Accessibility links

җомга, 2 декабрь 2016, Казан вакыты 21:03

Aqyort skandalı Amerikanıñ tışqı säyäsätenä ällä ni täsir itmiäçäk


Üzäk Küzläw İdaräse CİA agentınıñ isemen kem faş itte digän mäsälä 2 yıl tikşerelgännän soñ comğa könne mäxsus prokuror vitse prezident Dick Cheneyneñ ştab başlığı Lewis Libbyne ant itkän kileş yalğan söyläwdä ğäyepläp çıqtı.Advokatlar Aqyortnıñ başqa ber ölkän räsmie- prezidentnıñ ölkän kiñäşçese Karl Rove östennän tikşerü däwam itäçäk dip äytte. Şuşı xäl prezident Bush administratsiäse öçen orım bulıp torsa da, belgeçlär bu tışqı säyäsätkä ällä ni täsir itmiäçäk dip äytä

Aqyort räsmieneñ ğäyeplänüe bik siräk küreneş 130yıl çaması andıy xäl bulmağan. Prezident G.Bush Libbyneñ ğäyeplänüenä qarata bu bik ciddi xäl, ämma bez eşlärgä däwam itergä tieş dip äytep üzen ğäyepsez dip kürgän Libbyne yaqlağan ber ike süz dä östäp bolay dide:

Bügen min ''Scooter'' Libbyneñ çigenüen rasladım. Scooter Amerika xalqı öçen armıy talmıy eşläde ğämereneñ zur öleşen bu ilgä bağışladı.Ul ilebez tarixındağı ğädättän tış waqıtta vitse prezident häm miña xezmät itte dip äytte Bush.

Şuşı ğädättän tış waqıtqa ike yıl elek AQŞ citäklägän köçlärneñ Ğıraqqa basıp kerüen dä kertergä kiräk. Libby suğış başlau häm küpläp üterü qoralları tabılmağannan soñ da intervensiäne aqlauda töp rolne uynadı. Libbyneñ yaqın tarıxnıñ in köçle vitse prezidentı dip qaralğan Cheneygä täsire bik zur ide. Belgeçlär fikrençä, cäncal Aqyort öçen ber dä yaxşı xabär tügel .Bu AQŞneñ Ğıraqqa basıp kerü qararı häm xärbilärneñ Ğıraqta toruı mäsäläsen kön tärtibenä kiteräçäk, säyäsi köndäşlär mäsäläne yañadan quzğatırğa tırışaçaq. Ämmä dä läkin analitiklar bu AQŞnıñ tışqı säyäsäteneñ kiläçägenä täsir itär dip kötmi.Strategik häm Xalıqara Tikşerülär öçen Üzäktä tışqı säyäsät belgeçe Michelle Flournoy: Administratsiä öçen därestlek häm Ğıraq suğışına kitergän mäğlümätne niçek alıp qullandı digän mäsälä problem bulıp tora. Minemçä bu qızulıqnı arttıraçaq ämma AQŞ tışqı säyäsäteneñ yulın üzgärtmiäçäk

Küzätüçelär eleke prezidentlar eçke krizislar waqıtında tışqı säyäsät belän idarä itü öçen köräşte dip äytä .İn sonğı ürnäk 70yılllarda Nixonnıñ çigenüenä kitergän Watergate skandalı.

Şulay da CİA agentınıñ kemlegeneñ faş itelüe azıraq qurqınıçlı küreneş. Brooking İnstitutında Michael O''Hanlon

Minemçä bulğan eş älbättä cinayät ämma bu Watergate kebek däwlätneñ töp mänfäğätläre yäki demokratiägä qurqınıç yanamıy .Minemçä tübänräk däräcädä skandal

Londonda Chatham Housta AQŞ mäsäläläre belgeçe Robert McGeehan , bu skandal säbäple çittä Bushnıñ abruyı töşär dip uylamıy. Ul bäxäslärneñ tikşerügä säbäp buluı inde iskergän xabär di McGehaam ,suğışqa säbäp bulğan Saddam çınlap ta uran satıp alu öçen tırışıp qarağanmı , kiçäge iskergän xabär , anıñ kiläçäkkä täsire bulır dip uylamıy londonlı belgeç Vitse prezident Cheneyneñ ştab başlığı Libbygä ant itkän kileş yalğan söyläw, yustitsiäne totqarlau häm tikşerülär waaqıtnda yalğan belderülär yasau ğäyepläre quyıla :Ägär dä mäxkämä ğäyeple digän näticägä kilsä Libby 30yıldan artıq törmä cazasına xökem itelä ala färidä xämit
XS
SM
MD
LG