Accessibility links

чәршәмбе, 7 декабрь 2016, Казан вакыты 21:27

Yewropa Berlege üzlärendä yäşeren totqınnar totuçı illärgä çikläwlär belän yanıy


Yewropa belän Amerika Quşma Ştatları arasında yaña kierenkelek çığarğa tora - Yewropa Berlege, amerikannar qitğadağı qayber illärdä yäşeren törmälär totqan häm äle xäzer dä totuı mömkin, andağı totqınnarnıñ xoquqları tä''min itelmi digän xäbärlärne tikşerä. Yewropa komissiäseneñ yustitsiä komissarı Franco Frattini, ägär dä bu eşkä äğza illärneñ qatnaşuı buluı açıqlansa, alarğa qarşı qırıs çikläwlär kertelä ala dip kisätte. Yewropa Berlege üz sorawlarına cawapnı Washingtonnan da kötä.

Yewropa Berlege belän bergä şuşı citdi ğäyepläwlärne tikşerüne Yewropa Şurası da alıp bara, häm ul da, alar raslanğan oçraqta äğza wä nämzät illärne qırıs cäza kötä ala dip kisätä. Franco Frattini, Yewrokomissiäneñ yustitsiä mäs''äläläre öçen cawaplı äğzası sişämbedä alay da, amerikannarnıñ qayber Yewropa illärendäge yäşeren törmälärdä totqınnar totuı älegä açıqlanmadı, dip belderde. Ämma ul, bu şul xätle möhim närsä ki, tikşerü däwam itterelergä tieş, dide:

"Ägär dä döreslege açıqlansa, bu Yewropa kileşüen ifrat ta tupas bozu bulıp toraçaq, şuña da bez anıq wä açıq dälillärsez däwam itä almıybız", di yustitsiä yewrokomissarı Frattini.

Yewropa komissiäseneñ mondıy ğäyepläwlärne tikşerü wäkaläte üzendä yuq, monı fäqät bar Yewropada demokratik standartlarnıñ ütälüen küzätep baruçı Yewropa Şurası ğına eşli ala. Frattini üzeneñ bu mäs''älä turında Şura räise Terry Davis belän daimi kiñäşläşep toruın äytä. Älegä şul mäğlüm - şikle urınnarnı tikşerü öçen Bolğarstanğa cibärelgän wäkilçelek anda dälillär taba almağan. Yewropa Şurasınıñ şundıy törkemnäre xäzer başqa äğza wä nämzät illärgä dä cibärelgän. Yewropa Berlege isä üz yağınnan yäşeren totqınnar turındağı sorawlarğa cawap ezläp Quşma Ştatlarğa möräcäğät itmäkçe. Uzğan atnada, Berlek isemennän anda räislek itkän Britaniäneñ añlatular sorap Washingtonğa xat yullawı xaqında xäbär itelgän ide. Älege mäs''äläne üzeneñ räsmi säfäre barışında amerikan başqalasında Germaniäneñ yaña tışqı eşlär ministrı Frank-Walter Steinmeier da kütärergä teli.

Franco Frattini, bu ğawğanıñ paradoksal'' ber närsäne açıp saluına iğtibar itä:

"Biredä ğäcäyep ber närsä bar - Yewropa Komissiäseneñ tikşerü wäkaläte yuq, ämma berük waqıtta ul berlek kileşüeneñ 6-nçı häm 7-nçe matdälären bozuğa qarşı çaralar kürergä tieş", di Frattini.

Yewropa Berlege nigezen täşkil itkän kileşüdäge 6-nçı matdä, Yewropa Berlegeneñ azatlıqqa, demokratiägä, keşe xoquqların häm töp irekleklärne xörmät itügä, qanun xakimiatenä nigezlängän, dielä. Ä 7-nçe matdädä isä, bu prinsiplar tupas bozılğan oçraqta Yewropa komissiäse, yewroparlament, yäisä äğza ber ilneñ, şul bozuçını qayber xoquqlarınnan mäxrüm itü eşen başlap cibärä aluı küzdä totıla. Ämma Yewropada älegä anıq dälillär yuq, ä Quşma Ştatlar üzläre monı raslamıy da, kire dä qaqmıy. "USA Today" basması sişämbedä amerikan däwlät sekretare Condoleezza Rice belän äñgämä bäyän itte, anda ul, "terrorğa qarşı suğışta totqınnarğa qarata qağidälär başqa", dip belderä.

Kärim Kamal
XS
SM
MD
LG