarälär yasağan ide:

"Cinayätçel zatlarnıñ xoquq saqlaw idaräläre belän tığız bäyläneştä buluı yañalıq tügel, sez monı barığız da bik yaxşı beläsez. Biredä utırğannar arasında da, monı yaxşı belüçelär, kemneñ kemgä häm niçek bäyle buluın belüçe keşelär bar", digän ide prezident Baqiev, Qırğızstandağı xakimiat wäkilläreneñ cinayätçel törkemnär belän bäyläneşe xaqında.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG