Accessibility links

якшәмбе, 4 декабрь 2016, Казан вакыты 11:22

Nalçiktäge höcümnär tiräsendä añlaşılmawçanlıq arta bara, xoquq yaqlawçılar fikere


Çeçen qarşılığına bäyle dip farazlanğan qorallı ğisyançılarnıñ Qabarda-Balqar başqalası Nalçiktä fetnä kütärüenä inde ike atna çaması waqıt ütsä dä, şul waqiğälär tiräsendä äle haman da axırğaça añlaşılıp citmägän sorawlar qala birä. Rusiä xakimiate älege höcümne bar Kavkaznı totrıqsızlandıru maqsatın quyğan xalıqara terror ğämäle dip bäyäli, Şamil Basayev citäkçelegendäge radikal'' çeçen qarşılığı Nalçiktäge xällär Mäskäwgä qarşı alıp barılğan "izge suğış"nıñ ber öleşe bulıp tora dip belderä. Xoquq yaqlaw oyışmaları isä şuşı ike bäyälämägä dä şiklänep qarıy.

Mäğlüm ki, höcümnär Qabarda-Balkar respublikasında urnaşqan töp ğäskäri, militsiä häm iminlek köçläre binalarına yasalğan ide. Bäreleşlär şähär hawa alanında da buldı dip xäbär itelde. Läkin höcümnärneñ berse dä ğisyançılar öçen uñışlı tämamlanmadı.

Uzğan atnada Rusiä baş prokurorınıñ urınbasarı Nikolay Şepel, maqsat itep Nalçiktäge bar strategik binalarnı - banklar, poçta, telestansiä, küperlär kebek yaqınça 40-lap urınnı yawlap alu quyılğan ide, dip belderde häm bu Rusiäneñ xalıqara däräcädä eşläwçe radikal'' ber oyışmanıñ qorbanına äylänüen kürsätä dide:

"Bügen bez şunı añlarğa tieş - häm bu bik tä ähämiatle - bezneñ qarşıda citdi, yaxşı oyışqan, täğlimatı däwlätebezgä, anıñ bötenlegenä çın qurqınıç tudırğan köç tora", dip sürätlägän ide wäzğiatne Rusiä prokurorı urınbasarı.

İkençe yaqtan, radikal'' çeçen komandirı Şamil Basayev İnternettağı "Kavkaz Center" säxifäse aşa üzeneñ Nalçik höcümnären äzerläwgä yardäm itüen belderde. Berençe qaraşqa, anıñ şuşı süzläre Rusiä citäkçeläre däğwaların raslıy da kebek. Läkin moña şik belän qaraw öçen nigezlär bar, di Tönyaq Kavkazdağı wäzğiatne küzätep baruçı xoquq yaqlaw törkemnäre.

Höcümnärdän soñ "Memorial" oyışmasınıñ İnguşetiädä eşlägän wäkilläre Nalçikkä barıp distälärçä şahid belän söyläşep çıqqan, maqsat itep alar, şul könnärdä Qabarda-Balqar başqalasında çınında nilär buluın açıqlawnı quyğan bulğan. Xakimiat, üterelgän ğisyançılarnıñ mäyetlären kire tuğannarına qaytarudan baş tartsa da, alarnıñ kem buluı inde açıqlandı dip belderä.

"Memorial" mäğlümatına qarağanda, höcümdä nigezdä cirle keşelär qatnaşqan. Ülüçelär arasında barı tik ber inguş, ike urıs, öç osetin bulğan, qalğannarı yä balqar, yä qabarda, di xoquq yaqlawçılar. Alarnıñ berse Yekaterina Sokiränskaya İnguşetiä başqalası Nazrannan radiobızğa, höcümdä qatnaşuçılarnıñ küpçelege xärbi yaqtan bötenläy äzer bulmağan, xätta üzendäge qoral belän dä cünläp eş itä almağan, dip belderde:

"Höcümçelärneñ zur öleşe yäş, bik yäş bulğan, kübese student. Häm alar mondıy xärbi eşlärgä bötenläy äzer dä bulmağan. Höcümnär 5 keşelek keçkenä törkemnärdä yasalğan, qayber urınnarda zurraq törkemnär dä bulğan. Küp kenä keşe bezgä, ä menä FSB häm hawa alanına hönäri suğışçılar höcüm itte, alar maxsus kiemnärgä kiengän ide häm alarnıñ xärbi äzerlege dä kürenep tora ide, dip äytte. Başqalardan ayırmalı bularaq, şul törkem şähärdän yuğaltularsız diärlek kitkän", di "Memorial" wäkile Sokiränskaya.

Xoquq yaqlaw oyışmaları fikerenä qarağanda, Qabarda-Balqardağı kierenkelek tamırların çittä tügel, ä töbäkneñ üzendäge şartlardan ezlärgä kiräk.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG