Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 11:42

Çeçnädä parlament saylawları ütte


Bu 1997-nçe yıldan birle respublikada saylanğan berençe parlament bulaçaq. Moñarçı Rusiä respublikaları arasınnan barı çeçnädä genä parlament yuq ide. Kreml'' bu saylawlarnı 2003-nçe yılnıñ martında yaña konstitutsiä qabul itelgännän soñ başlanğan normal''läşü protsessınıñ soñğı adımı dip qarıy.

Yaña konstitutsiä nigezendä parlament ike palatalı bulaçaq. Yuğarı palatağa 18 wäkil ber mandatlı bülgelärdän saylanaçaq. Parlamentnıñ xalıq cıyını dip atalğan tübän palatasında 40 wäkil bulaçaq. Häm alarnıñ yartısı ber mandatlı bülgelärdän, yartısı partiä isemlekläre aşa saylanaçaq. Bu saylawlarda 350-läp namzät häm 7 partiä qatnaşa. Namzätlär arasında berniçä Rusiä armiäse ofitserı häm küp kenä Mäskäw yaqlı xakimiät wäkilläre bar.

Töbäk analitikları äytüençä, elekke presizden Äxmät Qadirovnıñ ulı, premyer ministr urınbasarı Ramzan Qadirovqa tuğrılıqlı namzätlär parlamentnıñ ike palatasında da küpçelek urınnarnı alaçaq. Bu ayda premyer ministr Sergey Abramov Mäskäwdä yul qazasına elägep xastaxanägä salınğannan soñ Ramzan Qadirov premyer itep bilgelände.

Üzeneñ tuğan töbäge Urus Martanda tawış birgännän soñ Çeçnä prezidentı Alu Alxanov Rusiä xäbärçelärenä parlament respublikada wäzğiätne normal''läşterergä yardäm itär dip ömelänüen belderde.

"Xäzer xalıq üzeneñ tormışın yaxşırtu öçen parlamentnıñ xökümät belän bergä nıqlap eşläwen kötä. Parlament iqtisadnıñ näticäleräk eşläwen tä''min itärgä, bazar iqtisadına häm investitsiälärgä yardäm itäçäk qanunnar qabul itärgä tieş" dide Alxanov.

Ul şulay uq bügenge tawış birüdä xalıq küpläp qantaş häm bu Çeçnäneñ totrıqlılıqqa susağan buluın kürsätä dide.

"Xalıq äybät qatnaşa. Hawa torışı äybät. Çeçnä xalıq üzeneñ parlamentın, üz parlamentınıñ kiläçäk äğzaların saylıy. Alar monı teläp häm ömet belän eşli" dide Alxanov.

Çeçnä konstitutsiäse nigezendä saylawlar texnik yaqtan ğämäli dip sanalsın öçen saylawçılarnıñ kimendä 25 protsentı tawış birergä tieş.

Rusiä keşe xoquqların yaqlaw oyışmaları bu saylawlarnı säyäsi protsess tamaşası ğına dip atıy. Rusiä häm könbatış xoquq yaqlaw törkemnäre bergäläp bu atnada iğlan itkän 60 bitlek xisapta Çeçnädä qurqu xökem sörüe tänqitlänä. Xisapta şulay uq Kreml''neñ üz cawaplılıqların arta barğan räweştä Çeçnädäge Mäskäw yaqlı xakimiätkä tapşıruı tänqitlänä. Alar mondıy säyäsät Çeçnägä tınıçlıq kitermi, kiresençä qurqu häm iminsezlek kenä kiterä di. Alar Çeçnäne iñ nıq totrıqsızlandıruçı köç dip Qadirovlar ğailäsenä tuğrılıqlı cirle xosusıy suğışçılarğa törtep kürsätä. Qadirov bu ğäyepläwlärne kire qağa.

Bäysezlek yaqlı çeçen citäkçelege bu saylawlarnı suğışn tağın da kiñäytäçäk säyäsi fars dip atadı.
XS
SM
MD
LG