Accessibility links

шимбә, 10 декабрь 2016, Казан вакыты 00:25

Ğalievlar ğailäse 7 bäxetle bala üsterä


Rusiädä balalar iñ naçar yaqlana torğan buın bulıp qala. Balalarğa birelä torğan posobielär, mäsälän, 100 sumda bulmağan ber waqıtta, niçek itep bala tärbiälämäk kiräk di ğadi xalıq. Şuña kürä, bala tabuçılar da yıldan-yıl kimi. Şulay da Tatarstanda soñğı biş yılda balalarnı tabu arta başladı. Qazanda, mäsälän, yıl sayın un meñnän artıq bala dönyağa kilä. Barlığı respublikada soñğı yıl eçendä 40 meñgä yaqın bala tuğan. Analarnıñ ülüe dä kimegän. Respublikada eşläp kilüçe “Tatarstan balaları” programmasınıñ näticäläre kürenä başladı dip maqtana belgeçlär, yäki şuşı programmağa qatnaşı bulğannar.

Respublika balaları turında qısqaça mäğlümat. Bıyıl 40 meñgä yaqın bala dönyağa kilgän häm 50 meñ abort, bala töşerü yasalğan. Balalarnıñ 60%tı awıru kileş tuğan. 700гә yaqın bala bügen ük operatsiägä moxtac, 53 bala rak belän awırıy. 15 meñnän artıq bala invalid. Meñgä yaqın bala balalar yortlarında tärbiälänä. Şul uq sanda bala törle säbäplär arqasında mäktäpkä yörmi. Alarnıñ kübeseneñ aqıl üseşe totqarlana, Daun awıruı diagnozları quyılğan.

Bügenge zaman keşese küp digändä ike-öç bala taba. İldä xalıq sanı azayıp barğannı, çittän küçep qaytuçılar ğına totqarlap tora. Balalarnıñ az tuuın qayberäwlär däwlät säyäsäte belän añlata. Ä xalıq üze närsä uylıy?

- Xezmät xaqı bik az.

- Tormış bik awır. Änä baylar ürçesen. Yarlılardan närsä kötäseñ inde. Mesken analar bolay da närsä eşlärgä belmi. Aqça yuq. Ä böten cirdä aqça ğına sorıylar.

Bu tormışta çığarmalar da bula. Rezeda belän Nikolay Ğaliewlar cide bala tärbiäli. Olısına 21, keçkenäsenä 5 yäş. Aqçaları küpter dip uylarğa kiräkmi. Rezeda xanım şäfqät tutaşı, ire Nikolay 2nçe gimnaziädä balta ostası bulıp eşli. İñ olı ulları energoinstitut tämamlap, bügen üze äni-ätisenä teräk bulıp tora, ikençe ulları armiädä xezmät itä, öçençese bıyıl tözeleş akademiäsenä uqırğa kergän, öç bala mäktäptä uqı, töpçekläre mäktäpkä äzerlänä genä. Rezeda xanım söyli

- Bezgä däwlät dürt yıl elek altı bülmäle fatir birde. Yäşäw şartlarıbız alay naçar dip zarlana almıym. Aqça mäs’äläsenä kilgändä inde, min bıyıl eşlämim, şuña beraz awırraq. Subsidiälär öç-dürt ay tülänmi. Fatirğa şul iremneñ xezmät xaqı kitä inde.

Cide bala atası Nikolay äfände balalar yortında tärbiälängän. Üz balaların Rezeda belän Nikolay ğailä nazın birep üsterä. Tormışları ciñel tügel, älbättä, ämma alar zarlanırğa yaratmıy. Nikolaynıñ ätise keräşen, änise udmurt bulğan. Balaları isä fäqät tatar telendä söyläşä

Bügen dönyada yılına ike märtäbä balalar köne ütkärelä. Balalarnıñ xoquqların yaqlaw dip tä ataqlıylar. Läkin, tiennär alıp eşlägän ildä, balalarnıñ xoquqların yaqlaw, balalar köne dip atap qına, ildä xalıq sanın arttırıp bulmağanı härkemgä mäğlüm. Kem, ber ayğa 70 sumğa bala tärbiäli ala. Şuña kürä, bala töşerü, yäğni qarında balanı üterü, tuğannarın taşlap qaldıru kebek qırğı ğämällär adım sayın. Aşaw, eçü, uqu, keşe bulu kebek balalar öçen möhim şartlar buldırudan tış, ä boların, Rusiädä 70 sumğa eşläp bulmıy inde, balanıñ yäşärgä dä xoquqı bar. Läkin çığarmalar da bula. Ğaliewlar ğailäse, däwlätneñ balalarğa qarata säyäsätenä üç itep diärlek 7 bäxetle bala üsterä. Älbättä, alarğa Rusiä tügel, ä respublika yärdäm itä.

Albina Zäynulla

XS
SM
MD
LG